Bạn thân,
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.
Nhưng chuyện văn chương, khi nói dịch là chuyển ý và chuyển nghĩa qua ngôn ngữ, thì không bao giờ có bản dịch nào trung thành được 100%. Do vậy, bản thân dịch giả phải có trình độ ngôn ngữ nước ngoài, phải có trình độ chuyên ngành mà đề tài bản văn đang nói tới như xã hội hay khoa học, và phải có trình độ sử dụng Việt ngữ như nhà văn hay nhà thơ chuyên nghiệp. Bởi vậy, dịch mới là khó.
Người xưa có lúc nói dịch là phản, là nói về các thảm họa như thế. Thời này, dịch hỏng là bị lộ liền, vì người có trình độ ngoaị ngữ cao không thiếu.
Chuyện thê thảm mới nhất là vừa ra mắt sách xong, là phải thu hồi tức khắc vì bản dịch quá tệ hại. Báo SGGP có bản tin hôm Thứ Năm nêu hiện tượng ngay ở tựa đề “Thu hồi sách ngay trong lễ ra mắt.” Bản tin kể: “Xuất bản lần đầu tiên năm 2003 tại Hàn Quốc, đến nay bộ truyện tranh 51 tập “Why” đã bán được hơn 50 triệu bản, được dịch ra 11 thứ tiếng và phát hành tại 37 quốc gia. Là quốc gia thứ 38, Việt Nam được hy vọng sẽ là nơi bộ sách tiếp tục trở thành người bạn thân thiết của đông đảo thiếu nhi. Vậy nhưng…”
Lại chữ nhưng tai hại. Vào buổi sáng Thứ Tư 12-9, Công ty cổ phần Đại Việt Toàn Cầu và nhà phát hành là Công ty Văn hóa Sáng tạo Trí Việt (First News), đồng tổ chức lễ ra mắt chính thức bộ sách tại hội trường Hội Nhà báo TPSG.
Bản tin ghi nhận:
“Trong khi chờ đợi buổi lễ diễn ra, các nhà báo tham dự đã tranh thủ đọc qua 2 tập sách và sửng sốt vì cả hai cuốn sách có quá nhiều lỗi.
Các lỗi chia thành 2 loại, một là lỗi về nội dung, kiến thức. Ví dụ như ở cuốn Vũ Trụ, trang 15 có đoạn định nghĩa về lỗ đen đã sáng tạo ra khái niệm lỗ đen tạo ra lốc xoáy tốc độ còn nhanh hơn tốc độ ánh sáng! Trong khi kiến thức phổ thông vẫn nhắc đi nhắc lại vận tốc ánh sáng là nhanh nhất trong vũ trụ mà con người biết đến hiện nay. Hay ở trang 83, phần sao Thổ liên tục dùng từ “mật độ bình quân” nhưng chẳng ai biết mật độ bình quân của cái gì, không khí, nước hay vật chất nói chung…
Lỗi dạng thứ hai là tối nghĩa về cách hành văn như ở trang 95 đoạn miêu tả sao Diêm Vương, đột nhiên xuất hiện hình ảnh và so sánh với Eris! Nhưng chẳng ai biết Eris là cái gì, từ đâu ra. Những lỗi ngớ ngẩn như vậy còn có rất nhiều trong sách.
Theo giới thiệu trong sách, dịch giả của sách là bà Nguyễn Thị Bích Việt, người được quảng cáo là đã từng dịch trên 60 bộ phim Hàn Quốc phát trên đài truyền hình…
Trước những lỗi được nêu ra, ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc Công ty First News đã ngay lập tức thông báo sẽ tạm dừng việc phát hành bộ sách Why ra thị trường và thu hồi các ấn bản đang bày bán...”
Biết sao bây giờ. Không lẽ, tác giả cũng nên kiện vài dịch giả về tội phá hoại văn học, y hệt như chuyện phá ngôi chùa cổ ngàn năm để xây cái rất là mới không giống ai?
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.
Nhưng chuyện văn chương, khi nói dịch là chuyển ý và chuyển nghĩa qua ngôn ngữ, thì không bao giờ có bản dịch nào trung thành được 100%. Do vậy, bản thân dịch giả phải có trình độ ngôn ngữ nước ngoài, phải có trình độ chuyên ngành mà đề tài bản văn đang nói tới như xã hội hay khoa học, và phải có trình độ sử dụng Việt ngữ như nhà văn hay nhà thơ chuyên nghiệp. Bởi vậy, dịch mới là khó.
Người xưa có lúc nói dịch là phản, là nói về các thảm họa như thế. Thời này, dịch hỏng là bị lộ liền, vì người có trình độ ngoaị ngữ cao không thiếu.
Chuyện thê thảm mới nhất là vừa ra mắt sách xong, là phải thu hồi tức khắc vì bản dịch quá tệ hại. Báo SGGP có bản tin hôm Thứ Năm nêu hiện tượng ngay ở tựa đề “Thu hồi sách ngay trong lễ ra mắt.” Bản tin kể: “Xuất bản lần đầu tiên năm 2003 tại Hàn Quốc, đến nay bộ truyện tranh 51 tập “Why” đã bán được hơn 50 triệu bản, được dịch ra 11 thứ tiếng và phát hành tại 37 quốc gia. Là quốc gia thứ 38, Việt Nam được hy vọng sẽ là nơi bộ sách tiếp tục trở thành người bạn thân thiết của đông đảo thiếu nhi. Vậy nhưng…”
Lại chữ nhưng tai hại. Vào buổi sáng Thứ Tư 12-9, Công ty cổ phần Đại Việt Toàn Cầu và nhà phát hành là Công ty Văn hóa Sáng tạo Trí Việt (First News), đồng tổ chức lễ ra mắt chính thức bộ sách tại hội trường Hội Nhà báo TPSG.
Bản tin ghi nhận:
“Trong khi chờ đợi buổi lễ diễn ra, các nhà báo tham dự đã tranh thủ đọc qua 2 tập sách và sửng sốt vì cả hai cuốn sách có quá nhiều lỗi.
Các lỗi chia thành 2 loại, một là lỗi về nội dung, kiến thức. Ví dụ như ở cuốn Vũ Trụ, trang 15 có đoạn định nghĩa về lỗ đen đã sáng tạo ra khái niệm lỗ đen tạo ra lốc xoáy tốc độ còn nhanh hơn tốc độ ánh sáng! Trong khi kiến thức phổ thông vẫn nhắc đi nhắc lại vận tốc ánh sáng là nhanh nhất trong vũ trụ mà con người biết đến hiện nay. Hay ở trang 83, phần sao Thổ liên tục dùng từ “mật độ bình quân” nhưng chẳng ai biết mật độ bình quân của cái gì, không khí, nước hay vật chất nói chung…
Lỗi dạng thứ hai là tối nghĩa về cách hành văn như ở trang 95 đoạn miêu tả sao Diêm Vương, đột nhiên xuất hiện hình ảnh và so sánh với Eris! Nhưng chẳng ai biết Eris là cái gì, từ đâu ra. Những lỗi ngớ ngẩn như vậy còn có rất nhiều trong sách.
Theo giới thiệu trong sách, dịch giả của sách là bà Nguyễn Thị Bích Việt, người được quảng cáo là đã từng dịch trên 60 bộ phim Hàn Quốc phát trên đài truyền hình…
Trước những lỗi được nêu ra, ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc Công ty First News đã ngay lập tức thông báo sẽ tạm dừng việc phát hành bộ sách Why ra thị trường và thu hồi các ấn bản đang bày bán...”
Biết sao bây giờ. Không lẽ, tác giả cũng nên kiện vài dịch giả về tội phá hoại văn học, y hệt như chuyện phá ngôi chùa cổ ngàn năm để xây cái rất là mới không giống ai?
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình