Bạn thân,
Bạn đã từng sống ở Sài Gòn thì biết rồi. Nét đẹp Sài Gòn là cái gì trừu tượng, thường chỉ cảm mà có khi nói không ra được, thường hít thở nét đẹp này như không khí vào phổi nhưng để giải thích lại không tìm được lời. Tuy nhiên, nét đẹp của vùng Chợ Lớn lại là cái gì đơn giản hơn, thấy được, nghe được, sờ được, nếu được.
Đúng là như thế. Di sản Chợ Lớn qua nhiều thế hệ là một Phố Tàu thơ mộng kiểu lô lộ, kiểu đơn giản kiểu hồn nhiên. Ai cũng thấy dễ dàng, chỉ cần bước vào một tiệm hủ tiếu, một tiệm mì... sẽ thấy nếm ngon tuyệt hảo, sẽ thấy vài ông già ngồi đánh cờ tướng nhẩm nha, gật gù... sẽ nghe tiếng hô của đầu bếp từ trong vọng ra, và vân vân...
Nét đẹp Chợ Lớn không trừu tượng ẩn kín như Sài Gòn, nhưng lại là cái gì lồ lộ nhưng cũng rất mực công phu. Thí dụ, bạn vào Chùa Ông Bổn gần phố Hải Thượng Lãn Ông lúc 6 giờ sáng sẽ thấy hàng chục người già trẻ lớn bé đang luyện võ Thái Cực Đường Lang, trong khi các đầu lân để nơi góc chùa, bên cạnh những dùi trống và mặt nạ ông địa...
Tuyệt đẹp là Chợ Lớn. Đó cũng là một phần di sản Sài Gòn.
Báo Sài Gòn Tiếp Thị đã có bài tựa đề “Di sản ở Chợ Lớn,” trong đó nói rằng Chợ Lớn, một không gian sống cộng đồng có lịch sử văn hoá và kiến trúc đặc trưng chỉ có ở TP.SG “mà không nơi nào trên thế giới có được.”
Thí dụ, báo này kể về Chùa Bà Thiên Hậu (theo cách gọi của người Việt) còn được gọi là chùa Bà Chợ Lớn, tên chữ Hán là Thiên Hậu miếu, người Hoa gọi là Phò Miếu (tức miếu Đức Bà). Do bên cạnh chùa có Tuệ Thành hội quán là nơi quy tụ của nhóm người Hoa Quảng Đông, nên chùa còn được gọi Tuệ Thành hội quán.
Đây là một trong những ngôi chùa cổ nhất của người Hoa đã gây dựng trên đất Đề Ngạn xưa. Chùa hiện toạ lạc tại số 710 đường Nguyễn Trãi, quận 5, TP.SG.
Bên cạnh các chùa cổ, cũng còn nhiều hẽm phố tuyệt vời. Báo SGTT kể:
“...Sài Gòn – Chợ Lớn có một đặc sản là những dãy phố gắn với một ngành nghề nhất định còn in đậm trong ký ức của người Sài Gòn xưa. Quảng Đông Nhai nay là đường Triệu Quang Phục với nghề bốc thuốc, mài kéo, dãy phố thuốc bắc Hải Thượng Lãn Ông, phố làm đầu lân, lồng đèn Lương Nhữ Học… Ngoài những kiến trúc cổ của đình chùa, hội quán người Hoa, sự hình thành những con phố nghề này là một di sản độc đáo khác của vùng Sài Gòn – Chợ Lớn.
Bên cạnh những con phố lớn với các ngành nghề đặc trưng, trong các hẻm nhỏ của vùng Sài Gòn – Chợ Lớn cũng lưu dấu những nét đặc trưng thú vị, gắn liền với sự quy hoạch những khu dân cư của người Hoa xưa ở vùng đất mới. Đó là tên gọi các con hẻm “Lý”, “Hạng”, “Phường”, miêu tả nguồn gốc, xuất xứ của nhóm cộng đồng người Hoa sống trong đó, như Tô Châu Lý, Thái Hồ Hạng, Dịch An Lý, Tùng Quế Phường… hoặc gắn với tôn giáo như Phương Thể Các Hạng, hẻm của cộng đồng công giáo người Hoa trên đường Học Lạc, bên cạnh nhà thờ Cha Tam...”
Tuyệt vời, một lần tới Chợ Lớn, nhiều năm sau vẫn còn ngây ngất. Y hệt như cú sét ái tình thời mới lớn.
Bạn đã từng sống ở Sài Gòn thì biết rồi. Nét đẹp Sài Gòn là cái gì trừu tượng, thường chỉ cảm mà có khi nói không ra được, thường hít thở nét đẹp này như không khí vào phổi nhưng để giải thích lại không tìm được lời. Tuy nhiên, nét đẹp của vùng Chợ Lớn lại là cái gì đơn giản hơn, thấy được, nghe được, sờ được, nếu được.
Đúng là như thế. Di sản Chợ Lớn qua nhiều thế hệ là một Phố Tàu thơ mộng kiểu lô lộ, kiểu đơn giản kiểu hồn nhiên. Ai cũng thấy dễ dàng, chỉ cần bước vào một tiệm hủ tiếu, một tiệm mì... sẽ thấy nếm ngon tuyệt hảo, sẽ thấy vài ông già ngồi đánh cờ tướng nhẩm nha, gật gù... sẽ nghe tiếng hô của đầu bếp từ trong vọng ra, và vân vân...
Nét đẹp Chợ Lớn không trừu tượng ẩn kín như Sài Gòn, nhưng lại là cái gì lồ lộ nhưng cũng rất mực công phu. Thí dụ, bạn vào Chùa Ông Bổn gần phố Hải Thượng Lãn Ông lúc 6 giờ sáng sẽ thấy hàng chục người già trẻ lớn bé đang luyện võ Thái Cực Đường Lang, trong khi các đầu lân để nơi góc chùa, bên cạnh những dùi trống và mặt nạ ông địa...
Tuyệt đẹp là Chợ Lớn. Đó cũng là một phần di sản Sài Gòn.
Báo Sài Gòn Tiếp Thị đã có bài tựa đề “Di sản ở Chợ Lớn,” trong đó nói rằng Chợ Lớn, một không gian sống cộng đồng có lịch sử văn hoá và kiến trúc đặc trưng chỉ có ở TP.SG “mà không nơi nào trên thế giới có được.”
Thí dụ, báo này kể về Chùa Bà Thiên Hậu (theo cách gọi của người Việt) còn được gọi là chùa Bà Chợ Lớn, tên chữ Hán là Thiên Hậu miếu, người Hoa gọi là Phò Miếu (tức miếu Đức Bà). Do bên cạnh chùa có Tuệ Thành hội quán là nơi quy tụ của nhóm người Hoa Quảng Đông, nên chùa còn được gọi Tuệ Thành hội quán.
Đây là một trong những ngôi chùa cổ nhất của người Hoa đã gây dựng trên đất Đề Ngạn xưa. Chùa hiện toạ lạc tại số 710 đường Nguyễn Trãi, quận 5, TP.SG.
Bên cạnh các chùa cổ, cũng còn nhiều hẽm phố tuyệt vời. Báo SGTT kể:
“...Sài Gòn – Chợ Lớn có một đặc sản là những dãy phố gắn với một ngành nghề nhất định còn in đậm trong ký ức của người Sài Gòn xưa. Quảng Đông Nhai nay là đường Triệu Quang Phục với nghề bốc thuốc, mài kéo, dãy phố thuốc bắc Hải Thượng Lãn Ông, phố làm đầu lân, lồng đèn Lương Nhữ Học… Ngoài những kiến trúc cổ của đình chùa, hội quán người Hoa, sự hình thành những con phố nghề này là một di sản độc đáo khác của vùng Sài Gòn – Chợ Lớn.
Bên cạnh những con phố lớn với các ngành nghề đặc trưng, trong các hẻm nhỏ của vùng Sài Gòn – Chợ Lớn cũng lưu dấu những nét đặc trưng thú vị, gắn liền với sự quy hoạch những khu dân cư của người Hoa xưa ở vùng đất mới. Đó là tên gọi các con hẻm “Lý”, “Hạng”, “Phường”, miêu tả nguồn gốc, xuất xứ của nhóm cộng đồng người Hoa sống trong đó, như Tô Châu Lý, Thái Hồ Hạng, Dịch An Lý, Tùng Quế Phường… hoặc gắn với tôn giáo như Phương Thể Các Hạng, hẻm của cộng đồng công giáo người Hoa trên đường Học Lạc, bên cạnh nhà thờ Cha Tam...”
Tuyệt vời, một lần tới Chợ Lớn, nhiều năm sau vẫn còn ngây ngất. Y hệt như cú sét ái tình thời mới lớn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình