Bạn thân,
Việt Nam đang gặp những nan đề nào của giáo dục? Tại sao hễ ai có quyền lực, có tiền bạc là đều đưa con mình sang nước khác học?
Tạo sao nền giáo dục đào tạo được những cá nhân xuất sắc như Ngô Bảo Châu và hàng loạt tài năng về toán học, khoa học, kỹ thuật... lại không có nổi một đaị học tầm cỡ. Nghĩa là, tàì năng là cá nhân, còn tập thể thì hỏng cả rồi?
Trong bài “Giả dối: khuyết tật của nền giáo dục,” Giáo Sư Hoàng Tụy đã giảỉ thích với báo Tuổi Trẻ:
“...Kể tên những thứ giả dối trong giáo dục thì rất nhiều. Thầy giáo đổi tình, đổi tiền lấy điểm, tiếp tay cho việc chạy trường, chạy lớp, chạy bằng giả, chạy chức vụ, học hàm, học vị. Học sinh, sinh viên học hành đối phó, gian lận, đạo luận án, đạo nghiên cứu khoa học. Nhà quản lý lập dự án gian dối để kiếm tiền, báo cáo thành tích không trung thực để xếp hạng cao trong thi đua, gian lận trong sử dụng tài chính. Cả xã hội có vô số học sinh giỏi, toàn người học đại học, nhiều tiến sĩ, thạc sĩ nhưng một bộ phận lớn trong đó trình độ lại thấp kém, không đáp ứng được yêu cầu nhân lực. Những thứ giả dối này là biểu hiện cụ thể của sự khuyết tật trong hệ thống giáo dục...”
Đặc biệt, trả lời câu hỏi về chính sách nào tệ hại nhất cho ngành giáo dục, GS Hoàng Tụy nói:
“Đó là chính sách đối với nhà giáo. Cứ nói “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” và nhà giáo là nghề cao quý, được tôn vinh nhưng thử xem lương của nhà giáo thế nào? Lương nhà giáo mới ra trường cộng thêm phụ cấp vẫn không bằng lương những người lao động bình thường ở một số doanh nghiệp. Lương nhà giáo thấp không phải vì đất nước quá nghèo, mà do chính sách bất hợp lý. Chuyện này tôi đã nói từ 15-20 năm nay, nhưng không thay đổi.
Nhà giáo không sống được bằng lương Nhà nước thì họ phải tự cứu mình. Có người vật lộn với cuộc mưu sinh nhưng vẫn giữ được sự chừng mực, nhưng có người không thế. Từ đây đẻ ra nhiều tiêu cực như dạy thêm, học thêm tràn lan. Muốn học sinh phải học thêm, nhiều thầy cô đã không dạy hết mình ở giờ chính khóa. Rồi thì thỏa hiệp với việc chạy trường, chạy lớp. Những chuyện này bản chất cũng là sự dối trá phổ biến ở nhiều cấp học, nhiều địa phương. Nhà quản lý giáo dục vì lợi ích riêng cũng bịa ra nhiều hoạt động, nhiều việc không cần thiết, không thực chất để rút tiền Nhà nước. Ở bậc đại học cũng không kém gì phổ thông. Tình trạng đạo văn, chuyện mua điểm, mua bằng, tiêu cực trong nghiên cứu khoa học đều xuất phát từ chính sách không thỏa đáng cho nhà giáo...”
Như thế, nên giảỉ quyết thế nào? Có nên tăng lương giaó viên không? Có nên dễ dàng thêm cho trường tư thiết lập không? Có nên tăng ngân sách giáo dục để trẻ em không phải đóng tiền không? Có nên tạo sự ganh đua giữa các trường để cả thầy và trò cùng giỏi hơn không? Có nên quăng bỏ sách tư tưởng ông Hồ không?
Nếu thế, câu hỏi lại là, có nên trở lại chính sách giaó dục trươc 1975 hay không? Phải chi có ai hỏi như thế...
Việt Nam đang gặp những nan đề nào của giáo dục? Tại sao hễ ai có quyền lực, có tiền bạc là đều đưa con mình sang nước khác học?
Tạo sao nền giáo dục đào tạo được những cá nhân xuất sắc như Ngô Bảo Châu và hàng loạt tài năng về toán học, khoa học, kỹ thuật... lại không có nổi một đaị học tầm cỡ. Nghĩa là, tàì năng là cá nhân, còn tập thể thì hỏng cả rồi?
Trong bài “Giả dối: khuyết tật của nền giáo dục,” Giáo Sư Hoàng Tụy đã giảỉ thích với báo Tuổi Trẻ:
“...Kể tên những thứ giả dối trong giáo dục thì rất nhiều. Thầy giáo đổi tình, đổi tiền lấy điểm, tiếp tay cho việc chạy trường, chạy lớp, chạy bằng giả, chạy chức vụ, học hàm, học vị. Học sinh, sinh viên học hành đối phó, gian lận, đạo luận án, đạo nghiên cứu khoa học. Nhà quản lý lập dự án gian dối để kiếm tiền, báo cáo thành tích không trung thực để xếp hạng cao trong thi đua, gian lận trong sử dụng tài chính. Cả xã hội có vô số học sinh giỏi, toàn người học đại học, nhiều tiến sĩ, thạc sĩ nhưng một bộ phận lớn trong đó trình độ lại thấp kém, không đáp ứng được yêu cầu nhân lực. Những thứ giả dối này là biểu hiện cụ thể của sự khuyết tật trong hệ thống giáo dục...”
Đặc biệt, trả lời câu hỏi về chính sách nào tệ hại nhất cho ngành giáo dục, GS Hoàng Tụy nói:
“Đó là chính sách đối với nhà giáo. Cứ nói “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” và nhà giáo là nghề cao quý, được tôn vinh nhưng thử xem lương của nhà giáo thế nào? Lương nhà giáo mới ra trường cộng thêm phụ cấp vẫn không bằng lương những người lao động bình thường ở một số doanh nghiệp. Lương nhà giáo thấp không phải vì đất nước quá nghèo, mà do chính sách bất hợp lý. Chuyện này tôi đã nói từ 15-20 năm nay, nhưng không thay đổi.
Nhà giáo không sống được bằng lương Nhà nước thì họ phải tự cứu mình. Có người vật lộn với cuộc mưu sinh nhưng vẫn giữ được sự chừng mực, nhưng có người không thế. Từ đây đẻ ra nhiều tiêu cực như dạy thêm, học thêm tràn lan. Muốn học sinh phải học thêm, nhiều thầy cô đã không dạy hết mình ở giờ chính khóa. Rồi thì thỏa hiệp với việc chạy trường, chạy lớp. Những chuyện này bản chất cũng là sự dối trá phổ biến ở nhiều cấp học, nhiều địa phương. Nhà quản lý giáo dục vì lợi ích riêng cũng bịa ra nhiều hoạt động, nhiều việc không cần thiết, không thực chất để rút tiền Nhà nước. Ở bậc đại học cũng không kém gì phổ thông. Tình trạng đạo văn, chuyện mua điểm, mua bằng, tiêu cực trong nghiên cứu khoa học đều xuất phát từ chính sách không thỏa đáng cho nhà giáo...”
Như thế, nên giảỉ quyết thế nào? Có nên tăng lương giaó viên không? Có nên dễ dàng thêm cho trường tư thiết lập không? Có nên tăng ngân sách giáo dục để trẻ em không phải đóng tiền không? Có nên tạo sự ganh đua giữa các trường để cả thầy và trò cùng giỏi hơn không? Có nên quăng bỏ sách tư tưởng ông Hồ không?
Nếu thế, câu hỏi lại là, có nên trở lại chính sách giaó dục trươc 1975 hay không? Phải chi có ai hỏi như thế...
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình