Bạn,
Người thầy được nhắc trong lá thư kỳ này là một ông già 75 tuổi, tên là Lê Sỹ Vọng, đã 10 năm tự nguyện dạy chữ cho nhóm trẻ sinh sống quanh bãi rác Đông Thạnh, Sài Gòn. Mời bạn nghe câu chuyện về người thầy này qua lời kể của phóng viên báo Phụ Nữ.
Người thầy được nhắc trong lá thư kỳ này là một ông già 75 tuổi, tên là Lê Sỹ Vọng, đã 10 năm tự nguyện dạy chữ cho nhóm trẻ sinh sống quanh bãi rác Đông Thạnh, Sài Gòn. Mời bạn nghe câu chuyện về người thầy này qua lời kể của phóng viên báo Phụ Nữ.
Lớp học của ông đơn sơ trống bốn bề, bàn ghế cũ kỷ, tuềnh toàng. Lớp không thu học phí, học sinh là những đứa trẻ nghèo đêm đi lượm rác đến trưa, chiều ngủ vùi trong một xó xỉnh nào đó, người hôi rình, mặt mũi bẩn thỉu. Ông cạy cục đi xin từ thanh gỗ cốp pha đã qua sử dụng vẫn còn bết xi măng, về đóng thành bàn học. Ông đến tận nhà vận động từng đứa trẻ đi học để biết đọc, biết viết. Bọn trẻ đến lớp tự nhiên như ở nhà, văng tục chưởi thề búa xua, quậy phá, đánh lộn, nghịch ngợm. Trước khi cho bọn trẻ học chữ, ông phải bỏ công rèn nề nếp. Giờ đây những đứa trẻ này rất lễ phép và ngoan ngoãn, dù bề ngoài chúng còn nhếch nhác. Lớp ban đầu có 8 đứa sau lên 22, không hiếm những học trò như anh chàng Đạt ba năm học lớp 1 mà không nhớ nổi 5 chữ cái. Thế là ngoài giờ học chung, ông phải kèm riêng một thầy, một trò, dạy mãi, hết năm này qua tháng khác, để rồi đến năm 19 tuổi, Đạt cũng học hết lớp ba. Ông Hồ Văn Đa, 63 tuổi, nhà ở ấp 5 có hai con theo học lớp tình thương ở đây cho biết: Bãi rác Đông Thạnh đã cứu sống hàng ngàn gia đình nghèo chúng tôi, còn ông thầy Ba đây đã cứu giúp những đứa trẻ lượm rác nên người. Hai đứa con ông đều ốm nhách, đen đúa nhưng rất ngoan và chăm học. 1 giờ 30 chiều mới đến giờ vô lớp mà chúng đến từ 12 giờ để chờ đợi. Đi lượm rác thấy cây viết đỏ còn dùng được, chúng đem về tặng thầy để thầy chấm bài, viết xanh thì giữ lại dùng, dư thì đem tặng các bạn trong lớp.
Chị Phạm Thị Đẹp, 45 tuổi, chồng chết 7 năm, 6 mẹ con chị từ Đồng Tháp lên thuê túp lều ở gần bãi rác để ở. Đêm cả 6 mẹ con đi lượm rác, ngày đi bơi để bán cân được 500 đồng/kg, làm cật lực cũng kiếm được 15 ngàn đồng/ngày. Vậy mà cả 5 đứa con chị đều ngoan, khách đến nhà đều khoanh tay chào hỏi lễ độ. Ba đứa nhỏ chị đều cho đi học lớp tình thương ông. Chị nói: Tôi mù chữ khổ lắm. Các con thì rán để có gì chúng còn đọc cho mà nghe. Bé Thu Vân của chị được ông khen là sáng dạ, nên chị vui lắm. Em Nguyễn Văn Thanh, 8 tuổi, mũi vẫn còn lò thò, nói: Con thích học ông để biết chữ, nay mai làm ruộng nuôi ba má. Lượm rác cũng thích nhưng bãi rác sắp bị đóng cửa rồi, đâu còn được bới nữa. Ông chia lớp thành ba ca để bọn trẻ tiện giờ nào học giờ nấy. Mục tiêu của ông là dạy cho đến khi bọn trẻ biết đọc, biết viết, biết làm những con tính dù là đơn giản. Thấy ông yêu trẻ, vợ ông cũng yêu theo. Sáng nào bà cũng đun nồi nước to, để nguội cho bọn trẻ uống. Chúng đến nhà ông bà tự nhiên như ở nhà, có đứa đi bới rác về trễ, đói quá xin phép bà cho lục cơm nguội ăn để kịp giờ học. Có đứa bị má la, chạy đến rúc đầu vào ngực bà khóc. Hóa ra bọn trẻ rất tình cảm, chứ không như vẻ mặt lúc nào cũng lem luốc, bất cần đời của chúng. Khi học chung lớp, chúng cũng biết yêu thương, gắn bó với nhau. Nhà một đứa có tang là cả lớp gom góp tiền để cùng thầy đi phúng điếu. Đứa nào bị bệnh được cả nước đến thăm. Nhìn những đồng tiền nhỏ bé chỉ có 200 đồng, 500 đồng chúng gom góp một cách chắt chiu, quý hóa, ông không cầm nổi nước mắt. Ông lặng lẽ hùn vô cả trăm ngàn đồng rồi cùng các em đi thăm nhà bị nạn. Ông nghiệm thấy bọn trẻ rất hân hoan khi làm điều tốt.
Bạn,
Cũng theo báo Phụ Nữ, có một thời gian ủy ban xã yêu cầu ông bàn giao lớp để xã cử giáo viên về dạy thì bọn trẻ khóc như mưa. Chúng tạm biệt ông để đến lớp mới nhưng không theo được quá một tháng, vì lớp mới không phù hợp với cảnh sống của chúng. Lớp mới bị phá sản, chúng lại tìm đến ông bà, thế là lớp học tình thương của ông lại tồn tại bên bãi rác khổng lồ của Sài Gòn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình