Bạn thân,
Chúng ta đều biết rằng dân tộc mình là một nhà, cùng con rồng cháu tiên. Khi ba mẹ ly dị, ba dắt 50 con lên núi, má dẫn 50 con xuống biển. Núi sông hiển nhiên là hai ngã rẽ. Và sau này là trăm lối cách biệt.
Cáí nghiệp nó là như thế. Cho nên, chuyện chia ly cách biệt là định mệnh rồi. Sau này mới chia đôi nam bắc mới thấy là tiền định, khi ngươì về bắc, kẻ xuôi ra nam.
Nhưng chuyện con rồng chaú tiên là cổ sử, còn chuyện nam bắc chia cách cũng là quá khứ rồi, cũng là của thế kỷ trước rồi, tuy vẫn còn trong thời cận đại.
Vấn đề là, những chia cách tiền định như thế không còn nữa, nhưng bây giờ là chuyện của thời sứ quân, đặc biệt là khi nói tới các di sản có thể đẻ ra tiền.
Trên báo Thanh Niên ngày 14-12-2012, nhà phân tích Thúc Giáp có bài viết tựa đề “Chia cắt di sản,” trong đó kể chuyện Trường Lũy dài 130 kilômét chạy xuyên qua 2 tỉnh Miền Trung, cắt làm đôi theo ranh giới 2 tỉnh, mỗi bên làm hồ sơ riêng để làm “di tích quốc gia.”
Haỹ hình dung rằng, Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc bị 20 tỉnh ngắt ra, làm hồ sơ riêng các đoạn để làm di tích để xin Liên Hiệp Quốc công nhận làm 20 di sản văn hóa thế giới... Giả sử như thế, có phải thế giới sẽ cười nhỉ? Dĩ nhiên, giả sử thôi, vì Vạn Lý Trường Thành chỉ là một thôi.
Báo TN kể về trường hợp di tích Trường Lũy -- hiện là kỷ lục dài nhất Đông Nam Á, được Trưởng phái đoàn EU ở VN mô tả là di sản quý báu cho cả nhân loại, và được Đài CNN gọi là phát hiện khảo cổ quan trọng nhất của VN thế kỷ qua -- như sau:
“Trường Lũy Quảng Ngãi - Bình Định là một công trình kiến trúc hùng vĩ làm chủ yếu bằng đá, dài khoảng 130 km chạy dưới chân dãy Trường Sơn Đông từ Quảng Ngãi đến Bình Định. Trường Lũy được xây dựng vào thời Gia Long, trong đó phần chạy qua tỉnh Quảng Ngãi khoảng 113 km, còn lại thuộc tỉnh Bình Định...
...ngành chức năng của tỉnh Quảng Ngãi đã khẩn trương tiến hành ngay các bước để Bộ VH-TT-DL công nhận Trường Lũy là di tích quốc gia, thậm chí còn chuẩn bị kiến nghị UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, nhằm sớm phát huy giá trị di sản này. Trong khi đó, ngành chức năng của Bình Định vẫn còn đang loay hoay khảo sát, khai quật.
Bởi vậy, một công trình độc đáo của cha ông để lại bỗng dưng bị ngắt làm đôi, phần ở Quảng Ngãi được công nhận là di tích quốc gia từ năm 2011, còn phần thuộc Bình Định vẫn đang “đề nghị công nhận”...”
Quả là chuyện lạ, cực kỳ lạ.
Lẽ ra nên đề nghị các quan huyện ủy, ngắt riêng ranh giới Trường Lũy ở từng huyện, giả sử là 20 huyện, để nộp làm hồ sơ xin làm di sản văn hóa thế giới, may ra cũng có 20 hồ sơ di sản văn hóa Trường Lũy.
Phải chi ngắt Trường Lũy làm 100 mảnh, thì sẽ đúng với huyền sử con rồng cháu tiên vậy, tha hồ cho người hướng dẫn du lịch có chuyện cổ để giải thích cho du khách.
Chúng ta đều biết rằng dân tộc mình là một nhà, cùng con rồng cháu tiên. Khi ba mẹ ly dị, ba dắt 50 con lên núi, má dẫn 50 con xuống biển. Núi sông hiển nhiên là hai ngã rẽ. Và sau này là trăm lối cách biệt.
Cáí nghiệp nó là như thế. Cho nên, chuyện chia ly cách biệt là định mệnh rồi. Sau này mới chia đôi nam bắc mới thấy là tiền định, khi ngươì về bắc, kẻ xuôi ra nam.
Nhưng chuyện con rồng chaú tiên là cổ sử, còn chuyện nam bắc chia cách cũng là quá khứ rồi, cũng là của thế kỷ trước rồi, tuy vẫn còn trong thời cận đại.
Vấn đề là, những chia cách tiền định như thế không còn nữa, nhưng bây giờ là chuyện của thời sứ quân, đặc biệt là khi nói tới các di sản có thể đẻ ra tiền.
Trên báo Thanh Niên ngày 14-12-2012, nhà phân tích Thúc Giáp có bài viết tựa đề “Chia cắt di sản,” trong đó kể chuyện Trường Lũy dài 130 kilômét chạy xuyên qua 2 tỉnh Miền Trung, cắt làm đôi theo ranh giới 2 tỉnh, mỗi bên làm hồ sơ riêng để làm “di tích quốc gia.”
Haỹ hình dung rằng, Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc bị 20 tỉnh ngắt ra, làm hồ sơ riêng các đoạn để làm di tích để xin Liên Hiệp Quốc công nhận làm 20 di sản văn hóa thế giới... Giả sử như thế, có phải thế giới sẽ cười nhỉ? Dĩ nhiên, giả sử thôi, vì Vạn Lý Trường Thành chỉ là một thôi.
Báo TN kể về trường hợp di tích Trường Lũy -- hiện là kỷ lục dài nhất Đông Nam Á, được Trưởng phái đoàn EU ở VN mô tả là di sản quý báu cho cả nhân loại, và được Đài CNN gọi là phát hiện khảo cổ quan trọng nhất của VN thế kỷ qua -- như sau:
“Trường Lũy Quảng Ngãi - Bình Định là một công trình kiến trúc hùng vĩ làm chủ yếu bằng đá, dài khoảng 130 km chạy dưới chân dãy Trường Sơn Đông từ Quảng Ngãi đến Bình Định. Trường Lũy được xây dựng vào thời Gia Long, trong đó phần chạy qua tỉnh Quảng Ngãi khoảng 113 km, còn lại thuộc tỉnh Bình Định...
...ngành chức năng của tỉnh Quảng Ngãi đã khẩn trương tiến hành ngay các bước để Bộ VH-TT-DL công nhận Trường Lũy là di tích quốc gia, thậm chí còn chuẩn bị kiến nghị UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, nhằm sớm phát huy giá trị di sản này. Trong khi đó, ngành chức năng của Bình Định vẫn còn đang loay hoay khảo sát, khai quật.
Bởi vậy, một công trình độc đáo của cha ông để lại bỗng dưng bị ngắt làm đôi, phần ở Quảng Ngãi được công nhận là di tích quốc gia từ năm 2011, còn phần thuộc Bình Định vẫn đang “đề nghị công nhận”...”
Quả là chuyện lạ, cực kỳ lạ.
Lẽ ra nên đề nghị các quan huyện ủy, ngắt riêng ranh giới Trường Lũy ở từng huyện, giả sử là 20 huyện, để nộp làm hồ sơ xin làm di sản văn hóa thế giới, may ra cũng có 20 hồ sơ di sản văn hóa Trường Lũy.
Phải chi ngắt Trường Lũy làm 100 mảnh, thì sẽ đúng với huyền sử con rồng cháu tiên vậy, tha hồ cho người hướng dẫn du lịch có chuyện cổ để giải thích cho du khách.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình