Việt Nam có những ngôi chùa nào độc đáo? Dĩ nhiên, rất nhiều.
Không chỉ nhiều chùa độc đáo, mà phải gọi là tuyệt vời chứ. Thí dụ, Chùa Một Cột. Kiến trúc Chùa Một Cột làm gì gặp nổi nơi nào khác tên toàn cầu. Trông y hệt hoa sen trong hồ vậy.
Hay Chùa Vĩnh Nghiêm ở Sàì Gòn chẳng hạn, một kiểu hòa hài kiến trúc chùa miền Bắc VN và Nhật Bản.
Hay ngôi Chùa An Phú với nhiều ngàn miểng sành ở Sài Gòn chẳng hạn, hay Chùa Chén Kiểu của các sư Khmer ở Bạc Liêu chẳng hạn.
Hay Chùa Tây Tạng ở thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương – có kiến trúc mô phỏng các chùa Tây Tạng ở Lhasa, chẳng hạn.
Nhưng vùng Kinh Bắc vẫn cò một ngôi chùa cổ, độc đáo kiểu riêng dị thường: Báo Văn Hóa nói rằng Chùa Tiêu, ở huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, ở lưng chừng núi, chỉ cách Hà Nội 25 cây số, đôc5 đaó ở chỗ không có thùng phước sương. Nói kiểu Hà Nội là “ngôi chùa không có hòm công đức.”
Bán này viết rằng:
“Chưa bao giờ đặt hòm công đức, không đốt vàng mã, không tiếp nhận khách về chiêm bái đội quả với “mâm cao, cỗ đầy” là câu chuyện thật, hiển nhiên ở ngôi chùa linh thiêng, cổ kính với bề dầy lịch sử hơn 300 năm ở vùng Kinh Bắc.”
Điều lạ rằng, không có thùng phước sương, nhưng Phật tử tới vẫn đông như thường lệ ở nơi khác. Thanh tịnh tới mức, phóng viên Baó Văn Hóa kể:
“Ngày 9.3 chúng tôi về chùa Tiêu, Thứ bảy nên lượng khách về chiêm bái và lễ chùa như đông hơn ngày thường. Hơn 20 xe ô tô lớn nhỏ từ các tỉnh phía Bắc nối đuôi nhau trong bãi gửi. Đoạn đường dài dẫn vào chùa tịnh không một hàng nào bán vàng mã hay tổ chức dịch vụ đổi tiền lẻ. Cũng có một số khách lạ tìm mua tiền, vàng mã thì đều được các chủ bán hàng thản nhiên cho biết ở đây không có những dịch vụ này.”
Bản tin nói, nhà sư trụ trì chùa Tiêu.là Ni trưởng Thích Đàm Chính, 85 tuổi. Theo lời Ni Trưởng nhớ lại rằng hơn 60 năm trước tiểu về đây chùa đã vậy. Là nhà chùa không để hòm công đức, cũng không nhận lễ vật theo kiểu “mâm cao, cỗ đầy”.
Báo này viết: “Ngay từ khi được tín nhiệm giữ trọng trách Ni trưởng cụ đã phát nguyện trước bàn thờ Tam Bảo là sẽ không đặt hòm tiền công đức ở bất kỳ chỗ nào trong chùa. Khuyến cáo cùng tăng ni, phật tử trên mỗi bát hương chỉ nên thỉnh một nén, không dùng tiền giả (tiền vàng mã) và tiền trần tục dâng lên cửa chùa. Thói quen ấy giờ đã thành lệ chung khi du khách về chiêm bái và lễ tại chùa Tiêu, Ni trưởng trụ trì cho biết.”
Được biết, Chùa Tiêu là nơi trụ trì của thiền sư Lý Vạn Hạnh, người đã có công nuôi dạy Lý Công Uẩn – vị vua đầu tiên của Triều Lý.
Báo Văn Hóa cũngc ho biết, “chùa Tiêu hiện nay vẫn đang lưu giữ, thờ phụng và bảo quản được nhục thân thiền sư Như Trí với dáng vẻ “ngồi kiết già” trong nhà thờ Tổ. Giống như nhục thân hai vị thiền sư chùa Đậu (Thường Tín, Hà Nội) thiền sư Như Trí cũng tịch trong tư thế ngồi thiền kiết già và được các đệ tử phết bên ngoài bằng một lớp bồi gốm đất tổ mối, sơn ta, mùn cưa...” Toàn thân thiền sư như thế ngồi táng đã gần 300 năm.
Ai dám nói Việt Nam không có nền văn hóa độc đáo? Ai từng nói rằng dân tộc Việt chỉ cóp nhặt văn hóa Tây, Tàu, Mỹ, Nhật? Cứ nhìn vào chùa, là biết đất Việt đã có những nếp văn hóa riêng rất là độc đáo vậy.
Không chỉ nhiều chùa độc đáo, mà phải gọi là tuyệt vời chứ. Thí dụ, Chùa Một Cột. Kiến trúc Chùa Một Cột làm gì gặp nổi nơi nào khác tên toàn cầu. Trông y hệt hoa sen trong hồ vậy.
Hay Chùa Vĩnh Nghiêm ở Sàì Gòn chẳng hạn, một kiểu hòa hài kiến trúc chùa miền Bắc VN và Nhật Bản.
Hay ngôi Chùa An Phú với nhiều ngàn miểng sành ở Sài Gòn chẳng hạn, hay Chùa Chén Kiểu của các sư Khmer ở Bạc Liêu chẳng hạn.
Hay Chùa Tây Tạng ở thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương – có kiến trúc mô phỏng các chùa Tây Tạng ở Lhasa, chẳng hạn.
Nhưng vùng Kinh Bắc vẫn cò một ngôi chùa cổ, độc đáo kiểu riêng dị thường: Báo Văn Hóa nói rằng Chùa Tiêu, ở huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, ở lưng chừng núi, chỉ cách Hà Nội 25 cây số, đôc5 đaó ở chỗ không có thùng phước sương. Nói kiểu Hà Nội là “ngôi chùa không có hòm công đức.”
Bán này viết rằng:
“Chưa bao giờ đặt hòm công đức, không đốt vàng mã, không tiếp nhận khách về chiêm bái đội quả với “mâm cao, cỗ đầy” là câu chuyện thật, hiển nhiên ở ngôi chùa linh thiêng, cổ kính với bề dầy lịch sử hơn 300 năm ở vùng Kinh Bắc.”
Điều lạ rằng, không có thùng phước sương, nhưng Phật tử tới vẫn đông như thường lệ ở nơi khác. Thanh tịnh tới mức, phóng viên Baó Văn Hóa kể:
“Ngày 9.3 chúng tôi về chùa Tiêu, Thứ bảy nên lượng khách về chiêm bái và lễ chùa như đông hơn ngày thường. Hơn 20 xe ô tô lớn nhỏ từ các tỉnh phía Bắc nối đuôi nhau trong bãi gửi. Đoạn đường dài dẫn vào chùa tịnh không một hàng nào bán vàng mã hay tổ chức dịch vụ đổi tiền lẻ. Cũng có một số khách lạ tìm mua tiền, vàng mã thì đều được các chủ bán hàng thản nhiên cho biết ở đây không có những dịch vụ này.”
Bản tin nói, nhà sư trụ trì chùa Tiêu.là Ni trưởng Thích Đàm Chính, 85 tuổi. Theo lời Ni Trưởng nhớ lại rằng hơn 60 năm trước tiểu về đây chùa đã vậy. Là nhà chùa không để hòm công đức, cũng không nhận lễ vật theo kiểu “mâm cao, cỗ đầy”.
Báo này viết: “Ngay từ khi được tín nhiệm giữ trọng trách Ni trưởng cụ đã phát nguyện trước bàn thờ Tam Bảo là sẽ không đặt hòm tiền công đức ở bất kỳ chỗ nào trong chùa. Khuyến cáo cùng tăng ni, phật tử trên mỗi bát hương chỉ nên thỉnh một nén, không dùng tiền giả (tiền vàng mã) và tiền trần tục dâng lên cửa chùa. Thói quen ấy giờ đã thành lệ chung khi du khách về chiêm bái và lễ tại chùa Tiêu, Ni trưởng trụ trì cho biết.”
Được biết, Chùa Tiêu là nơi trụ trì của thiền sư Lý Vạn Hạnh, người đã có công nuôi dạy Lý Công Uẩn – vị vua đầu tiên của Triều Lý.
Báo Văn Hóa cũngc ho biết, “chùa Tiêu hiện nay vẫn đang lưu giữ, thờ phụng và bảo quản được nhục thân thiền sư Như Trí với dáng vẻ “ngồi kiết già” trong nhà thờ Tổ. Giống như nhục thân hai vị thiền sư chùa Đậu (Thường Tín, Hà Nội) thiền sư Như Trí cũng tịch trong tư thế ngồi thiền kiết già và được các đệ tử phết bên ngoài bằng một lớp bồi gốm đất tổ mối, sơn ta, mùn cưa...” Toàn thân thiền sư như thế ngồi táng đã gần 300 năm.
Ai dám nói Việt Nam không có nền văn hóa độc đáo? Ai từng nói rằng dân tộc Việt chỉ cóp nhặt văn hóa Tây, Tàu, Mỹ, Nhật? Cứ nhìn vào chùa, là biết đất Việt đã có những nếp văn hóa riêng rất là độc đáo vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình