Bạn,
Theo báo Thanh Niên, một nhà biên kịch vừa gởi đơn khiếu nại hai viên chức của Đài phát thanh & truyền hình Hà Nội đã chôm một truyện ngắn mà nhà biên kịch này đã mua bản quyền, để chuyển thể sang kịch bản sân khấu phát sóng trên đài phát thanh và truyền hình Hà Nội nhưng không xin phép tác giả. Dưới đây là diễn tiến chuyện chôm bản quyền nói trên theo ghi nhận của báo Thanh Niên.
Theo báo Thanh Niên, một nhà biên kịch vừa gởi đơn khiếu nại hai viên chức của Đài phát thanh & truyền hình Hà Nội đã chôm một truyện ngắn mà nhà biên kịch này đã mua bản quyền, để chuyển thể sang kịch bản sân khấu phát sóng trên đài phát thanh và truyền hình Hà Nội nhưng không xin phép tác giả. Dưới đây là diễn tiến chuyện chôm bản quyền nói trên theo ghi nhận của báo Thanh Niên.
Sau khi đọc truyện ngắn Vận Hạn của nhà văn Ngọc Sơn, ông Nguyễn Xuân Thành có ý định chuyển thể truyện ngắn này sang kịch bản điện ảnh. Khoảng giữa tháng 6/2000, ông Thành đã gặp ông Ngọc Sơn hỏi ông Sơn đã có ai sử dụng tác phẩm Vận Hạn chưa, ông Sơn cho biết chưa cho ai dùng truyện ngắn này. Ngày 1 tháng 7/2000, ông Thành và ông Sơn ký bản cam kết về việc sử dụng tác phẩm văn học Vận Hạn. Theo đó, ông Nguyễn Xuân Thành chuyển thể truyện ngắn Vận Hạn của tác giả Ngọc Sơn thành kịch bản phim cùng tên cho Chương trình Điện ảnh chiều thứ bảy. Ông Sơn không được cung cấp cốt truyện Vận Hạn cho bất kỳ tổ chức nào hay cá nhân nào chuyển thể thành phim hay kịch bản sân khấu. Sau khi kịch bản Vận Hạn chính thức đưa vào sử dụng, ông Xuân Thành có trách nhiệm thanh toán đầy đủ nhuận bút cho ông Sơn theo thể lệ hiện hành.
Ông Xuân Thành hoàn thành kịch bản điện ảnh sau 3 tháng. Tháng 10/2000, ông Lê Ngọc Minh, quyền trưởng phòng quản lý sáng tác Cục Điện ảnh, thay mặt Ban biên tập Chương trình Điện ảnh chiều thứ bảy đã biên tập, sửa chữa và nâng cao kịch bản này. Ông Ngọc Minh đã xác nhận: ban biên tập chương trình đã biên tập, góp ý, nâng cao kịch bản Vận Hạn của tác giả Nguyễn Xuân Thành, chuyển thể theo truyện cùng tên của nhà văn Ngọc Sơn, và đã mời đạo diễn Nguyễn Khắc Lợi đọc, phân cảnh để đưa vào kế hoạch sản xuất phim truyện. Ông Thành mang kịch bản đã sửa chữa cho ông Sơn xem lại. Ông Sơn đã hoàn toàn đồng ý với ý tưởng của tác giả Xuân Thành.
Trong khi đạo diễn Khắc Lợi và toán làm phim đang chuẩn bị bắt tay vào làm phim thì ngày 29 tháng 10/2000, đài phát thanh và truyền hình Hà Nội phát sống bộ phim Vận Hạn, biên kịch: Khánh Vân (nữ), biên tập: Phạm Đông. Tác giả Xuân Thành và đạo diễn Khắc Lợi hoàn toàn bất ngờ trước tình huống không lường trước được. Kế hoạch làm phim Vận Hạn cho Chương trình Điện ảnh chiều thứ bảy buộc phải hủy bỏ.
Ông N. Sơn nói: Tôi không hề biết việc đài truyền hình và phát thanh Hà Nội sử dụng truyện ngắn Vận Hạn. Tôi hoàn toàn khẳng định họ đã lấy truyện ngắn này chuyển thể sang kịch bản phim sân khấu, vì toàn bộ tên phim, nhân vật, cốt chuyện bộ phim lấy từ truyện ngắn của tôi, vậy mà họ không hề đề tên tôi là tác giả, mà lại ghi biên kịch: Khánh Vân. Với tôi, đây không phải là vụ thứ nhất bị đài phát thanh và truyền hình HN lấy tác phẩm mà không xin phép. Lần trước tôi bỏ qua, nhưng lần này tôi phải lên tiếng vì anh Xuân Thành đã đến gặp tôi xin phép sử dụng tác phẩm rất đúng luật. Tôi đã gọi điện thoại đến ban đài truyền thanh và truyền hình HN để gặp anh Phạm Đông nhưng không gặp, một người nào đó nói anh Phạm Đông và chị Khánh Vân đã lấy nhuận bút, sẽ gửi lại cho tôi. Tôi đâu phải là trẻ con mà đưa cái kéo là xong.
Bạn,
Cũng theo báo Thanh Niên, hiện nay, số lượng đài truyền hình VN và đài truyền hình Hà Nội khá lớn, trong khi đó kịch bản có giá trị “tàm tạm” một chút lại quá khan hiếm. Một trong những cách chữa cháy là các nhà làm phim tìm các truyện dài, truyện ngắn chuyển thể sang kịch bản điện ảnh, khi phim hoàn thành, người biên tập trả cho tác giả nhuận bút thật bèo là qua chuyện.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình