Câu chuyện bêu xấu chỉ nổi bật nhức nhối là từ khi có mạng Internet, vì tác hại lan rộng xa thật xa, ngoaì tầm kiểm soát của gần như tất cả mọi người.
Thời xưa thật xưa, làng xã ông bà mình đã từng có màn bêu xấu bằng tục gọt đầu bôi vôi thả bè đối với những thiếu nữ không chồng mà có bầu... May mắn, hủ tục này đã bị dẹp từ lâu. Bởi vì tàn bạo như vậy, nên bà Hồ Xuân Hương đã có bài thơ “Không Chồng Mà Chửa” để phản đối hủ tục kỳ thị với ngôn ngữ rất mực nữ quyền:
“Quản bao miệng thế lời chênh lệch,
Không có, nhưng mà có, mới ngoan!”
Nghĩa là, không có chồng, nhưng mà có bầu mới là gái ngoan. Đúng là tác phong nữ quyền. Nơi đây, chúng ta không bàn chuyện dễ tranh luận như thế. Mình chỉ muôn nói rằng, bêu xấu ngày xưa chỉ nhằm thuần túy răn dạy đạọ đức, chứ không phải là các suy tính thương mại. Nghĩa là, không phải chuyện tiền bạc.
Thêm nữa, bêu xấu thời xưa còn để ngỏ một lối thoát. Cho nên quý cô lỡ chân thời xa xưa mới dặn dò nhau, rằng có hư hỏng “chín phương, thì nhớ chừa một phương để lấy chồng.”
Nhưng tới thời Internet, hành vi bêu xấu nhiều khi không vì rằn dạy đạo đức, mà thuần túy vì tiền bạc. Và không hạn chế ở 9 phương, mà bêu xấu cả chục phương trời vậy.
Báo Người Lao Động kể chuyện “ Điêu đứng vì bị bêu xấu,” trong đó kể chuyện kẻ giấu mặt bêu xấu vô căn cứ, làm thiệt hại cơ sở kinh doanh, đẩy tới cơ nguy phá sản:
“Chỉ vì một bài viết chưa được kiểm chứng trên mạng mà nhiều doanh nghiệp phải điêu đứng, thậm chí phá sản.
Phát hiện mình bị bêu xấu trên trang mạng Webtretho.com (Công ty CP Dịch vụ thông tin Trẻ Thơ) gây ảnh hưởng đến công việc làm ăn, ông Nguyễn Hoàng Văn, Giám đốc Công ty TNHH Cua Ngon (TPSG), đã liên lạc với trang mạng này để đối chất.
Ông Văn cho biết trong tháng 5 vừa qua, ông phát hiện trên Webtretho có một bài viết chưa rõ của ai, phản ánh Công ty TNHH Cua Ngon lừa đảo người tiêu dùng, bán cua kém chất lượng, thịt thì ít, dây buộc lại nhiều… Ông vào Webtretho viết comment giải thích và đề nghị được gặp mặt trực tiếp để đối chất với người phản ánh này. Thế nhưng, người phản ánh đã “biến mất”, không để lại dấu vết gì và cũng không vào đối chất với ông Văn. “Sau khi bài viết được đăng trên Webtretho, việc mua bán của công ty bắt đầu bị đình trệ, giảm sút do khách hàng tẩy chay” - ông Văn bức xúc.
Quyết làm cho ra lẽ, ông Văn chủ động liên hệ với Ban Quản trị (BQT) Webtretho để yêu cầu được đối chất cũng như xóa bài viết bêu xấu. Thế nhưng, năm lần bảy lượt liên hệ qua số điện thoại của Webtretho vẫn không được, trên trang này cũng không để lại địa chỉ văn phòng nên ông Văn không biết tìm đâu mà khiếu nại. Ông Văn cũng đã gửi đến BQT Webtretho hàng trăm email để yêu cầu gặp mặt hoặc xóa bài viết bêu xấu nhưng không hề nhận được phản hồi...”
Tại sao hành vi bêu xấu suy đồi như thế? Hay phải chăng đây là một bệnh dịch? Bêu xấu thời xưa, thuần túy là răn dạy đaọ đức, có khi đi quá đà, nhưng vẫn còn chừa một phương lối thoát. Còn bêu xấu thời nay, rõ ràng là ẩn mặt, vụ lợi.
Mà có khi còn lộ ngôn ngữ gian thấy rõ, như khi các cán bộ rủ nhau bêu xấu chuyện Luật gia Cù Huy Hà Vũ tuyệt thực, mà không dám mở cưử cho các hội nhân quyền quốc tế vào thăm.
Thời xưa thật xưa, làng xã ông bà mình đã từng có màn bêu xấu bằng tục gọt đầu bôi vôi thả bè đối với những thiếu nữ không chồng mà có bầu... May mắn, hủ tục này đã bị dẹp từ lâu. Bởi vì tàn bạo như vậy, nên bà Hồ Xuân Hương đã có bài thơ “Không Chồng Mà Chửa” để phản đối hủ tục kỳ thị với ngôn ngữ rất mực nữ quyền:
“Quản bao miệng thế lời chênh lệch,
Không có, nhưng mà có, mới ngoan!”
Nghĩa là, không có chồng, nhưng mà có bầu mới là gái ngoan. Đúng là tác phong nữ quyền. Nơi đây, chúng ta không bàn chuyện dễ tranh luận như thế. Mình chỉ muôn nói rằng, bêu xấu ngày xưa chỉ nhằm thuần túy răn dạy đạọ đức, chứ không phải là các suy tính thương mại. Nghĩa là, không phải chuyện tiền bạc.
Thêm nữa, bêu xấu thời xưa còn để ngỏ một lối thoát. Cho nên quý cô lỡ chân thời xa xưa mới dặn dò nhau, rằng có hư hỏng “chín phương, thì nhớ chừa một phương để lấy chồng.”
Nhưng tới thời Internet, hành vi bêu xấu nhiều khi không vì rằn dạy đạo đức, mà thuần túy vì tiền bạc. Và không hạn chế ở 9 phương, mà bêu xấu cả chục phương trời vậy.
Báo Người Lao Động kể chuyện “ Điêu đứng vì bị bêu xấu,” trong đó kể chuyện kẻ giấu mặt bêu xấu vô căn cứ, làm thiệt hại cơ sở kinh doanh, đẩy tới cơ nguy phá sản:
“Chỉ vì một bài viết chưa được kiểm chứng trên mạng mà nhiều doanh nghiệp phải điêu đứng, thậm chí phá sản.
Phát hiện mình bị bêu xấu trên trang mạng Webtretho.com (Công ty CP Dịch vụ thông tin Trẻ Thơ) gây ảnh hưởng đến công việc làm ăn, ông Nguyễn Hoàng Văn, Giám đốc Công ty TNHH Cua Ngon (TPSG), đã liên lạc với trang mạng này để đối chất.
Ông Văn cho biết trong tháng 5 vừa qua, ông phát hiện trên Webtretho có một bài viết chưa rõ của ai, phản ánh Công ty TNHH Cua Ngon lừa đảo người tiêu dùng, bán cua kém chất lượng, thịt thì ít, dây buộc lại nhiều… Ông vào Webtretho viết comment giải thích và đề nghị được gặp mặt trực tiếp để đối chất với người phản ánh này. Thế nhưng, người phản ánh đã “biến mất”, không để lại dấu vết gì và cũng không vào đối chất với ông Văn. “Sau khi bài viết được đăng trên Webtretho, việc mua bán của công ty bắt đầu bị đình trệ, giảm sút do khách hàng tẩy chay” - ông Văn bức xúc.
Quyết làm cho ra lẽ, ông Văn chủ động liên hệ với Ban Quản trị (BQT) Webtretho để yêu cầu được đối chất cũng như xóa bài viết bêu xấu. Thế nhưng, năm lần bảy lượt liên hệ qua số điện thoại của Webtretho vẫn không được, trên trang này cũng không để lại địa chỉ văn phòng nên ông Văn không biết tìm đâu mà khiếu nại. Ông Văn cũng đã gửi đến BQT Webtretho hàng trăm email để yêu cầu gặp mặt hoặc xóa bài viết bêu xấu nhưng không hề nhận được phản hồi...”
Tại sao hành vi bêu xấu suy đồi như thế? Hay phải chăng đây là một bệnh dịch? Bêu xấu thời xưa, thuần túy là răn dạy đaọ đức, có khi đi quá đà, nhưng vẫn còn chừa một phương lối thoát. Còn bêu xấu thời nay, rõ ràng là ẩn mặt, vụ lợi.
Mà có khi còn lộ ngôn ngữ gian thấy rõ, như khi các cán bộ rủ nhau bêu xấu chuyện Luật gia Cù Huy Hà Vũ tuyệt thực, mà không dám mở cưử cho các hội nhân quyền quốc tế vào thăm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình