Ông bà mình có câu:
Ai về Bình Định mà coi,
Con gái Bình Định đánh roi đi quyền...
Nhưng mình thấy không hoàn toàn như thế. Bởi vì mấy nhỏ bạn thân người Bình Định của mình lại không biết võ. Cũng có thể mấy nhỏ này vào Sài Gòn lâu rồi. Cũng có thể rằng học võ cần kiên tâm, nhiều năm luyện rèn... mà mấy nhỏ naỳ làm biếng.
Do vậy, giỏi võ phải là của hiếm. Gìn giữ được di sản võ học cũng phải là có căn cơ, cốt cách... Đâu có dễ như chuyện ra phố ăn cơm sườn đâu.
Báo tỉnh Bình Định mới đăng một bản tin, cho biết:
“Sắp tới, Sở VH-TT&DL sẽ tổ chức Lễ đón nhận võ cổ truyền Bình Định là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Việc được công nhận chính thức càng làm tăng thêm niềm tự hào, nâng cao ý thức trách nhiệm cùng bảo tồn và phát huy giá trị di sản độc đáo của Bình Định.
Những võ đường nổi tiếng như của lão võ sư Phan Thọ đã và sẽ nhận được nhiều sự đầu tư để bảo tồn và phát huy di sản quốc gia võ cổ truyền Bình Định...”
Bản tin giải thích về yếu tố di sản văn hóa phi vật thể:
“...Theo Luật Di sản văn hóa, “di sản phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác”. Vậy, có thể nói, võ cổ truyền Bình Định thuộc dạng “ngoại lệ”, bởi là môn rèn luyện sức khỏe, thi đấu thể thao nhưng nhờ có được chiều sâu truyền thống lịch sử, văn hóa… nên được xếp vào loại hình “Nghệ thuật trình diễn dân gian” cùng với Nhã nhạc - Âm nhạc cung đình Việt Nam, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Ca trù, Hát Xoan ở Phú Thọ, Đờn ca tài tử Nam Bộ, Dân ca Cao Lan, Dân ca Sán Chí, Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ, Múa rối nước.”
Tuy nhiên, bản tin cũng nhìn nhận là thế hệ kế thừa võ cổ truyền Bình Định không nhiều.
Không chỉ thế, mà lại có cơ thiếu hụt, theo bài báo:
“Nhờ vào nỗ lực vượt qua khó khăn để giữ nghề của các thế hệ võ sư tâm huyết, công tác xã hội hóa trong bảo tồn võ cổ truyền Bình Định đã được thực hiện tốt ở nhiều võ đường trong tỉnh. Tuy nhiên, võ cổ truyền Bình Định đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt lực lượng kế thừa có trình độ cao.”
Thất truyền, coi chừng thất truyền... Mình lo sợ như thế.
Chỉ có cách duy nhất để khỏi thất truyền là thương mại hóa.
Hãy nhìn như võ Muay Thai ở Thái Lan, hay môn võ Thiếu Lâm ở Trung Quốc.
Được hoàng gia Thái Lan khuyến khích, một bản tin trên mạng nói rằng mỗi năm có hàng trăm trại tập luyện Thái được mở ra khắp nơi trong nước, những trại nổi tiếng có đến cả vài ngàn người đến để được góp tiền cho thầy, xin 1 chân vào tập luyện, các phương cách tập luyện đầy truyền thống đã thu hút rất đông số lượng người yêu thích môn võ nầy khắp nơi trên thế giới đổ xô đến Thái Lan để mong có cơ hội trở thành cao thủ của Muay Thai... Nghĩa là, du khách tới Thái Lan xin học võ.
Tương tự, võ Thiếu Lâm cũng thế. Một bản tin khác trên mạng nói rằng nhiều ngôi làng bao quanh chùa đã trở thành đại bản doanh của hàng trăm trường luyện võ, nơi có tới hàng chục ngàn học viên theo học....
Nghĩa là, dân chúng quanh chùa Thiếu Lâm rời bỏ nghề nông để đón du khách quốc tế lũ lượt tới...
Thế thì, võ Bình Định có thể trở thành chìa khóa cứu nguy du lịch cho tỉnh Bình Định hay không?
Khó vậy. Khó vậy.
Ai về Bình Định mà coi,
Con gái Bình Định đánh roi đi quyền...
Nhưng mình thấy không hoàn toàn như thế. Bởi vì mấy nhỏ bạn thân người Bình Định của mình lại không biết võ. Cũng có thể mấy nhỏ này vào Sài Gòn lâu rồi. Cũng có thể rằng học võ cần kiên tâm, nhiều năm luyện rèn... mà mấy nhỏ naỳ làm biếng.
Do vậy, giỏi võ phải là của hiếm. Gìn giữ được di sản võ học cũng phải là có căn cơ, cốt cách... Đâu có dễ như chuyện ra phố ăn cơm sườn đâu.
Báo tỉnh Bình Định mới đăng một bản tin, cho biết:
“Sắp tới, Sở VH-TT&DL sẽ tổ chức Lễ đón nhận võ cổ truyền Bình Định là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Việc được công nhận chính thức càng làm tăng thêm niềm tự hào, nâng cao ý thức trách nhiệm cùng bảo tồn và phát huy giá trị di sản độc đáo của Bình Định.
Những võ đường nổi tiếng như của lão võ sư Phan Thọ đã và sẽ nhận được nhiều sự đầu tư để bảo tồn và phát huy di sản quốc gia võ cổ truyền Bình Định...”
Bản tin giải thích về yếu tố di sản văn hóa phi vật thể:
“...Theo Luật Di sản văn hóa, “di sản phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác”. Vậy, có thể nói, võ cổ truyền Bình Định thuộc dạng “ngoại lệ”, bởi là môn rèn luyện sức khỏe, thi đấu thể thao nhưng nhờ có được chiều sâu truyền thống lịch sử, văn hóa… nên được xếp vào loại hình “Nghệ thuật trình diễn dân gian” cùng với Nhã nhạc - Âm nhạc cung đình Việt Nam, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Ca trù, Hát Xoan ở Phú Thọ, Đờn ca tài tử Nam Bộ, Dân ca Cao Lan, Dân ca Sán Chí, Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ, Múa rối nước.”
Tuy nhiên, bản tin cũng nhìn nhận là thế hệ kế thừa võ cổ truyền Bình Định không nhiều.
Không chỉ thế, mà lại có cơ thiếu hụt, theo bài báo:
“Nhờ vào nỗ lực vượt qua khó khăn để giữ nghề của các thế hệ võ sư tâm huyết, công tác xã hội hóa trong bảo tồn võ cổ truyền Bình Định đã được thực hiện tốt ở nhiều võ đường trong tỉnh. Tuy nhiên, võ cổ truyền Bình Định đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt lực lượng kế thừa có trình độ cao.”
Thất truyền, coi chừng thất truyền... Mình lo sợ như thế.
Chỉ có cách duy nhất để khỏi thất truyền là thương mại hóa.
Hãy nhìn như võ Muay Thai ở Thái Lan, hay môn võ Thiếu Lâm ở Trung Quốc.
Được hoàng gia Thái Lan khuyến khích, một bản tin trên mạng nói rằng mỗi năm có hàng trăm trại tập luyện Thái được mở ra khắp nơi trong nước, những trại nổi tiếng có đến cả vài ngàn người đến để được góp tiền cho thầy, xin 1 chân vào tập luyện, các phương cách tập luyện đầy truyền thống đã thu hút rất đông số lượng người yêu thích môn võ nầy khắp nơi trên thế giới đổ xô đến Thái Lan để mong có cơ hội trở thành cao thủ của Muay Thai... Nghĩa là, du khách tới Thái Lan xin học võ.
Tương tự, võ Thiếu Lâm cũng thế. Một bản tin khác trên mạng nói rằng nhiều ngôi làng bao quanh chùa đã trở thành đại bản doanh của hàng trăm trường luyện võ, nơi có tới hàng chục ngàn học viên theo học....
Nghĩa là, dân chúng quanh chùa Thiếu Lâm rời bỏ nghề nông để đón du khách quốc tế lũ lượt tới...
Thế thì, võ Bình Định có thể trở thành chìa khóa cứu nguy du lịch cho tỉnh Bình Định hay không?
Khó vậy. Khó vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình