Hôm nay,  

Tìm Lời Nói Thẳng

06/09/201300:00:00(Xem: 11656)
Không dễ tìm được lời nói thẳng trong thời này. Nhưng thử nhớ xem, thời xưa cũng thế. Bởi vì, đã là người, tất phải có tham sân si.

Do vậy, chuyện tố cáo quan chức tham nhũng, hay tố sếp nhận hối lộ... dù ở Hà Nội, Sài Gòn, Cà Mau đều là hy hữu. Nói đụng chạm ông sếp, kể như là mất chức; đó là nhẹ. Còn nặng thì sẽ lãnh đòn giang hồ, chưa kể sếp lớn sẽ quy chụp cho tội chính trị, an ninh.

Thời xưa có cụ Chu Văn An, sinh thời thế kỷ 13, từng được Vua Trần Minh Tông mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám, dạy cho Thái tử Trần Vượng, tức là vua Trần Hiến Tông tương lai. Đến đời Dụ Tông, ông thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo, ông dâng Thất trảm sớ xin chém 7 tên gian nịnh, nhưng vua không nghe. Ông từ quan về ở núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương), lấy hiệu là Tiều ẩn (người đi ẩn hái củi), dạy học, viết sách cho tới khi mất...

Điều quan trọng là: thời xưa, lời nói thẳng của cụ Chu Văn An tuy không được nghe, nhưng vẫn được ghi vào sử xanh, cho đời sau học theo gương chính trực.

Còn thời này, kể như đi vào bóng tối, và có khi lãnh đòn giang hồ.

Báo Lao Động hôm Thứ Ba kể chuyện cơ chế thời nay, khi nhân viên thu hết can đảm để tố ông sếp đã làm sai trái; nan đề hiện ngay ở tựa đề bản tin “Sau vinh danh là đuổi việc: Nhân viên: Sa thải, “sếp”: “Phê bình” nhẹ nhàng.”

Bản tin viết:

“Chỉ vì đứng ra tố cáo tiêu cực tại phòng Giám định y khoa (GĐYK), thuộc Sở Y tế tỉnh Bình Phước (BP), dược sĩ Trần Thị Kiều Oanh đã bị đơn vị này bỏ phiếu “sa thải”…

Thế nhưng, có ai biết cách đây 3 năm, một chuyện động trời liên quan đến vụ án “làm giả hồ sơ tài liệu của cơ quan nhà nước” xảy ra ở ngành y tế BP, ông Nguyễn Đồng Thông - Phó GĐ Sở Y tế BP, nay là GĐ Sở Y tế BP - chỉ bị kỷ luật nhẹ nhàng - “tự kiểm điểm phê bình và rút kinh nghiệm” (?!).


22 thí sinh dự thi đại học bằng... hồ sơ làm giả

Công văn số 629/BC-CAT (PC 46) ngày 5.7.2010, do Công an tỉnh BP ban hành và gửi UBND tỉnh BP, đã thể hiện rất rõ sự vụ này. Qua xác minh, CA tỉnh BP phát hiện có 22 hồ sơ làm giả con dấu, chữ ký để các thí sinh được dự thi vào Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch (ĐHYK PNT)...” (ngừng trích)

Thế rồi kết quả ra sao?

Nhóm 4 quan chức lớn chủ mưu giả hồ sơ, giấy tờ (Nguyễn Đồng Thông - Phó GĐ, Trần Minh Tiến - Trưởng phòng Tổ chức, Nguyễn Hoàng Nam - Trưởng phòng Kế hoạch, Trần Nhật Nam Phương và Phạm Thị Bích Ngọc - cùng là nhân viên hành chính Sở Y tế) chỉ bị yêu cầu “nghiêm túc tự kiểm điểm phê bình nghiêm khắc và rút kinh nghiệm cần thận trọng hơn nữa trong công việc, nhằm tránh các sai sót có thể xảy ra.”

Còn chị dược sĩ tố cáo thì, một sếp lớn dính chàm vụ này “đã “bật đèn xanh” cho phía bị tố cáo xử lý kỷ luật với hình thức cao nhất đối với người tố cáo - dược sĩ Oanh, là... “sa thải” khỏi nơi làm việc.”

Tìm lời nói thẳng rất là khó vào thời này. Nói gì đi nữa, cũng không như thời cụ Chu Văn An, khi cụ Chu rời triều đình để về dạy học, viết sách...

Thời đó, lịch sử được bởi những người chính trực. Thời này, lịch sử bị quy định bởi Ban Tuyên Giáo trung ương.

Hãy xem ở mức độ cao hơn: một lời nói thẳng của Luật gia Lê Hiếu Đằng lập tức bị gần 20 lời nói đanh đá mắng mỏ.

Hãy xem Luật gia Cù Huy Hà Vũ, lời nói thẳng của anh đã dẫn tới “hai bao cao su đã qua sử dụng,” và một bản án tù vô lý.

Có vẻ như không thời nào phi lý như thời này vậy.

Đó là một chữ lạ, “truyện ngôn tình.” Thực ra, thể văn chương này không lạ. Nhưng lạ chỉ là, khi thể truyện này tạo thành một niềm say mê cho tuổi trẻ Việt Nam một cách bất thường. Chúng ta có thể thắc mắc: tại sao tuổi trẻ quay đầu với xã hội, và để rồi vùi đầu vào trang sách truyện ngôn tình?
Có những chuyện không thể cứ để xảy ra hoài. Bởi vì, người xưa nói, như chim thoát chết sau khi bị tên bắn, từ đó về sau hễ gặp cành cong là nghĩ tới cung. Người tất nhiên cũng có những nỗi quan tâm tương tự.
Công ty nào cũng thế, luôn luôn đòi hỏi người lao động phải có khả năng hoàn tất công việc được giao phó. Nghĩa là, đúng nghề, đúng việc.
Cuộc đời luôn luôn đổi dời. Không có gì bất biến, trường cửu. Tuổi thanh xuân của chúng ta rồi già, rồi suy yếu. Những ngôi làng tại Việt Nam cũng thế, những nét truyền thống mờ nhạt dần. Tất nhiên là, đổi mới phaỉ có tốt và cả xấu, ai cũng biết.
Một thời chúng ta nhìn các thầy giáo, cô giáo như những vị thần linh... nhưng bây giờ thì không như thế nữa.
Một thời, chúng ta từng ngồi đọc sách ở các thư viện Sài Gòn. Nơi đó, thời đó, chữ nghĩa còn là cái gì rất mực thiêng liêng.
Hãy hình dung rằng, khi các em bé tiểu học đọc sử, nhìn hình Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Nữ Tướng Bùi Thị Xuân... cỡi voi, chỉ huy quân binh ra chiến trường... và rồi sẽ hỏi, xem con thú gì khổng lồ lạ kỳ, đang sử dụng thay cho ngựa chiến...
Có những điều như dường bất khả vẫn xảy ra trong đời naỳ. Không, chúng ta không bàn chuyện phép lạ, hay bất kỳ những gì siêu nhiên nơi đây. Chỉ bàn về cõi người của mình thôi.
Chúng ta đang sống trong một thời lắm bệnh, và do vậy để chữa lắm bệnh tất phải có thuốc đa dụng, đa năng... Làm sao tìm ra phương thuốc đa dụng,đa năng?
Bạn có bao giờ nghĩ rằng chúng ta là những người ưa nhậu? Vậy mà dưới mắt nhiều người ngoại quốc, hình ảnh đàn ông Việt Nam ưa nhậu lại là ấn tượng khó quên của họ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.