Hôm nay,  

Tìm Lời Nói Thẳng

06/09/201300:00:00(Xem: 11695)
Không dễ tìm được lời nói thẳng trong thời này. Nhưng thử nhớ xem, thời xưa cũng thế. Bởi vì, đã là người, tất phải có tham sân si.

Do vậy, chuyện tố cáo quan chức tham nhũng, hay tố sếp nhận hối lộ... dù ở Hà Nội, Sài Gòn, Cà Mau đều là hy hữu. Nói đụng chạm ông sếp, kể như là mất chức; đó là nhẹ. Còn nặng thì sẽ lãnh đòn giang hồ, chưa kể sếp lớn sẽ quy chụp cho tội chính trị, an ninh.

Thời xưa có cụ Chu Văn An, sinh thời thế kỷ 13, từng được Vua Trần Minh Tông mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám, dạy cho Thái tử Trần Vượng, tức là vua Trần Hiến Tông tương lai. Đến đời Dụ Tông, ông thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo, ông dâng Thất trảm sớ xin chém 7 tên gian nịnh, nhưng vua không nghe. Ông từ quan về ở núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương), lấy hiệu là Tiều ẩn (người đi ẩn hái củi), dạy học, viết sách cho tới khi mất...

Điều quan trọng là: thời xưa, lời nói thẳng của cụ Chu Văn An tuy không được nghe, nhưng vẫn được ghi vào sử xanh, cho đời sau học theo gương chính trực.

Còn thời này, kể như đi vào bóng tối, và có khi lãnh đòn giang hồ.

Báo Lao Động hôm Thứ Ba kể chuyện cơ chế thời nay, khi nhân viên thu hết can đảm để tố ông sếp đã làm sai trái; nan đề hiện ngay ở tựa đề bản tin “Sau vinh danh là đuổi việc: Nhân viên: Sa thải, “sếp”: “Phê bình” nhẹ nhàng.”

Bản tin viết:

“Chỉ vì đứng ra tố cáo tiêu cực tại phòng Giám định y khoa (GĐYK), thuộc Sở Y tế tỉnh Bình Phước (BP), dược sĩ Trần Thị Kiều Oanh đã bị đơn vị này bỏ phiếu “sa thải”…

Thế nhưng, có ai biết cách đây 3 năm, một chuyện động trời liên quan đến vụ án “làm giả hồ sơ tài liệu của cơ quan nhà nước” xảy ra ở ngành y tế BP, ông Nguyễn Đồng Thông - Phó GĐ Sở Y tế BP, nay là GĐ Sở Y tế BP - chỉ bị kỷ luật nhẹ nhàng - “tự kiểm điểm phê bình và rút kinh nghiệm” (?!).


22 thí sinh dự thi đại học bằng... hồ sơ làm giả

Công văn số 629/BC-CAT (PC 46) ngày 5.7.2010, do Công an tỉnh BP ban hành và gửi UBND tỉnh BP, đã thể hiện rất rõ sự vụ này. Qua xác minh, CA tỉnh BP phát hiện có 22 hồ sơ làm giả con dấu, chữ ký để các thí sinh được dự thi vào Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch (ĐHYK PNT)...” (ngừng trích)

Thế rồi kết quả ra sao?

Nhóm 4 quan chức lớn chủ mưu giả hồ sơ, giấy tờ (Nguyễn Đồng Thông - Phó GĐ, Trần Minh Tiến - Trưởng phòng Tổ chức, Nguyễn Hoàng Nam - Trưởng phòng Kế hoạch, Trần Nhật Nam Phương và Phạm Thị Bích Ngọc - cùng là nhân viên hành chính Sở Y tế) chỉ bị yêu cầu “nghiêm túc tự kiểm điểm phê bình nghiêm khắc và rút kinh nghiệm cần thận trọng hơn nữa trong công việc, nhằm tránh các sai sót có thể xảy ra.”

Còn chị dược sĩ tố cáo thì, một sếp lớn dính chàm vụ này “đã “bật đèn xanh” cho phía bị tố cáo xử lý kỷ luật với hình thức cao nhất đối với người tố cáo - dược sĩ Oanh, là... “sa thải” khỏi nơi làm việc.”

Tìm lời nói thẳng rất là khó vào thời này. Nói gì đi nữa, cũng không như thời cụ Chu Văn An, khi cụ Chu rời triều đình để về dạy học, viết sách...

Thời đó, lịch sử được bởi những người chính trực. Thời này, lịch sử bị quy định bởi Ban Tuyên Giáo trung ương.

Hãy xem ở mức độ cao hơn: một lời nói thẳng của Luật gia Lê Hiếu Đằng lập tức bị gần 20 lời nói đanh đá mắng mỏ.

Hãy xem Luật gia Cù Huy Hà Vũ, lời nói thẳng của anh đã dẫn tới “hai bao cao su đã qua sử dụng,” và một bản án tù vô lý.

Có vẻ như không thời nào phi lý như thời này vậy.

Nghệ sĩ thời kinh tế suy thoái tất nhiên là thê thảm... Dĩ nhiên là cũng có những nghệ sĩ ăn nên làm ra, kiếm tiền dễ dàng, nhưng phần đông vẫn là gian nan khó sống.
Tiếng Việt là một ngôn ngữ chuyển biến qua từng thời kỳ, góp thêm những từ mới từng năm để làm phong phú thêm, và đẩy vào lãng quên nhiều từ cũ không còn được bao nhiêu người sử dụng. Nhưng đôi khi tình trạng mở cửa của ngôn ngữ đã bị lạm dụng, tới mức có thể gọi là mở toang cho cả rác rưởi phi-ngữ-học vào.
Thời buổi khoa học, chuyện gì cũng tìm cách đưa khoa học ra lý giải, hễ bệnh là đưa bác sĩ ra bàn luận... vậy mà nhiều người lại tin là cần thay đổi số mệnh tử vi để đời bớt khổ...
Có những chuyện tưởng như là đơn giản, nhưng lại cứ bị đưa vào danh sách tối mật. Thí dụ, danh sách các ca khúc còn bị chính phủ Hà Nội cấm hát... sau gần 4 thập niên vẫn chưa được nêu rõ. Cụ thể, có thể hỏi rằng, ca khúc nào của các nhạc sĩ Miền Nam đã được cho phép hát? Không có câu tar3 lời minh bạch.
Cái thời nữ sinh e ấp bây giờ không còn bao nhiêu nữa. Chuyện đau lòng là, tình hình nữ sinh mất đạo đức ngày một tăng.
Học sử, thế nào cũng nghiệm ra vài điều lý thú. Nhưng rất nhiều người tìm lại sử, có lẽ cũng chỉ vì không nói thẳng được những lời muốn nói cho chuyện thời nay.
Bạn thân, nhà nước đang than phiền rằng sách giả đang tràn lan tại Việt Nam. Và nhà nước vẫn đang lúng túng trước nạn sách giả lan tràn. Thế là, họ đòi “quản lý toàn diện.”
Tay không thì là hỏng, nhưng tay cầm phong bì lại là chìa khóa vạn năng, mở được vô số cửa dù là hóc hiểm tới đâu. Đó là chuyện của quê nhà.
Nhiều danh từ hiện nay đang bị tránh né tại Việt Nam, trong đó có chữ “đình công.” Có phải chữ này là cái gì ghê gớm hay không? Hay phải chăng, nhà nước VN bây giờ không còn đại diện cho giai cấp công nhân nữa? Đó là những câu hỏi liên tục gợi ra trong các bản tin về lao động.
Nên phiên âm thế này, hay phiên âm thế kia, hay là nên bỏ hẳn phiên âm? Đó là những câu hỏi nêu ra nhiều thập niên trước, vậy mà bây giờ Bộ Giáo Dục vẫn còn chưa trả lời xong.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.