Tuy rằng bây giờ là mới giáp năm Dương lịch, nhưng không khí xuân đã
hiện ra khắp phố chợ Sài Gòn... Nhất là khi vào Chợ Lớn, đã nhìn
thấy màu sắc đỏ rực, tưng bừng đủ thứ lịch mới với phong bao lì xì
treo lủng lẳng các cửa tiệm.
Vũ Đình Liên năm xưa có cảm khaí về mùa Tết Nguyên Đán, cho thấy các chuyển biến khi những người của một thời đang lùi dần vào quá khứ, khi nền kinh tế và sinh hoạt xã hội đang hướng dần theo Tây lịch, với những câu đầu mang hình ảnh:
Mỗi năm hoa đào nở,
Lại thấy ông đồ già
Bày mực hàng giấy đỏ
Trên phố đông người qua...
Nơi đây, ngày cuối năm Tây, xin ghi vài dòng câu đối người xưa.
Cụ Nguyễn Khuyến một thời có làm câu đối Tết (hiểu là Tết Ta, nhưng không ai cấm xài cho Tết Tây), trong đó câu:
Có là bao, ba vạn sáu ngàn ngày, được trăm cái Tết
Uớc gì nhỉ, một năm mười hai tháng, cả bốn mùa Xuân.
Hay là cặp câu đối Tết khác, cũng của cụ Nguyễn Khuyến:
Chiều ba mươi, nợ hỏi tít mù, co cẳng đạp thằng Bần ra cửa
Sáng mồng một, rượu say tuý luý, giơ tay bồng ông Phúc vào nhà.
Nhà văn nữ Hồ Xuân Hương cũng từng làm câu đối Tết, trong đó có:
Tối ba mươi khép cánh càn khôn, đóng chặt lại kẻo ma vương đưa quỉ tới
Sáng mồng một lỏng then tạo hóa, mở toang ra cho thiếu nữ rước xuân vào.
Tuyệt vời là các ngôn ngữ khéo léo và khó tìm như thế.
Cụ Trần Tế Xương, tức là Tú Xương, cũng có các câu:
Nực cười thay: nêu không, pháp không, vôi bột cũng không, mà tết.
Thôi cũng được: rượu có, nem có, bánh chưng cũng có, thừa chơi.
Hay là cặp:
Xuân về chớ để xuân đi, thương kẻ quạt nồng cùng ấp lạnh
Năm mới khác gì năm cũ, vạn người bán muối với mua vôi.
Hay là cặp câu đối:
Vui xuân, xuân cả một trời, có lẽ đâu đâu đâu cũng vậy,
Người học, học cho hết sách, hay là thế thế thế mà thôi
Và tới cụ Nguyễn Công Trứ cũng tuyệt vời thơ mộng lãng đãng:
Chiều ba mười nợ réo tít mù, co cẳng đạp thằng bần ra cửa
Sáng mồng một rượu say túy lúy, giơ tay bồng ông phúc vào nhà.
Nơi đây, xin gửi lời chúc tới tất cả mọi người dân Việt:
Phúc thâm tự hải (phúc nhiều và sâu như biển)
Lộc cao như sơn (tài sản nhiều và cao như núi).
Ngắn gọn, xin chúc năm mới, cho mọi người dân Việt vạn sự cát tường.
Vũ Đình Liên năm xưa có cảm khaí về mùa Tết Nguyên Đán, cho thấy các chuyển biến khi những người của một thời đang lùi dần vào quá khứ, khi nền kinh tế và sinh hoạt xã hội đang hướng dần theo Tây lịch, với những câu đầu mang hình ảnh:
Mỗi năm hoa đào nở,
Lại thấy ông đồ già
Bày mực hàng giấy đỏ
Trên phố đông người qua...
Nơi đây, ngày cuối năm Tây, xin ghi vài dòng câu đối người xưa.
Cụ Nguyễn Khuyến một thời có làm câu đối Tết (hiểu là Tết Ta, nhưng không ai cấm xài cho Tết Tây), trong đó câu:
Có là bao, ba vạn sáu ngàn ngày, được trăm cái Tết
Uớc gì nhỉ, một năm mười hai tháng, cả bốn mùa Xuân.
Hay là cặp câu đối Tết khác, cũng của cụ Nguyễn Khuyến:
Chiều ba mươi, nợ hỏi tít mù, co cẳng đạp thằng Bần ra cửa
Sáng mồng một, rượu say tuý luý, giơ tay bồng ông Phúc vào nhà.
Nhà văn nữ Hồ Xuân Hương cũng từng làm câu đối Tết, trong đó có:
Tối ba mươi khép cánh càn khôn, đóng chặt lại kẻo ma vương đưa quỉ tới
Sáng mồng một lỏng then tạo hóa, mở toang ra cho thiếu nữ rước xuân vào.
Tuyệt vời là các ngôn ngữ khéo léo và khó tìm như thế.
Cụ Trần Tế Xương, tức là Tú Xương, cũng có các câu:
Nực cười thay: nêu không, pháp không, vôi bột cũng không, mà tết.
Thôi cũng được: rượu có, nem có, bánh chưng cũng có, thừa chơi.
Hay là cặp:
Xuân về chớ để xuân đi, thương kẻ quạt nồng cùng ấp lạnh
Năm mới khác gì năm cũ, vạn người bán muối với mua vôi.
Hay là cặp câu đối:
Vui xuân, xuân cả một trời, có lẽ đâu đâu đâu cũng vậy,
Người học, học cho hết sách, hay là thế thế thế mà thôi
Và tới cụ Nguyễn Công Trứ cũng tuyệt vời thơ mộng lãng đãng:
Chiều ba mười nợ réo tít mù, co cẳng đạp thằng bần ra cửa
Sáng mồng một rượu say túy lúy, giơ tay bồng ông phúc vào nhà.
Nơi đây, xin gửi lời chúc tới tất cả mọi người dân Việt:
Phúc thâm tự hải (phúc nhiều và sâu như biển)
Lộc cao như sơn (tài sản nhiều và cao như núi).
Ngắn gọn, xin chúc năm mới, cho mọi người dân Việt vạn sự cát tường.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình