Bạn,
Thời gian gần đây, nhiều công ty trong nước chuyên về dịch vụ xuất cảng lao động đã bị điều tra về các hành vi lưà gait công nhân. Với những nội dung quảng cáo như 150 triệu đồng chi phí đi Canada lái xe, thu nhập 33 triệu đồng/người/tháng; chặt mía tại Nhật 10 triệu đồng/người/tháng; đi Đài Loan chỉ tốn 5 triệu đồng, thu nhập 3-4 triệu đồng/người/tháng... Đây là những "chiêu" tuyển dụng của một số công ty xuất cảng lao động đang khiến thị trường nóng lên. Nhiều dư luận phản ứng xung quanh cách quảng cáo "bánh vẽ" này và những rủi ro mà người lao động phải gánh chịu. Báo Tuổi Trẻ viết như sau.
Theo Công ty Suleco (TPSG), đơn vị đã thỏa thuận với doanh nghiệp (DN) Nhật Bản tuyển 200 lao động (LĐ) phổ thông đi làm việc ngắn hạn (sáu tháng) ở một hòn đảo phía nam của Nhật. Điều kiện LĐ trình độ lớp 9 trở lên, sức khỏe tốt. Công việc chặt mía với thu nhập khoảng 75.000 yen (tương đương 10 triệu đồng/tháng). Hấp dẫn nhất là LĐ không phải thế chấp tài sản như trước (tối thiểu 10.000 USD/người cho thị trường Nhật Bản), nếu LĐ tự nguyện tăng ca, thu nhập có thể đạt 700-800 USD/người/tháng. Nhiều LĐ thắc mắc: Nhật Bản vốn là thị trường rất khắt khe, đặc biệt với khoản tiền phạt khi LĐ bỏ trốn 4.000 - 10.000 USD/người, các hợp đồng trước đây thế chấp rất cao, tại sao LĐ chặt mía lại được ưu ái" Suleco cho biết đây là lĩnh vực mới, công ty sẽ thí điểm đưa 50 LĐ đầu tiên đi vào tháng 11-2004 trong số gần 1.000 hồ sơ dự tuyển cho công việc này. LĐ vẫn băn khoăn về rủi ro có thể xảy ra, riêng phía công ty chỉ thông tin có thế.
Hiện thị trường Đài Loan cũng khá hấp dẫn với thông tin tuyển dụng của nhiều DN: mức lương 250-350 USD/người/tháng, phí dịch vụ 5 triệu đồng. Vì nôn nóng xuất ngoại, người LĐ không tìm hiểu kỹ những ngóc ngách của vấn đề: điều kiện làm việc, ăn ở, đi lại, các khoản thuế, bảo hiểm (y tế, lao động)... nên dễ bị nhầm lẫn giữa mức lương và thu nhập thực tế. Như thị trường Đài Loan, tiền phí ban đầu ít vì số còn lại DN vay vốn từ đơn vị đối tác rồi công ty môi giới sẽ cấn trừ vào thu nhập hằng tháng của LĐ. Từ đó, số tiền thực lĩnh của LĐ khi chuyện đã rồi chỉ 70-80 USD/người/tháng.
Bạn,
Còn trường hợp Suleco rao tuyển LĐ đi Canada lái xe tải nặng, thu nhập 2.250 CAD (trên 33 triệu đồng/tháng/người), thực tế trừ các khoản chi phí thuế, bảo hiểm (1.000 CAD), tiền trọ (500- 700 CAD), dịch vụ sinh hoạt phải đóng (250 CAD), tiền ăn..., số tiền LĐ còn lại khoảng 100-200 CAD trong khi phí nộp là 150 triệu đồng (trong đó chỉ 700 USD tiền cọc/người, có thể được hoàn lại khi rủi ro). Công văn của Cục Quản lý lao động ngoài nước vừa yêu cầu Suleco chấm dứt tuyển LĐ đi Canada và cảnh báo: "ủng hộ các DN khai thác thị trường mới... Tuy nhiên, yêu cầu DN tìm hiểu kỹ thị trường và tính khả thi của việc thực hiện các hợp đồng".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình