Làm thế nào để ngăn cản tự tử? Có nên xem đây là một nan đề xã
hội, hay nên xếp loại như một trường hợp bệnh lý có thể tiên đoán
và ngăn ngừa, hay là cả 2 lĩnh vực cùng chia sẻ?
Bởi vì tự tử là không muốn sống nữa... Hiện tượng này ảnh hưởng không chỉ cá nhân người có quyết định và hành động naà, mà còn dây chuyền ảnh hưởng tới tâm lý gia đình, con em và trong làng xóm...
Báo Một Thế Giới hôm 6-2-2014 có bản tin “Tự Tử Trong Ngày Tết,” cho biết:
“Trong dịp Tết Giáp Ngọ 2014, có nhiều trường hợp tử tử được cấp cứu tại các bệnh viện, trong đó có hàng chục trường hợp tự tử vì lý do cờ bạc, nhậu nhẹt.
Tại bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), trong những ngày Tết, mỗi ngày có từ 8 đến 15 bệnh nhân ngộ độc rượu, thực phẩm… đến cấp cứu.
Riêng tại bệnh viện Chợ Rẫy, tính từ 28 tết đến sáng mùng 7 tết, bệnh viện này đã cấp cứu gần 20 trường hợp ngộ độc.
Điều đáng chú ý là trong những ngày Tết, tỷ lệ ngộ độc do tự tử bằng cách uống ngủ, thuốc diệt cỏ paraquat chiếm số lượng khá lớn. Chỉ tính riêng tại bệnh viên Chợ Rẫy, trong thời gian trên đã có đến 13 trường hợp tử tự bằng thuốc ngủ, thuốc diệt cỏ paraquat.
Theo tiến sĩ bác sĩ Phan Thanh Việt, trưởng phòng kế hoạch tổng hợp, Bênh viện Chợ Rẫy, so với thời điểm của Tết năm ngoái, số lượng bệnh nhân tự tử đến cấp cứu tại bệnh viện tăng gần 50%. Nếu như cùng thời điểmTết năm ngoái chỉ có 8 trưởng hợp tự tử thì năm nay có đến 13 trường hợp tự tử.
Cũng theo bác sĩ Phan Thanh Việt, phần lớn các trường hợp tự tử là do cờ bạc, rượu chè quá mức trong những ngày tết dẫn đến những xung đột, mâu thuẫn trong gia đình...”(ngưng trích)
Tự tử như thế, được các bác sĩ xếp loại nguyên nhân vì: cờ bạc, rượu chè, xung đột trong gia đình...
Tuy nhiên, cờ bạc là nan đề xã hội, có thể ngăn ngừa, còn rượu chè là nếp sống cá nhân, có thể giaó dục từ thơ ấu để biết lánh xa, còn xung đột trong gia đình là cách xử thế thiếu nhẫn nhục, thiếu từ bi...
Câu hỏi là, hiện tượng tự tử ở trẻ em như thế nào?
Báo Tuổi Trẻ trong tháng 10-2013 kể về một thống kê:
“Ông Nguyễn Trọng An, phó cục trưởng Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em (Bộ Lao động - thương binh và xã hội), cho biết khảo sát năm 2005 có khoảng 400 bạn trẻ dưới 18 tuổi tự tử, thì từ năm 2010 đến nay con số này luôn ở mức 600 ca/năm. So với Hàn Quốc và Trung Quốc là hai quốc gia có tình trạng tự tử khá cao ở thanh thiếu niên, VN không thua kém nhiều.
“Chúng ta chưa có cơ quan nào chịu trách nhiệm về phòng ngừa các ca tự tử ở trẻ em. Về hệ thống y tế học đường, tôi cho rằng đang rất yếu trong việc tư vấn tâm lý cho trẻ. Trong khi đó nhiều bậc cha mẹ chưa chú ý lắm đến tâm lý dễ tổn thương của con mình. Ở các bệnh viện, kể cả bệnh viện tâm thần, mới chú trọng nhiều đến điều trị, kiểu có bệnh thì đến chữa chứ chưa chú ý đến tư vấn tâm lý để phòng ngừa” - ông An nhận xét.
"Có đủ nguyên nhân khiến trẻ nảy ra ý định tự tử: thi trượt, bị cha mẹ hay thầy cô giáo mắng, bị bạn bè chê cười; cũng có khi nguyên nhân khiến trẻ nảy sinh ý định tự tử nghiêm trọng hơn: bị xúc phạm danh dự, bị nghi lấy trộm đồ của hàng xóm... Tuy nhiên với đại đa số trẻ em có cách xử lý khác như báo với cha mẹ, thầy cô, tìm sự an ủi của bạn bè, người thân thì những trẻ này lại quyết định tự tử"...”(ngưng trích)
Trong khi đó, Trung Quốc nan đề này sâu đậm hơn ở VN, vì theo báo Tổ Quốc kể về một thống kê rằng: “Tự tử đang trở thành vấn nạn nghiêm trọng ở Trung Quốc khi cứ mỗi phút trôi qua có ít nhất 3 người tự kết liễu cuộc đời mình, trong đó đa phần là giới trẻ. Tuần trước, một cậu bé 11 tuổi ở Phúc Thuận, Liêu Ninh, nhảy từ tầng 7 xuống và tử vong sau khi bị thầy giáo trách phạt vì vi phạm nội quy lớp học.”
Câu hỏi rằng, đối với người lớn, có thể chúng ta không can thiệp hay ngăn cản nổi, trừ phi người có ý định tự tử vào bệnh viện để nhờ bác sĩ tâm lý chữa trị... Nhưng với trẻ em, hẳn là cần có chính sách giáo dục từ thơ ấu.
Cần phải dạy cho trẻ em biết tôn trọng sinh mạng của con người, của thú vật, của cây cỏ, của rừng, của núi... Từ việc tôn trọng mạng sống, hãy tập trẻ em yêu thường môi trường.
Các trường học, và các kênh truyền hình hãy cho trẻ em xem các bộ phim và cho đọc sách về thiên nhiên, về đời sống loài vật, về những đau đớn của loài vật khi có một thành viên trong gia đình loài vật bị sát hại... Hay về tình mẹ thương con, bảo vệ con ở cả người và vật.
Tôn trọng sinh mạng mọi loài như thế, sẽ giúp các em khi lớn lên biết kinh sợ ý nghĩ tự tử, biết gìn giữ sinh mạng của mình và người...
Xã hội sẽ tốt hơn, đó là điều chắc chắn như thế... khi cõi này mọi người yêu thương sinh mạng của nhau. Vì tận cùng, tự tử là nan đề của nhận thức về ý nghĩa đời sống.
Nhưng căn bản là, phải làm cho đời sống người dân hết đói, vì phải có đủ ăn, phải có lương để nuôi con mình... để không bao giờ biết kinh sợ cõi này. Đó là kinh tế vậy, vì trước hết, tự tử cũng là nan đề xã hội.
Bởi vì tự tử là không muốn sống nữa... Hiện tượng này ảnh hưởng không chỉ cá nhân người có quyết định và hành động naà, mà còn dây chuyền ảnh hưởng tới tâm lý gia đình, con em và trong làng xóm...
Báo Một Thế Giới hôm 6-2-2014 có bản tin “Tự Tử Trong Ngày Tết,” cho biết:
“Trong dịp Tết Giáp Ngọ 2014, có nhiều trường hợp tử tử được cấp cứu tại các bệnh viện, trong đó có hàng chục trường hợp tự tử vì lý do cờ bạc, nhậu nhẹt.
Tại bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), trong những ngày Tết, mỗi ngày có từ 8 đến 15 bệnh nhân ngộ độc rượu, thực phẩm… đến cấp cứu.
Riêng tại bệnh viện Chợ Rẫy, tính từ 28 tết đến sáng mùng 7 tết, bệnh viện này đã cấp cứu gần 20 trường hợp ngộ độc.
Điều đáng chú ý là trong những ngày Tết, tỷ lệ ngộ độc do tự tử bằng cách uống ngủ, thuốc diệt cỏ paraquat chiếm số lượng khá lớn. Chỉ tính riêng tại bệnh viên Chợ Rẫy, trong thời gian trên đã có đến 13 trường hợp tử tự bằng thuốc ngủ, thuốc diệt cỏ paraquat.
Theo tiến sĩ bác sĩ Phan Thanh Việt, trưởng phòng kế hoạch tổng hợp, Bênh viện Chợ Rẫy, so với thời điểm của Tết năm ngoái, số lượng bệnh nhân tự tử đến cấp cứu tại bệnh viện tăng gần 50%. Nếu như cùng thời điểmTết năm ngoái chỉ có 8 trưởng hợp tự tử thì năm nay có đến 13 trường hợp tự tử.
Cũng theo bác sĩ Phan Thanh Việt, phần lớn các trường hợp tự tử là do cờ bạc, rượu chè quá mức trong những ngày tết dẫn đến những xung đột, mâu thuẫn trong gia đình...”(ngưng trích)
Tự tử như thế, được các bác sĩ xếp loại nguyên nhân vì: cờ bạc, rượu chè, xung đột trong gia đình...
Tuy nhiên, cờ bạc là nan đề xã hội, có thể ngăn ngừa, còn rượu chè là nếp sống cá nhân, có thể giaó dục từ thơ ấu để biết lánh xa, còn xung đột trong gia đình là cách xử thế thiếu nhẫn nhục, thiếu từ bi...
Câu hỏi là, hiện tượng tự tử ở trẻ em như thế nào?
Báo Tuổi Trẻ trong tháng 10-2013 kể về một thống kê:
“Ông Nguyễn Trọng An, phó cục trưởng Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em (Bộ Lao động - thương binh và xã hội), cho biết khảo sát năm 2005 có khoảng 400 bạn trẻ dưới 18 tuổi tự tử, thì từ năm 2010 đến nay con số này luôn ở mức 600 ca/năm. So với Hàn Quốc và Trung Quốc là hai quốc gia có tình trạng tự tử khá cao ở thanh thiếu niên, VN không thua kém nhiều.
“Chúng ta chưa có cơ quan nào chịu trách nhiệm về phòng ngừa các ca tự tử ở trẻ em. Về hệ thống y tế học đường, tôi cho rằng đang rất yếu trong việc tư vấn tâm lý cho trẻ. Trong khi đó nhiều bậc cha mẹ chưa chú ý lắm đến tâm lý dễ tổn thương của con mình. Ở các bệnh viện, kể cả bệnh viện tâm thần, mới chú trọng nhiều đến điều trị, kiểu có bệnh thì đến chữa chứ chưa chú ý đến tư vấn tâm lý để phòng ngừa” - ông An nhận xét.
"Có đủ nguyên nhân khiến trẻ nảy ra ý định tự tử: thi trượt, bị cha mẹ hay thầy cô giáo mắng, bị bạn bè chê cười; cũng có khi nguyên nhân khiến trẻ nảy sinh ý định tự tử nghiêm trọng hơn: bị xúc phạm danh dự, bị nghi lấy trộm đồ của hàng xóm... Tuy nhiên với đại đa số trẻ em có cách xử lý khác như báo với cha mẹ, thầy cô, tìm sự an ủi của bạn bè, người thân thì những trẻ này lại quyết định tự tử"...”(ngưng trích)
Trong khi đó, Trung Quốc nan đề này sâu đậm hơn ở VN, vì theo báo Tổ Quốc kể về một thống kê rằng: “Tự tử đang trở thành vấn nạn nghiêm trọng ở Trung Quốc khi cứ mỗi phút trôi qua có ít nhất 3 người tự kết liễu cuộc đời mình, trong đó đa phần là giới trẻ. Tuần trước, một cậu bé 11 tuổi ở Phúc Thuận, Liêu Ninh, nhảy từ tầng 7 xuống và tử vong sau khi bị thầy giáo trách phạt vì vi phạm nội quy lớp học.”
Câu hỏi rằng, đối với người lớn, có thể chúng ta không can thiệp hay ngăn cản nổi, trừ phi người có ý định tự tử vào bệnh viện để nhờ bác sĩ tâm lý chữa trị... Nhưng với trẻ em, hẳn là cần có chính sách giáo dục từ thơ ấu.
Cần phải dạy cho trẻ em biết tôn trọng sinh mạng của con người, của thú vật, của cây cỏ, của rừng, của núi... Từ việc tôn trọng mạng sống, hãy tập trẻ em yêu thường môi trường.
Các trường học, và các kênh truyền hình hãy cho trẻ em xem các bộ phim và cho đọc sách về thiên nhiên, về đời sống loài vật, về những đau đớn của loài vật khi có một thành viên trong gia đình loài vật bị sát hại... Hay về tình mẹ thương con, bảo vệ con ở cả người và vật.
Tôn trọng sinh mạng mọi loài như thế, sẽ giúp các em khi lớn lên biết kinh sợ ý nghĩ tự tử, biết gìn giữ sinh mạng của mình và người...
Xã hội sẽ tốt hơn, đó là điều chắc chắn như thế... khi cõi này mọi người yêu thương sinh mạng của nhau. Vì tận cùng, tự tử là nan đề của nhận thức về ý nghĩa đời sống.
Nhưng căn bản là, phải làm cho đời sống người dân hết đói, vì phải có đủ ăn, phải có lương để nuôi con mình... để không bao giờ biết kinh sợ cõi này. Đó là kinh tế vậy, vì trước hết, tự tử cũng là nan đề xã hội.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình