Hôm nay,  

Lễ Hội Ở Núi Bà Đen

13/02/200100:00:00(Xem: 7108)
Bạn,
Hàng năm hội Xuân núi Bà Đen (còn gọi là núi Điện Bà) đã thu hút khách hành hương suốt cả ba tháng đầu năm, mặc dù lễ hội chính diễn ra từ ngày 15 đến 18 tháng 1 âm lịch. Đây là hoạt động hành hương thật sự vì nó được tiến hành như một chuyến đi núi để lễ bái và cầu nguyện, mà nguồn gốc của nó là tập quán “đi chùa quanh năm không bằng ngày rằm tháng giêng”, một trong ba ngày rằm lớn gọi là tam nguyên. Để hiểu hơn về sự tích núi Bà Đen và các lễ hội tại địa danh này, mời bạn đọc tài liệu dưới đây của một nhà biên khảo trong nước phổ biến trên báo Tuổi Trẻ Chủ Nhật.

Tên núi Bà Đen hay núi Điện Bà đã được định danh từ đầu thế kỷ 20. Song, từ đầu thế kỷ 19, sách “Gia Định thành thông chí” và cả trong “Đại Nam liệt truyện tiền biên”, đều gọi núi này là núi Bà Đinh. Theo ghi chép trong “Gia Định thành thông chí”, trên núi có chùa Vân Sơn và không đề cập gì đến ngôi đền thờ vị nữ thần có tên gọi được dùng để gọi tên núi: Bà Đen Điện Bà, trong “Đại Nam nhất thống chí” khi viết về núi này lại gọi tên chùa trên núi là chùa Linh Sơn và như cách gọi về sau này Bà Đen có mỹ hiệu là Linh Sơn thánh mẫu. Linh Sơn là tên gọi của ngọn núi đã trở thành thánh địa của Phật giáo. Đó là núi có dạng con ó/kên kên gọi là núi Ky Xa Quật (Grudha-kuta), dịch nghĩa là Thứu Sơn/Linh Thứu Sơn/Linh Sơn ở gần thành Vương Xá (Rajagriha) Ấn Độ, nơi Đức Phật Thích Ca thuyết bộ kinh “Diệu Pháp liên hoa”. Do đó việc đổi tên chùa từ Vân Sơn thành Linh Sơn hẳn không phải là do lỗi khắc in nhầm tự dang chữ Hán của “vân” và “linh” như các nhà Hán học giải thích. Tên chùa Vân Sơn (núi có mây phủ) là tên gọi đượm ý nghĩa tiên đạo hơn là Phật giáo và tên gọi này có các cơ sở của nó là các điều linh dị mà Gia Định thành thông chí đã ghi chép: 1, tương truyền có chuông vàng trong hồ; 2, rùa vàng bất thời bơi lặn; và 3 là có đêm trời quang mây tạnh thấy có thuyền rồng bơi lượn, múa hát du dương. Từ Vân Sơn thành Linh Sơn là sự biến đổi từ ngôi chùa dân dã chịu ảnh hưởng của tín ngưỡng thờ thần thành ngôi chùa Phật giáo có phần chính thống hơn.

Lễ vía Bà hàng năm, tổ chức vào ngày 5 và 6 tháng Năm âm lịch, dường như liên quan đến lễ Đoan Dương, một trong lễ thức “Tứ thời tiết lạp” truyền thống, có chức năng trừ độc (tẩy trừ bệnh tật). Tuy nhiên lễ vía Bà ở đây lại là trình tự tổng hợp cả nghi lễ hát bóng dân gian và trai đàn thí thực nhà Phật: Khuya ngày 4 rạng ngày 5: lễ tắm Bà đthực hành như lễ mật, không có sự tham dự của đông đảo của quần chúng. Sáng mồng 5: Khai kinh và tụng kinh đến 6 giờ sáng hôm sau; lễ trình thập cúng (dâng 10 loại lễ vật: hoa, đăng, hương, trà, quả, thực, bình, thủy xoàn, châu báu. Tối mồng 5: hát bóng rỗi (múa Dâng bông, múa Dâng mâm vàng/bạc, hát Chặp bóng tuồng Địa-Nàng). Ngày mồng 6: tiếp tục các nghi vinh phú Phật giáo khác: cúng ngọ và trai đàn chẩn tế-thí thực cô hồn.

Bạn,
Cũng theo nhà khảo cứu nói trên, trước đây, ngoài các nghi lễ trên còn có phần rước gánh hát bội, hát chầu vào ngày mồng 7 và mồng 8 tháng Năm, hát xong mới dứt lễ. Việc đưa hát bội vào hát ở đền miễu thờ nữ thần là chịu ảnh hưởng nghi thức của kỳ yên ở đình làng. Việc làm này có lẽ xuất phát từ việc Linh Sơn thánh mẫu có được sắc phong vào năm Bảo Đại thứ 10 (1935) với mỹ hiệu “Đức bảo trung hưng linh phù chi thần”, tức Bà Đen được dự vào hàng các thần linh chính thống quan phương như các công thần và thần thành hoàng ở đình làng. Theo phân tích của nhà khảo cứu nói trên thì trong thực tế, quá trình chính thống hóa ở thời điểm mà vùng đất này đã và đang là thuộc địa nên đã không thành công, do đó tập tục tín ngưỡng và nghi lễ ở đây về cơ bãn là vẫn duy trì sự hỗn hợp dung hòa giữa dân gian và Phật giáo.

Tuyệt vời: Tết đã là di sản, sao lại có thể bỏ được... Báo Lao Động ghi lời Chuyên gia văn hóa Nguyễn Hùng Vĩ cho rằng, bỏ Tết truyền thống chẳng khác gì bỏ đi một di sản hàng nghìn năm.
Vậy là sắp cúng ông Táo rồi. Năm nay, ngày cúng ông Táo rơi vào Thứ Ba 29/1/2019, hơi tiếc vì không phải cuối tuần. Nhiều người dân vẫn tin vào cúng ông Táo có một sức mạnh tâm linh, nhưng đa số đã ý thức rằng đó chỉ là một phong tục đẹp thôi. Báo Gia Đình Mới nêu câu hỏi: Năm 2019, cúng ông Công ông Táo ngày nào đẹp và chuẩn nhất?
Nhìn trên đường phố, nơi nào cũng thấy sắc màu xuân... Cận ngày rồi, ai cũng bận rộn, và cả lo lắng... Bản tin TTXVN kể: Chưa phải thời điểm "tíu tít" của các chợ hoa, nhưng trên nhiều tuyến phố của TP SG đã rực rỡ sắc Xuân
Đội tuyển Nhật Bản đá thắng đội tuyển Việt Nam tỷ số 1-0. Như thế, Nhật Bản sẽ vào bán kết giải Asian Cup. Chung cuộc trận bóng, Nhật Bản 0-1 Việt Nam, và đội tuyển VN rời Asian Cup.
Chung cư nghiêng... báo động đỏ... Chuyện xảy ra giữa trung tâm Sài Gòn. Báo Công An kể: Chung cư ở trung tâm Sài Gòn nghiêng nghiêm trọng, khẩp cấp di dời dân trong đêm.
Hoa là hình ảnh gắn liền với Tết. Hoa là hy vọng, là ước mơ cho trọn năm sắp tới… Báo Người Đưa Tin kể chuyện hoa Đà Nẵng… Còn 2 tuần nữa là Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019 sẽ chính thức gõ cửa. Tuy nhiên, ngay từ giây phút này, người dân trồng hoa làng Vân Dương, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng đã tất bật chăm bón những khâu cuối cùng để chuẩn bị phục vụ hoa dịp Tết. Năm nay làng hoa Vân Dương trồng chủ yếu các loại hoa cúc, hoa trạng nguyên, hoa ly, hoa mào gà, dạ yến thảo, hướng dương… Hoa cúc thì nhập giống của Đà Lạt, hoa ly thì lấy giống ở Hà Lan, các loại hoa khác đa số nhập giống từ TP. SG.
Vậy là đội tuyển Việt Nam đã chứng tỏ được tài năng tuyệt vời... Báo Hà Nội Mới kể: Tối 20-1, đội tuyển Việt Nam đã giành quyền vào tứ kết Giải bóng đá vô địch châu Á (ASIAN Cup) - 2019 sau khi thắng Jordan 4-2 trên chấm luân lưu (hòa 1-1 sau 120 phút thi đấu) ở trận đấu đầu tiên ở vòng đấu loại trực tiếp.
Nhờ Hiệp định thương mại, kinh tế VN sẽ tăng tốc. Bản tin VOV kể: Cơ hội từ Hiệp định CPTPP là rất lớn, các DN và các ngành hàng đều có thể nắm bắt kịp thời nếu như không muốn những cơ hội đó trở thành thách thức.
Chỉ còn hai tuần nữa là Tết Kỷ Dậu 2019, mời đọc bài viết mới của Chu Kim Long. Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ 2018. Ông tên thật là Chu Văn Huy, cựu tù, vượt biển, hiện là cư dân San Jose, đã nghỉ hưu sau 37 năm làm việc cho các hãng điện tử tại Silicon Valley - Thung lũng Hoa Vàng, California.
Vậy là gần Tết... Nhiều lễ hội chuẩn bị tưng bừng... Báo Việt Nam Mới kể chuyện Đà Nẵng: Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, đường hoa xuân Đà Nẵng được tổ chức tại đường Bạch Đằng, từ khu vực cầu Rồng đến trước trụ sở HĐND TP Đà Nẵng và Trần Hưng Đạo.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.