Chuyện một cú tham nhũng lớn, hay một cú hối lộ lớn... là ước mơ lớn của nhiều quan chức.
Ông Trùm giang hồ Năm Cam có một câu nói bất hủ, rất điển hình của thiên đường xã hội chủ nghĩa: “Cái gì không mua được bằng tiền thì sẽ mua được bằng… rất nhiều tiền.”
Đó là ý kiến của Năm Cam và của cả các doanh gia Nhật Bản khi vào VN kinh doanh. Do vậy, tiền dự án dễ cầm vậy.
Trong khi đó, đối lại, các quan chức Hà Nội cũng có phương châm kiểu ông bà mình nói:
Được ăn cả, ngã về không...
Hay tác phong cờ bạc hơn:
Được ăn, thua chịu.
Hay chiến lược tham nhũng lấy nông thôn bao vây thành thị, từ không làm có, từ có ít làm cho có nhiều:
Được đà cứ tiến,
được miếng cứ ăn...
Do vậy, nhiều người không bất ngờ khi thấy lộ chuyện quan chức Đường sắt bị Nhật Bản khui chuyện nhận hối lộ tới 800 ngàn đôla để đổi lấy giấy phép dự án...
Báo Kiến Thức đã có cuộc trao đổi với TSKH Nguyễn Thị Hiền, nguyên thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng, ngắn gọn là:
“Tham nhũng một vụ mà ăn cả đời thì họ nhắm mắt thôi, bất chấp nguy hiểm, được ăn cả, ngã về không. Chẳng may bị phát hiện khi đã về hưu, thì hòa cả làng”.
Bài báo ghi câu vấn đáp:
“Vì sao chúng ta đã xử rất quyết liệt vụ đại lộ Đông – Tây mà vẫn có những vụ việc tương tự như thế, phải chăng tính răn đe của pháp luật chưa nghiêm?
- Người ta quên đi cái sợ vì đó là những khoản tiền quá lớn. Bao giờ kẻ phạm tội cũng nghĩ rằng mình sẽ không bị phát hiện. Hơn nữa, khi phát hiện cũng họa hoằn lắm mới có một người bị xử. Còn nếu trót lọt thì con mình cháu mình, họ hàng mình sẽ sung sướng. Tham nhũng một vụ mà ăn cả đời thì họ nhắm mắt thôi, bất chấp nguy hiểm, “được ăn cả, ngã về không”. Rồi chẳng may bị phát hiện khi đã về hưu rồi chẳng hạn thì “hòa cả làng”.
- Bà có đặt câu hỏi, những vụ việc hối lộ như vậy trong các dự án tương tự cũng không ít?
- Chắc chắn những người nhận hối lộ này biết rằng có rất, rất nhiều trường hợp đã trót lọt, chỉ có một số rất nhỏ trường hợp bị phát hiện. Họ nghĩ mình nằm trong cái số lớn trót lọt ấy nên họ mới dám làm như thế chứ. Các dự án ODA tiêu biết bao nhiêu tỷ đô la, thì cũng biết bao nhiêu đồng tiền trong số đó phục vụ cho việc hối lộ. Cái xác xuất bị phát hiện rất thấp nên họ yên tâm cầm những đồng tiền hối lộ đó...”(ngưng trích)
Xin nhắc là, tổng cộng có 10 quan chức, trong đó có 3 quan chức đã về hưu, phảỉ viết giải trình. Điểm hay trong cuộc đối thoại giữa Kiến Thức và TSKH Nguyễn Thị Hiền là vì “xác xuất bị phát hiện rất thấp” và “Hơn nữa, khi phát hiện cũng họa hoằn lắm mới có một người bị xử.”
Nghĩa là tại cơ chế bao che, cơ chế nhà nước không muốn lộ ra các vết chàm... Chỉ khi quốc tế, như Nhật hay Úc la làng, Hà Nội mới tỉnh queo nói, vậy hả, để rồi điều tra...
Cơ chế, cơ chế... đã tạo ra an toàn cho hối lộ, tham nhũng. Làm sao thay đổi nhỉ?
Ông Trùm giang hồ Năm Cam có một câu nói bất hủ, rất điển hình của thiên đường xã hội chủ nghĩa: “Cái gì không mua được bằng tiền thì sẽ mua được bằng… rất nhiều tiền.”
Đó là ý kiến của Năm Cam và của cả các doanh gia Nhật Bản khi vào VN kinh doanh. Do vậy, tiền dự án dễ cầm vậy.
Trong khi đó, đối lại, các quan chức Hà Nội cũng có phương châm kiểu ông bà mình nói:
Được ăn cả, ngã về không...
Hay tác phong cờ bạc hơn:
Được ăn, thua chịu.
Hay chiến lược tham nhũng lấy nông thôn bao vây thành thị, từ không làm có, từ có ít làm cho có nhiều:
Được đà cứ tiến,
được miếng cứ ăn...
Do vậy, nhiều người không bất ngờ khi thấy lộ chuyện quan chức Đường sắt bị Nhật Bản khui chuyện nhận hối lộ tới 800 ngàn đôla để đổi lấy giấy phép dự án...
Báo Kiến Thức đã có cuộc trao đổi với TSKH Nguyễn Thị Hiền, nguyên thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng, ngắn gọn là:
“Tham nhũng một vụ mà ăn cả đời thì họ nhắm mắt thôi, bất chấp nguy hiểm, được ăn cả, ngã về không. Chẳng may bị phát hiện khi đã về hưu, thì hòa cả làng”.
Bài báo ghi câu vấn đáp:
“Vì sao chúng ta đã xử rất quyết liệt vụ đại lộ Đông – Tây mà vẫn có những vụ việc tương tự như thế, phải chăng tính răn đe của pháp luật chưa nghiêm?
- Người ta quên đi cái sợ vì đó là những khoản tiền quá lớn. Bao giờ kẻ phạm tội cũng nghĩ rằng mình sẽ không bị phát hiện. Hơn nữa, khi phát hiện cũng họa hoằn lắm mới có một người bị xử. Còn nếu trót lọt thì con mình cháu mình, họ hàng mình sẽ sung sướng. Tham nhũng một vụ mà ăn cả đời thì họ nhắm mắt thôi, bất chấp nguy hiểm, “được ăn cả, ngã về không”. Rồi chẳng may bị phát hiện khi đã về hưu rồi chẳng hạn thì “hòa cả làng”.
- Bà có đặt câu hỏi, những vụ việc hối lộ như vậy trong các dự án tương tự cũng không ít?
- Chắc chắn những người nhận hối lộ này biết rằng có rất, rất nhiều trường hợp đã trót lọt, chỉ có một số rất nhỏ trường hợp bị phát hiện. Họ nghĩ mình nằm trong cái số lớn trót lọt ấy nên họ mới dám làm như thế chứ. Các dự án ODA tiêu biết bao nhiêu tỷ đô la, thì cũng biết bao nhiêu đồng tiền trong số đó phục vụ cho việc hối lộ. Cái xác xuất bị phát hiện rất thấp nên họ yên tâm cầm những đồng tiền hối lộ đó...”(ngưng trích)
Xin nhắc là, tổng cộng có 10 quan chức, trong đó có 3 quan chức đã về hưu, phảỉ viết giải trình. Điểm hay trong cuộc đối thoại giữa Kiến Thức và TSKH Nguyễn Thị Hiền là vì “xác xuất bị phát hiện rất thấp” và “Hơn nữa, khi phát hiện cũng họa hoằn lắm mới có một người bị xử.”
Nghĩa là tại cơ chế bao che, cơ chế nhà nước không muốn lộ ra các vết chàm... Chỉ khi quốc tế, như Nhật hay Úc la làng, Hà Nội mới tỉnh queo nói, vậy hả, để rồi điều tra...
Cơ chế, cơ chế... đã tạo ra an toàn cho hối lộ, tham nhũng. Làm sao thay đổi nhỉ?
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình