Bạn,
Theo ghi nhận của các báo quốc nội, từ hơn 3 năm nay, sinh hoạt sân khấu cải lương và tuồng cổ ở Việt Nam ngày càng sa sút, kịch bản nghèo nàn, các buổi diễn không thu hút số lượng khán giả đông. Trong nhiều xuất diễn, tiền bán vé chưa đủ để trả thù lao cho các đào, kép chính, và trưởng đoàn phải vay mượn mới có ít tiền trả thù lao tượng trưng cho các nghệ sĩ hạng hai, hạng ba, công nhân hậu trường. Trong tình cảnh bi đát đó, nhiều nghệ sĩ lại say mê cờ bạc sinh ra nợ nần, lâm vào cảnh túng thiếu triền miên. Chủ nợ của họ là một số trùm chuyên cho vay nặng lãi, và những bi kịch đã xảy ra.
Theo ghi nhận của các báo quốc nội, từ hơn 3 năm nay, sinh hoạt sân khấu cải lương và tuồng cổ ở Việt Nam ngày càng sa sút, kịch bản nghèo nàn, các buổi diễn không thu hút số lượng khán giả đông. Trong nhiều xuất diễn, tiền bán vé chưa đủ để trả thù lao cho các đào, kép chính, và trưởng đoàn phải vay mượn mới có ít tiền trả thù lao tượng trưng cho các nghệ sĩ hạng hai, hạng ba, công nhân hậu trường. Trong tình cảnh bi đát đó, nhiều nghệ sĩ lại say mê cờ bạc sinh ra nợ nần, lâm vào cảnh túng thiếu triền miên. Chủ nợ của họ là một số trùm chuyên cho vay nặng lãi, và những bi kịch đã xảy ra.
Cách đây hai năm, giới sân khấu cải lương đã chứng kiến cảnh một băng du đãng chuyên vào tận các hậu trường để đòi nợ nghệ sĩ. Băng này do Năm Giao cầm đầu. “Đại ca” Năm Giao và đàn em đã dùng luật rừng để khống chế con nợ. Một công nhân hậu đài đã bị băng này phạt hai triệu đồng tiền trà nước và phải lạy chúng từ ngoài cửa rạp đến hậu trường rạp Đại Đồng, chỉ vì anh dám đứng ra bênh vực nghệ sĩ. Mới đây, Năm Giao bị bắt, một số trùm băng đảng đã len lỏi vào hậu trường sân khấu để tiếp tục bóc lột nghệ sĩ với những khoản nợ lãi suất từ 60% đến 70% từng tuần, từng tháng. Để thấy được thảm kịch sau hậu trường cải lương ở VN, mời bạn nghe vài câu chuyện dưới đây theo ghi nhận của báo Người Lao Động.
Nạn cờ bạc trong hậu trường và các đoàn cải lương và một số phòng thu ở Sài Gòn đã trở thành thực trạng hiển nhiên, bởi vì đối với một số nghệ sĩ, thú vui cờ bạc giống như thói quen để thử tài hơn thua, và giết thời gian. Thế nhưng, khi máu sát phạt nổi lên, họ đã trở thành con nợ của các băng xã hội đen. Trong giới sân khấu tuồng cổ, ai cũng biết danh vợ chồng nghệ sĩ X chuyên lấy sòng bạc làm mái ấm gia đình. Hễ ngày nào đỏ bạc thì vợ chồng con cái đi ăn nhà hàng, lúc vận số đen thui, mỗi người trốn nợ một nơi. Chưa kể người vợ se sua, mượn nợ để sắm hột xoàn, mua xe hơi lên mặt với đồng nghiệp, đã từng một lần đi khất nợ và chị bị xã hội đen trấn lột. Cũng có máu đỏ đen, nghệ sĩ Y khoái bàn số đề qua chiêm bao, mỗi đêm vào hậu trường là chị rủ rê đồng nghiệp bàn số đề. Chị thích thử thời vận bằng những số đầu, số đuôi, vô tình đẩy con gái mình vào vòng nguy hiểm, phải lệ thuộc vào bọn cho vay là đàn em của Nam Giao. Với hình thức mua nợ, Nam Giao đã gom hết mối nợ của cò con về tay mình, để từ đó gây áp lực với nghệ sĩ. Trong số những trùm nợ cò con, có tên K, M đang xưng danh là đàn em của anh Năm, được lệnh đi đòi số nợ cũ.
Cách đây hơn ba tuần, vào tối 7/7, tại rạp Hưng Đạo, đàn em của bọn trùm nợ này đã vào hậu trường đoàn cải lương Sài Gòn 1, dùng áp lực đòi cô đào M phải trả ngay 35 triệu đồng mà cô đã thiếu cách đây mấy năm. Sau một hồi giằng co, bảo vệ rạp đã mời họ ra ngoài giải quyết, bọn chúng hăm dọa sẽ rạch mặt M. May nhờ hai anh bảo vệ giúp cô kịp lên taxi vừa lúc vãn tuồng. Chính vì say cờ bạc mà cô M đã mắc phải món nợ này, dù gia đình cô đã nhiều lần ra tay cứu giúp, thậm chí gánh những khoản nợ do cô thua bạc. Trước đây, một trưởng đoàn cũng đã rơi lâm vào tình trạng mắc nợ xã hội đen với số tiền 5 triệu đồng. Khi đến hạn thanh toán phải bỏ trốn mấy năm vì tiền lãi lên đến 60 triệu đồng. Thỉnh thoảng chủ nợ vào đoàn hát chực chờ nghệ sĩ hát xong để ký nhận tiền cát sê trừ nợ.
Bạn,
Một nghệ sĩ nổi tiếng tâm sự với phóng viên báo Người Lao Động: Bây giờ chỉ còn dám hát ở công viên, chứ vào đoàn hát gặp cái cảnh đánh bạc, chủ nợ chửi rủa nghệ sĩ mình thấy xấu hổ và xót xa quá. Không lẽ cải lương phải chết vì gặp vận xui này hay sao!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình