Bạn,
Theo báo Người Lao Động, từ năm 1996 đến nay, các phường, quận trên địa bàn thành phố Sài Gòn “được giao chỉ tiêu” phải vận động được một số lượng người nhất định để hiến máu tại Trung tâm Hiến máu nhân đạo thuộc hội Hồng Thập Tự Sài Gòn. Để bảo đảm chỉ tiêu thi đua, một số phường quận liền bỏ tiền ra vận động người đi hiến máu nhân đạo. Ngoài phần đường sữa do trung tâm bồi dưỡng, người hiến máu sẽ được phường cho từ 40,000 đồng đến 80,000 đồng. Tuy nhiên, phường nào cho, phường nào không, và cho bao nhiêu thì chỉ một số rất ít người biết và những người này biến thành cò. Đối tượng vận động của cò là những người đang cần tiền nhưng không thể đi bán máu được vì máu bệnh (nhiễm HIV, viêm gan siêu vi) hoặc vừa bán máu xong chưa đủ thời gian để bán máu lại được. Họ sẵn sàng đến trung tâm Hiến máu nhân đạo cho máu để lấy 20 ngàn đến 30 ngàn, phần còn lại cò ăn), lâu dần họ trở thành người cho máu chuyên nghiệp và có quan hệ chặt chẽ với cò. Chuyện của cò dụ người hiến máu được báo ghi lại qua đoạn ký sự dưới đây.
Theo báo Người Lao Động, từ năm 1996 đến nay, các phường, quận trên địa bàn thành phố Sài Gòn “được giao chỉ tiêu” phải vận động được một số lượng người nhất định để hiến máu tại Trung tâm Hiến máu nhân đạo thuộc hội Hồng Thập Tự Sài Gòn. Để bảo đảm chỉ tiêu thi đua, một số phường quận liền bỏ tiền ra vận động người đi hiến máu nhân đạo. Ngoài phần đường sữa do trung tâm bồi dưỡng, người hiến máu sẽ được phường cho từ 40,000 đồng đến 80,000 đồng. Tuy nhiên, phường nào cho, phường nào không, và cho bao nhiêu thì chỉ một số rất ít người biết và những người này biến thành cò. Đối tượng vận động của cò là những người đang cần tiền nhưng không thể đi bán máu được vì máu bệnh (nhiễm HIV, viêm gan siêu vi) hoặc vừa bán máu xong chưa đủ thời gian để bán máu lại được. Họ sẵn sàng đến trung tâm Hiến máu nhân đạo cho máu để lấy 20 ngàn đến 30 ngàn, phần còn lại cò ăn), lâu dần họ trở thành người cho máu chuyên nghiệp và có quan hệ chặt chẽ với cò. Chuyện của cò dụ người hiến máu được báo ghi lại qua đoạn ký sự dưới đây.
Do tính chất đặc thù của công việc nên đa số cò là phụ nữ để dễ tiếp cận và thuyết phục đối tượng. Có những tay làm cò lâu năm đến mức không riêng gì dân cho máu chuyên nghiệp mà các bác sĩ cũng phải biết tiếng. Để khỏi bị khiển trách, một số phường cần đến cò hoạt động theo thời vụ. Cứ đến khoảng 6 tháng cuối năm, khi thấy đơn vị mình không đạt chỉ tiêu, các phường liền nhờ đến cò. Đây cũng là khoảng thời gian các loại cò này hoạt động rầm rộ nhất. Cò lùng sục vào tận hang cùng ngõ hẻm để tìm người cho máu. Thậm chí trong phường chưa đủ thì cò chạy sang phường khác, quận khác để vận động nhưng trong hồ sơ thì ghi tên đơn vị chi tiền. Được khoảng 5 đến 10 người, các cò thuê xích lô hay xe ôm chở những họ đến trung tâm Hiến máu nhân đạo.
Trong trường hợp số người hiến máu đông hơn (từ 40 người trở lên) thì trung tâm sẽ cho xe lấy máu lưu động xuống tận nơi. Khi này công việc của cò rất khỏe, cứ đứng ngay tại điểm hiến máu, người nào hiến xong, lãnh tiền ra là tự giác chia cho cò theo phần đã giao ước, nhưng cũng đừng bao giờ dại dột nghĩ tới chuyện quỵt tiền. Khi đó đích thân cò sẽ lấy máu của những người này. Trung bình mỗi buổi sáng cho máu như vậy cò bỏ túi khoảng 600 ngàn đồng đến 1 triệu đồng là chuyện bình thường. Cách đây hơn một tháng, vào sáng 19 tháng 4, ngay tại Ủy ban phường 16, quận 11 có một người cho máu chuyên nghiệp được cò dắt tới bị bác sĩ trong đoàn lấy máu phát giác và từ chối. Lập tức cò này chửi bới không tiếc lời và xé tấm thẻ hiến máu ném trước mặt bác sĩ.
Ngoài cò thời vụ, còn có các cò hoạt động quanh năm suốt tháng, từ 7 giờ đến 8 giờ 30 mỗi buổi sáng, sau giờ này, trung tâm không lấy máu nữa. Địa bàn hoạt động của loại cò này là trước cửa trung tâm, kéo dài đến ngã tư Cống Quỳnh-Nguyễn Thị Minh Khai. Đối tượng của các cò này là khách vãng lai, dân nghiện đang lên cơn, dân bán máu tại cơ sở 2 Trung tâm Truyền máu và Huyết học nhưng bị từ chối. Theo bác sĩ Huỳnh Tấn Mẫm, giám đốc trung tâm Hiến máu nhân đạo, trung bình cò đưa vào trung tâm 15 người/ngày, vị chi cò bỏ túi vài trăm ngàn mỗi ngày là thường. Bác sĩ Mẫm còn cho biết việc cò và các tay cho máu chửi bới, hăm dọa các bác sĩ trung tâm là chuyện hàng ngày, thậm chí còn đứng trước cửa trung tâm cởi quần ra để thách thức.
Bạn,
Khi máu không đạt yêu cầu thì ngành y tế phải tốn 454 ngàn đồng/bịch máu tiền xét nghiệm. Chỉ riêng năm 1999, trung tâm Hiến máu nhân đạo cung cấp 30,000 đơn vị máu, trong đó có 15% là máu hư do các người nhiễm bệnh do các cò dụ hiến máu.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình