Bạn,
Trong ba năm qua, người dân miền Tây Nam phần đã liên tục hứng chịu sự tàn phá nặng nề của những trận lũ lụt lớn, và nguy kịch hơn là hiện tượng địa chấn gây sạt lỡ nhiều khu dân cư. Nông dân miền Tây bao đời gán bó với mảnh đất làng quê nhưng rồi cuối cùng phải di dời nơi khác với bao khốn khó, vì “đất đã bỏ người” ra đi giữa đại ngàn. Câu chuyện kể với bạn dưới đây dựa theo bài ký sự báo Tuổi Trẻ là một trong hàng ngàn chuyện đau thương ở quê nhà. Người dân xã Vĩnh Hòa, huyện Tân Châu, tỉnh An Giang đang phải đối đầu với nhiều tai ương. Thua lỗ về giá lúa bị rớt đậm vẫn còn âm ỉ thì người dân xã lại tiếp tục đương đầu với lũ kép, gồng mình với thảm họa sạt lỡ. Những đồng tiền gom góp chắt chiu lại bị xóa lở theo từng khối đất. Những tổn thất do sạt lở gây ra không phải chỉ là những con số, bởi đằng sau đó là những chuyện buồn của những đứa trẻ không còn được tiếp tục cắp sách đến trường, những cuộc đời bi thảm. Xã có 2,378 hộ trong đó có 240 hộ thuộc diện nghèo cùng cực, thảm họa sạt lở đã dồn con số này lên 550 hộ. Giờ thì dân Vĩnh Hòa như ong vỡ tổ. Những ông chủ của những công đất trù phú xưa giờ phải tha phương cầu thực, tiếp tục còng lưng với số phận nghiệt ngã. Khi tình cờ gặp lại người quen, lòng họ lại nhói lên nỗi hoài nhớ cố hương.
Trong ba năm qua, người dân miền Tây Nam phần đã liên tục hứng chịu sự tàn phá nặng nề của những trận lũ lụt lớn, và nguy kịch hơn là hiện tượng địa chấn gây sạt lỡ nhiều khu dân cư. Nông dân miền Tây bao đời gán bó với mảnh đất làng quê nhưng rồi cuối cùng phải di dời nơi khác với bao khốn khó, vì “đất đã bỏ người” ra đi giữa đại ngàn. Câu chuyện kể với bạn dưới đây dựa theo bài ký sự báo Tuổi Trẻ là một trong hàng ngàn chuyện đau thương ở quê nhà. Người dân xã Vĩnh Hòa, huyện Tân Châu, tỉnh An Giang đang phải đối đầu với nhiều tai ương. Thua lỗ về giá lúa bị rớt đậm vẫn còn âm ỉ thì người dân xã lại tiếp tục đương đầu với lũ kép, gồng mình với thảm họa sạt lỡ. Những đồng tiền gom góp chắt chiu lại bị xóa lở theo từng khối đất. Những tổn thất do sạt lở gây ra không phải chỉ là những con số, bởi đằng sau đó là những chuyện buồn của những đứa trẻ không còn được tiếp tục cắp sách đến trường, những cuộc đời bi thảm. Xã có 2,378 hộ trong đó có 240 hộ thuộc diện nghèo cùng cực, thảm họa sạt lở đã dồn con số này lên 550 hộ. Giờ thì dân Vĩnh Hòa như ong vỡ tổ. Những ông chủ của những công đất trù phú xưa giờ phải tha phương cầu thực, tiếp tục còng lưng với số phận nghiệt ngã. Khi tình cờ gặp lại người quen, lòng họ lại nhói lên nỗi hoài nhớ cố hương.
Cách đây 3 năm, Vĩnh Hòa đã vay vốn thành lập khu dân cư cho dân vùng sạt lỡ theo phương thức lấy thu bù chi. Nhưng cụm dân cư mới không thu hút được người dân vùng sạt lở vào bởi họ vốn mưu sinh lâu đời bằng nghề sông nước hoặc làm ruộng, làm vườn, nay chỉ còn cái nền nhà làm sao sống nổi. Những hộ nghèo còn trụ lại, mùa khô sống đấp đổi qua ngày bằng các nghề cắt cỏ mướn, hái rau, bắt ốc. Nhưng ngần ấy người, rau ốc nào cho xuể. Mùa nước lũ chỉ còn biết đi giăng câu, mót lúa. Những năm trước câu được con cá ba sa giống bán cũng được 4 đến 5 ngàn đồng, giờ cá ba sa trượt giá chỉ còn 1 ngàn đồng, đội nắng hứng mưa cả ngày có khi chỉ được vài con. Việc kiếm cơm độ nhật càng thêm khốn khó. Một cư dân tên Phú trong chuyến ra khơi vô ý bị dây câu quấn, xác anh bị chìm trong nước lũ. Một cư dân khác tên Sang cũng ra đi như thế, bỏ lại người vợ trẻ vừa mới cưới. Cứ như thế, cuộc sống của người dân nghèo vùng sạt lở này luôn luôn nấp bóng tử thần. Vì túng quẩn, họ gia nhập đoàn quân cửu vạn, đai hàng cho dân đầu nậu. Những người phất lên đổi đời thì không có, người vừa mất đất vừa vướng nợ thì nhiều. Những hộ khá hơn một chút thì mướn đất ở cồn Béo, cồn Dưa Bí, cồn Cỏ để trồng dưa, ngô đậu. Mỗi năm họ phải trả cho chủ đất 300 ngàn đồng/công đất. Đất cồn màu mỡ phì nhiêu nên vụ nào cũng trúng mùa, cứ trồng là có ăn. Nhưng giờ đây, họ lại phập phòng lo khi cồn Béo ngày càng gầy đi.
Bạn,
Một cư dân nhà có 16 công đất rẫy, ngậm ngùi kể: Năm 1993, 1994, mấy công đất bị sạt lở, cả gia đình quay quắt. Năm 1995 thì đất bồi trở lại nhưng chưa mừng được bao lâu thì đất lại bỏ người. Cảm giác đứt ruột, bất lực khi chứng kiến từng công đất ra đi mà không có cách gì níu lại cứ chập chờn đi qua trong từng giấc ngủ. Có những đêm mơ thấy đất sống lại, mừng quá hét lớn, giật mình, thảng thốt còn thấy đôi bàn chân còn nắm chặt vào nhau, đôi bàn tay vẫn còn nóng hôi hổi, nóng như hơi thở của đất.
Ngày xưa, cha ông đã ra sức vẹt lau, phá sậy, trải qua năm tháng mảnh đất càng thêm màu mỡ tạo nên cuộc sống ấm no, đã bao đời cư dân ở đây chưa phải chạy gạo từng bữa. Thế nhưng ngày nay, những mơ ước của cư dân cứ lớn dần theo từng mùa vụ: giá đình có của ăn, của để dành, rồi lo chuyện dựng vợ gã chồng cho con, giờ thì những ước mơ đó nằm lạnh lùng trong làn nước đục.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình