Hôm nay,  

Hà Nội: Tự Do Báo Chí

27/05/201400:00:00(Xem: 4863)

Trước giờ, nhà nước vẫn tự cho rằng Việt Nam mình là tự do báo chí nhất thế giới. Bởi vì, cái gì hay, cái gì đẹp... nhà nước Hà Nội cũng đòi giành hết. Bởi vậy, mới có chuyện cái gì nói cũng hay, nhưng làm cái gì cũng thê thảm, khốc liệt, và đàn áp dân tàn bạo.

Để nói chuyện cách biệt giữa nói và làm. Một thời, trong cuốn Hồi Ký Vi Đức Hồi, nhà văn Vi Đức Hồi ghi nhận:

“Chẳng hạn đảng nói “xây dựng xã hội không có bóc lột”thì chính những đảng viên của đảng lại là những người trực tiếp bóc lột người; đảng nói “một xã hội có nền dân chủ gấp triệu lần xã hội tư bản”thì chính xã hội ta đang mất dân chủ trầm trọng; đảng nói “đảng bao gồm những người tiên phong nhất, tiên tiến nhất” nhưng thực tế thì đảng đầ`y rẫy những người xấu xa nhất, đó là những kẻ lười lao động, ăn bám, đục khoét tiền bạc của nhân dân; đảng nói “học thuyết Mác-Lê Nin và xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa là đỉnh cao của nhân loại”, vậy tại sao lại sụp đổ? Tại sao nước ta ngày nay lại trở lại thể chế của xã hội tư bản?”

Tương tự, chuyện tự do báo chí cũng thế. Hiến pháp Việt Nam 2013 quy định "Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin".

Nhưng thực tế, trong bản nghiên cứu và thống kê về tình hình tự do báo chí 2014, xếp hạng hàng năm bởi tổ chức Phóng viên không biên giới (Reporters Without Borders) cho thấy 10 quốc gia hung thần tự do báo chí là: Lào, Sudan, Iran, Việt Nam, Trung Quốc, Somalia, Syria, Turkmenistan, Bắc Triều Tiên, Eritrea.

Dĩ nhiên, nhà nước VN vẫn làm theo kiểu riêng, và vẫn tự hào là có tới hơn 700 tờ báo cùng 67 đài phát thanh và truyền hình trong nước -- và tất cả đều hoan hỷ chịu sự chỉ đạo của Bộ Thông tin - Truyền thông quản lý cùng dưới quyền Ban Văn hóa Tư tưởng của Đảng Cộng sản.

Bây giờ lộ thêm nữa. Với các quy định mới đưa ra tuần này.

Tờ Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn (TBKTSG) có bản tin “Trang tin tổng hợp không được trích nguồn tin nước ngoài” hôm 25-5-2014, ghi về các quy định mới.

Thí dụ, cấm đăng tin Reuters, một hãng tin lớn nhất nhì thế giới. Mới lạ, cứ tưởng rằng Reuters có phòng viên khắp thế giới, đăng tin luôn luôn 2 chiều, lẽ ra phải được Hà Nội trân trọng. Vậy mà không.

Hay cấm đăng tin FaceBook. Thế này là kỳ thị lớn, vì tuy FB thượng vàng hạ cám, nhưng cũng là nơi có các trang tin của truyền thông lớn nhất nhì thế giới, và cũng uy tín hàng đầu – như VOA, RFI, RFA, BBC, và cả Việt Báo (www.VietBao.com)... đều đã vào FB cả rồi. Thế mà Hà Nội vẫn cấm.


Bản tin TBKTSG có mấy điểm đáng chú ý:

“Một số doanh nghiệp đang sở hữu trang thông tin điện tử tổng hợp (tạm gọi là trang tin tổng hợp) đang băn khoăn với quy định không được trích dẫn nguồn tin từ nước ngoài. Một số doanh nghiệp khác thì lo lắng khi không được sử dụng tính năng bình luận sau mỗi bài viết, tư vấn trực tuyến…

Tại hội nghị sơ kết hoạt động các trang thông tin điện tử tổng hợp vừa diễn ra tại TPHCM, đại diện Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn SJC (TPHCM) cho biết, trang tin tổng hợp của công ty trước đây có sử dụng nguồn tin từ hãng Reuters nhằm cập nhật kịp thời diễn biến của thị trường vàng quốc tế. Tuy nhiên, sau đó do Nghị định 72 quy định chỉ được trích dẫn nguồn tin từ báo chí trong nước (không được dùng nguồn tin nước ngoài) nên công ty không dùng nữa...

...

Ngoài ra, có một số hình thức “né luật” khác cũng đang được nhiều trang tin tổng hợp sử dụng nhằm “lách” các quy định trong Nghị định 72. Họ có thể tự sản xuất tin bài, đẩy (post) lên Facebook – sau đó trích dẫn lại với nguồn tin trích dẫn là "tổng hợp từ Facebook". Trên thực tế, trích dẫn nguồn tin từ Facebook cũng đồng nghĩa với vi phạm quy định trích dẫn nguồn tin theo Nghị định 72.

Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử thuộc Bộ TT-TT từng cung cấp thông tin cho báo chí, việc lấy nguồn tin từ Facebook không đúng với quy định về trích dẫn nguồn tin...”(ngưng trích)

Cũng cần nhắc rằng, vào tháng 8 năm 2011 tại Hội nghị báo chí nhóm họp ở Quảng Bình, Cục Báo chí thuộc Bộ Thông tin và truyền thông Việt Nam tái khẳng định rằng tất cả báo chí trong nước đều là cơ quan ngôn luận của Đảng nên nhiệm vụ chính yếu là "tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến nhân dân."

Bởi vậy, mới thấy vai trò của các anh chị bloggers quan trọng và tuyệt vời rất mực.

Thiệt ra, ngăn cấm trích dẫn nguồn tin Reuters và FaceBook chỉ là nói lòng vòng, vì Reuters và AP khi loan tin gì về VN vẫn thường phỏng vấn một hay hai nhà bất đồng chính kiến trong nước, thường là phỏng vấn các bloggers nói chuyện được tiếng Anh lưu loát để cho có thông tin đa chiều.

Và nhà nước cấm lấy tin FB thực tế là cấm lấy tin từ các Bloggers, mà tin bên lề thường chính xác hơn tin lề phảỉ nhiều.

Tại sao giây phút này lại cấm, trong khi lẽ ra phải cần chung sức chống Tàu? Mới khổ.

Cấm bloggers yêu nước à?

Đó là những chuyện diễn ra hàng ngày, quanh đây: những bữa ăn ngập đầy hóa chất. Hóa chất thực ra là một phát minh tuyệt vời của nhân loại, vì nếu không có ngành hóa học phát triển như hiện nay, khoa học không thể đem tới cho nhân loại quá nhiều tiện như như hôm nay.
Một thời, chúng ta say mê đọc truyện Tàu. Những tác phẩm kinh điển như Tam Quốc Chí, Thủy Hử, Tây Du Ký, vân vân... liên tục như được đọc từ thế hệ này sang thế hệ kia.
Những trang giấy xưa cổ, ấp ủ những thông tin quý giá về những thời xa vắng của quê nhà, đang biến dần đi.
Học sinh là người của tương lai. Đất nước sau này hưng vong đều nhờ vào các học trò đang ngồi miệt mài học ở các trường lớp. Và không giúp các em, có nghĩa là tự mình cắt đứt những mầm hưng thịnh tương lai của đất nước.
Có một kiểu nói thường nghe quen ở Sài Gòn, khi bất chợt thấy xảy ra những điều trái mắt trái tai: dzô dziên. Nghĩa là “vô duyên.”
Một thời chúng ta ngồi miệt mài đọc sách ở Thư Viện Chùa Xá Lợi, rồi ở Thư Viện Lincoln, rồi ở Thư Viện Quốc Gia... đó là chưa kể những ngày đứng bên các kệ sách Khai Trí để đọc chùa, đọc cọp. Những kỷ niệm về thời say mê sách vở như còn in đậm trong trí nhớ, bất kể những chòm tóc bạc đã phất phơ trước mắt.
Nhiều người nói rằng dân Việt Nam không có văn hóa chen lấn. Nghĩa là, không chịu đứng vào hàng, cứ chen lên trước, cứ chen vô giữa, cứ lấn cho người ta dạt ra sau để mình đứng trước. Có đúng như thế không, và tại sao?
Tại sao những chuyên gia ưu tú, những sinh viên xuất sắc lại muốn rời bỏ Việt Nam? Có phải vì quê nhà đã trở thành nơi chỉ giành những vị trí tốt cho con cháu cán bộ, và để mặc cho các sinh viên tốt nghiệp đaị học ra đường phố ngồi bán trà đá, đạp xe bán dạo cà phê?
Xiếc là một nghề khó theo đuổi. Không phải ai tập cũng được. Do vậy, khi một gánh xiếc lưu diễn vào một thành phố, ai cũng háo hức muốn xem những trò biểu diễn lạ.
Văn chương là vùng đất của nhiều kho tàng ẩn kín. Không phải ai cũng dễ dàng thấy được các kho tàng này.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.