Bất kỳ ai đã từng là sinh viên, hay thậm chí là học sinh trung học, thời trước 1975 đều biết tới nhạc Vũ Thành An. Và bất kể là bặt tiếng hẳn từ 4 thập niên vẫn không làm nhiều người quên nét nhạc rất độc đáo của ông.
Sau này, tuy báo chí không nhắc tới nhiều, vẫn biết qua mạng bằng hữu rằng nhạc sĩ Vũ Thành An đã định cư Hoa Kỳ, trở thành một phó tế làm việc cho nhà thờ, thỉnh thoảng về VN làm từ thiện.
Dù vậy nhiều bản nhạc của Vũ Thành An vẫn nghe được trên mạng YouTube... Người ái mộ một thời vẫn còn đông, tuy giới trẻ rất là hiếm nghe tới ông, và như thế cứ nhạt nhòa trí nhớ.
Hôm nay, đọc báo Thanh Niên, biết là chính phủ đã cấp phép phổ biến 21 ca khúc của Vũ Thành An.
Báo Thanh Niên viết:
“Theo thông tin từ Phương Nam Phim, Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH-TT-DL) vừa cấp phép phổ biến 21 ca khúc của nhạc sĩ Vũ Thành An, trong đó gồm hơn 10 bài không tên và những nhạc phẩm được nhiều thế hệ người nghe yêu thích như: Em đến thăm anh đêm 30, Đời đá vàng...
Bà Phan Mộng Thúy, Chủ tịch thành viên Công ty TNHH một thành viên Phương Nam Phim, cho biết sau khi xin phép được độc quyền khai thác ca khúc Vũ Thành An tại VN, Phương Nam phim sẽ thực hiện album cho những tác phẩm này, cũng như tùy thời điểm thích hợp sẽ tiếp tục xin phép phổ biến thêm nhiều ca khúc khác.
Nhạc sĩ Vũ Thành An sinh năm 1943 ở Nam Định, là tác giả của những bài không tên nổi tiếng. Năm 1991, ông sang định cư tại Mỹ.”(ngưng trích)
Thực ra, các bài không tên của ông thì cũng được. Nhưng mình thích nhất là ca khúc “Em đến thăm anh đêm 30...” và “Tình Khúc Thứ Nhất.”
Đó là một bản tình ca tuyệt vời, làm cho ông bất tử, mình tin như thế, tuy rằng chữ bất tử trong cõi này là cái gì rất mong manh. Cụ thể, Vũ Thành An đã để lại dâu ấn độc đáo của ông trên dòng sông âm nhạc của VN.
Một thời thơ mộng như thế. Và Vũ Thành An là một mảnh hồn của Sài Gòn, một hình ảnh mà không chế độ chính trị nào có thê xóa đi -- vì nghệ thuật luôn luôn là cái gì vượt thời gian.
Trong các nguồn trên Tự Điển Bách Khoa Mở, và từ các bài báo đã phác họa chân dung nghệ sĩ này.
Vũ Thành An sinh tại Hải Hậu, Nam Định. Năm 1954 ông theo gia đình di cư vào miền Nam. Năm 1960, ông vào học trường trung học Nguyễn Trãi, có theo học nhạc sĩ Chung Quân cùng Ngô Thụy Miên, Đức Huy. Năm 1961 ông thi hỏng Tú tài và về trường Hưng Đạo học tiếp Đệ nhị. Năm 1963, Vũ Thành An thi đậu Tú tài toàn phần.
Sau đó ông được linh mục Trần Đức Huynh, giám đốc trường Hưng Đạo cho dạy lớp Đệ thất để có tiền học Đại học. Cuối năm 1963, Vũ Thành An vào làm phóng viên ở Đài phát thanh Sài Gòn, ở đó ông gặp nhà thơ Nguyễn Đình Toàn. Năm 1965, ông viết Tình khúc thứ nhất, thơ Nguyễn Đình Toàn và nổi tiếng ngay từ ca khúc đầu tay đó. Những năm tiếp theo, ông viết nhiều Bài không tên khác. Năm 1967, Vũ Thành An nhập ngũ khóa 25 Sĩ quan dự bị Thủ Đức và 1969 ông lập gia đình.
Năm 1969, ông phát hành tập nhạc Những bài không tên. Các tác phẩm của Vũ Thành An được yêu thích ở khắp miền Nam khi đó. Người ta có thể nghe tại gần như hầu hết các quán cà phê nhạc của Sài Gòn và những thành phố lớn khác, tại các quân trường và trên các làn sóng phát thanh. Tên tuổi của Vũ Thành An cùng với Tình khúc thứ nhất, Em đến thăm anh đêm ba mươi và các Bài không tên gắn liền với giới trẻ thời bấy giờ. Vũ Thành An cùng với Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng, Lê Uyên Phương tạo thành một lớp nhạc sĩ mới đầy tài năng.
Năm 1971, Vũ Thành An tốt nghiệp đại học Luật khoa Sài Gòn. Ông tiếp tục làm việc tại đài phát thanh Sài Gòn với cấp bậc sĩ quan, và trải qua nhiều chức vụ: Trưởng cơ sở dân vận Gia Định 1973, Trưởng phân khối văn hóa, Phụ tá trưởng khối chương trình, Trưởng khối chương trình và Trưởng phân khối kế hoạch hệ thống truyền thanh 1974.
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Vũ Thành An là người cuối cùng rời Đài phát thanh Sài Gòn, lúc 10 giờ 30 giờ sáng. Sau đó ông phải học tập cải tạo suốt mười năm dài từ 1975 đến 1985 tại miền Bắc. Theo lời Vũ Thành An, ông bắt đầu sáng tác Thánh ca, Những Bài Nhân Bản trong thời gian cải tạo từ năm 1981.
Năm 1991, Vũ Thành An rời Việt Nam và định cư tại Hoa Kỳ. Năm 1996, ông ghi danh học chương trình Cao học Thần học của Tổng giáo phận Portland, Oregon. Năm 2000, Vũ Thành An được đào tạo làm chức Phó Tế và phụ trách Đài phát thanh Việt Nam Hải Ngoại ở Portland, Oregon. Vũ Thành An ngừng sáng tác tình khúc và chỉ tiếp tục soạn các bản thánh ca, và tham gia các công việc từ thiện.
Khoảng 50 bài, được đánh số không theo thứ tự thời gian, trong đó một số bài vẫn có mang tên khác. Môt vài Bài không tên khác không đánh số như Bài không tên cuối cùng và Bài không tên cuối cùng tiếp nối...
Câu hỏi với nhà nước rằng, vì sao chỉ cho hát 21 bài của Vũ Thành An? Tại sao không cấp phép cho toàn bộ 50 bài của ông? Hay phải chăng, vì Vũ Thành An là một mảng hồn của Sài Gòn?
Sau này, tuy báo chí không nhắc tới nhiều, vẫn biết qua mạng bằng hữu rằng nhạc sĩ Vũ Thành An đã định cư Hoa Kỳ, trở thành một phó tế làm việc cho nhà thờ, thỉnh thoảng về VN làm từ thiện.
Dù vậy nhiều bản nhạc của Vũ Thành An vẫn nghe được trên mạng YouTube... Người ái mộ một thời vẫn còn đông, tuy giới trẻ rất là hiếm nghe tới ông, và như thế cứ nhạt nhòa trí nhớ.
Hôm nay, đọc báo Thanh Niên, biết là chính phủ đã cấp phép phổ biến 21 ca khúc của Vũ Thành An.
Báo Thanh Niên viết:
“Theo thông tin từ Phương Nam Phim, Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH-TT-DL) vừa cấp phép phổ biến 21 ca khúc của nhạc sĩ Vũ Thành An, trong đó gồm hơn 10 bài không tên và những nhạc phẩm được nhiều thế hệ người nghe yêu thích như: Em đến thăm anh đêm 30, Đời đá vàng...
Bà Phan Mộng Thúy, Chủ tịch thành viên Công ty TNHH một thành viên Phương Nam Phim, cho biết sau khi xin phép được độc quyền khai thác ca khúc Vũ Thành An tại VN, Phương Nam phim sẽ thực hiện album cho những tác phẩm này, cũng như tùy thời điểm thích hợp sẽ tiếp tục xin phép phổ biến thêm nhiều ca khúc khác.
Nhạc sĩ Vũ Thành An sinh năm 1943 ở Nam Định, là tác giả của những bài không tên nổi tiếng. Năm 1991, ông sang định cư tại Mỹ.”(ngưng trích)
Thực ra, các bài không tên của ông thì cũng được. Nhưng mình thích nhất là ca khúc “Em đến thăm anh đêm 30...” và “Tình Khúc Thứ Nhất.”
Đó là một bản tình ca tuyệt vời, làm cho ông bất tử, mình tin như thế, tuy rằng chữ bất tử trong cõi này là cái gì rất mong manh. Cụ thể, Vũ Thành An đã để lại dâu ấn độc đáo của ông trên dòng sông âm nhạc của VN.
Một thời thơ mộng như thế. Và Vũ Thành An là một mảnh hồn của Sài Gòn, một hình ảnh mà không chế độ chính trị nào có thê xóa đi -- vì nghệ thuật luôn luôn là cái gì vượt thời gian.
Trong các nguồn trên Tự Điển Bách Khoa Mở, và từ các bài báo đã phác họa chân dung nghệ sĩ này.
Vũ Thành An sinh tại Hải Hậu, Nam Định. Năm 1954 ông theo gia đình di cư vào miền Nam. Năm 1960, ông vào học trường trung học Nguyễn Trãi, có theo học nhạc sĩ Chung Quân cùng Ngô Thụy Miên, Đức Huy. Năm 1961 ông thi hỏng Tú tài và về trường Hưng Đạo học tiếp Đệ nhị. Năm 1963, Vũ Thành An thi đậu Tú tài toàn phần.
Sau đó ông được linh mục Trần Đức Huynh, giám đốc trường Hưng Đạo cho dạy lớp Đệ thất để có tiền học Đại học. Cuối năm 1963, Vũ Thành An vào làm phóng viên ở Đài phát thanh Sài Gòn, ở đó ông gặp nhà thơ Nguyễn Đình Toàn. Năm 1965, ông viết Tình khúc thứ nhất, thơ Nguyễn Đình Toàn và nổi tiếng ngay từ ca khúc đầu tay đó. Những năm tiếp theo, ông viết nhiều Bài không tên khác. Năm 1967, Vũ Thành An nhập ngũ khóa 25 Sĩ quan dự bị Thủ Đức và 1969 ông lập gia đình.
Năm 1969, ông phát hành tập nhạc Những bài không tên. Các tác phẩm của Vũ Thành An được yêu thích ở khắp miền Nam khi đó. Người ta có thể nghe tại gần như hầu hết các quán cà phê nhạc của Sài Gòn và những thành phố lớn khác, tại các quân trường và trên các làn sóng phát thanh. Tên tuổi của Vũ Thành An cùng với Tình khúc thứ nhất, Em đến thăm anh đêm ba mươi và các Bài không tên gắn liền với giới trẻ thời bấy giờ. Vũ Thành An cùng với Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng, Lê Uyên Phương tạo thành một lớp nhạc sĩ mới đầy tài năng.
Năm 1971, Vũ Thành An tốt nghiệp đại học Luật khoa Sài Gòn. Ông tiếp tục làm việc tại đài phát thanh Sài Gòn với cấp bậc sĩ quan, và trải qua nhiều chức vụ: Trưởng cơ sở dân vận Gia Định 1973, Trưởng phân khối văn hóa, Phụ tá trưởng khối chương trình, Trưởng khối chương trình và Trưởng phân khối kế hoạch hệ thống truyền thanh 1974.
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Vũ Thành An là người cuối cùng rời Đài phát thanh Sài Gòn, lúc 10 giờ 30 giờ sáng. Sau đó ông phải học tập cải tạo suốt mười năm dài từ 1975 đến 1985 tại miền Bắc. Theo lời Vũ Thành An, ông bắt đầu sáng tác Thánh ca, Những Bài Nhân Bản trong thời gian cải tạo từ năm 1981.
Năm 1991, Vũ Thành An rời Việt Nam và định cư tại Hoa Kỳ. Năm 1996, ông ghi danh học chương trình Cao học Thần học của Tổng giáo phận Portland, Oregon. Năm 2000, Vũ Thành An được đào tạo làm chức Phó Tế và phụ trách Đài phát thanh Việt Nam Hải Ngoại ở Portland, Oregon. Vũ Thành An ngừng sáng tác tình khúc và chỉ tiếp tục soạn các bản thánh ca, và tham gia các công việc từ thiện.
Khoảng 50 bài, được đánh số không theo thứ tự thời gian, trong đó một số bài vẫn có mang tên khác. Môt vài Bài không tên khác không đánh số như Bài không tên cuối cùng và Bài không tên cuối cùng tiếp nối...
Câu hỏi với nhà nước rằng, vì sao chỉ cho hát 21 bài của Vũ Thành An? Tại sao không cấp phép cho toàn bộ 50 bài của ông? Hay phải chăng, vì Vũ Thành An là một mảng hồn của Sài Gòn?
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình