Hôm nay, Chủ Nhật ngày 8 tháng 3, là đúng Ngày Quốc Tế Phụ Nữ.
Xin ghi lạị tấm lòng phụ nữ trong ca dao Việt Nam.
Trước tiên là ước mơ gắn bó theo chàng, một lòng chung thủy không rời.
Hạt muối mặn ba năm còn mặn
Lát gừng cay chín tháng còn cay
Đôi ta ân trượng nghĩa dày
Dẫu có giàu sang cũng không đổi
Dẫu có ăn mày cũng không xa..
Ước mơ này ngày xưa là sẽ có võng lọng vinh quang, để chàng thi đậu ra làm việc quan.
Em thời canh cửi trong nhà
Nuôi anh đi học đăng khoa bảng vàng
Trước là vinh hiển tổ đường
Bỏ công đèn sách, lưu phương đời đời...
Hình ảnh nuôi chồng đi học để ra làm quan còn được ghi là:
Em là con gái Phụng Tiên
Bán rau mua bút, mua nghiên cho chồng
Nữa mai chồng chiếm bảng rồng
Bỏ công tẩm tưới vun trồng cho rau...
Do vậy, khi chàng cầm sách học dưới trăng, nàng quay tơ là tuyệt đẹp:
Sáng trăng trải chiếu hai hàng
Bên anh đọc sách, bên nàng quay tơ
Quay tơ phải giữ mối tơ
Dù năm bảy mối chỉ chờ mối anh...
Nhưng không phaỉ phụ nữ nào cũng hạnh phúc. Do vậy, có cô than thở:
Mẹ em tham thúng xôi rền
Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng
Em đã bảo mẹ rằng đừng
Mẹ hấm, mẹ hứ mẹ bưng ngay vào
Bây giờ chồng thấp, vợ cao
Như đôi đũa lệch so sao cho bằng...
Thế rồi, khi lấy chồng xa, lại nhớ về quê mẹ:
- Chiều chiều ra đứng bờ sông
Muốn về với mẹ mà không có đò...
- Chiều chiều ra đứng ngõ sau
trông về quê mẹ ruột đau chín chiều...
- Chiều chiều xách giỏ hái rau
Ngó lên mả mẹ ruột đau như dần...
Hay là khi về nhà chồng, có nàng than thở:
- Tiếng đồn cha mẹ anh hiền
Cắn cơm không vỡ cắn tiền vỡ tan
- Trách cha, trách mẹ nhà chàng
Cầm cân chẳng biết là vàng hay thau
Thực vàng chẳng phải thau đâu
Đừng đem thử lửa mà đau lòng vàng...
Hay là khi nàng phải bước về nhà mẹ:
Cô kia đội nón đi đâu
Tôi là phận gái làm dâu mới về
Mẹ chồng ác nghiệt đã ghê
Tôi ở chẳng được, tôi về nhà tôi...
Và tuyệt vời là tấm lòng chung thủy:
Muối ba năm muối đang còn mặn
Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đạo cương thường chớ đổi đừng thay
Dẫu có làm nên danh vọng hay
rủi có ăn mày ta cũng theo nhau...
Ca dao Việt Nam và tấm lòng người phụ nữ, cũng đẹp và thơ mộng cực kỳ vậy.
Xin ghi lạị tấm lòng phụ nữ trong ca dao Việt Nam.
Trước tiên là ước mơ gắn bó theo chàng, một lòng chung thủy không rời.
Hạt muối mặn ba năm còn mặn
Lát gừng cay chín tháng còn cay
Đôi ta ân trượng nghĩa dày
Dẫu có giàu sang cũng không đổi
Dẫu có ăn mày cũng không xa..
Ước mơ này ngày xưa là sẽ có võng lọng vinh quang, để chàng thi đậu ra làm việc quan.
Em thời canh cửi trong nhà
Nuôi anh đi học đăng khoa bảng vàng
Trước là vinh hiển tổ đường
Bỏ công đèn sách, lưu phương đời đời...
Hình ảnh nuôi chồng đi học để ra làm quan còn được ghi là:
Em là con gái Phụng Tiên
Bán rau mua bút, mua nghiên cho chồng
Nữa mai chồng chiếm bảng rồng
Bỏ công tẩm tưới vun trồng cho rau...
Do vậy, khi chàng cầm sách học dưới trăng, nàng quay tơ là tuyệt đẹp:
Sáng trăng trải chiếu hai hàng
Bên anh đọc sách, bên nàng quay tơ
Quay tơ phải giữ mối tơ
Dù năm bảy mối chỉ chờ mối anh...
Nhưng không phaỉ phụ nữ nào cũng hạnh phúc. Do vậy, có cô than thở:
Mẹ em tham thúng xôi rền
Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng
Em đã bảo mẹ rằng đừng
Mẹ hấm, mẹ hứ mẹ bưng ngay vào
Bây giờ chồng thấp, vợ cao
Như đôi đũa lệch so sao cho bằng...
Thế rồi, khi lấy chồng xa, lại nhớ về quê mẹ:
- Chiều chiều ra đứng bờ sông
Muốn về với mẹ mà không có đò...
- Chiều chiều ra đứng ngõ sau
trông về quê mẹ ruột đau chín chiều...
- Chiều chiều xách giỏ hái rau
Ngó lên mả mẹ ruột đau như dần...
Hay là khi về nhà chồng, có nàng than thở:
- Tiếng đồn cha mẹ anh hiền
Cắn cơm không vỡ cắn tiền vỡ tan
- Trách cha, trách mẹ nhà chàng
Cầm cân chẳng biết là vàng hay thau
Thực vàng chẳng phải thau đâu
Đừng đem thử lửa mà đau lòng vàng...
Hay là khi nàng phải bước về nhà mẹ:
Cô kia đội nón đi đâu
Tôi là phận gái làm dâu mới về
Mẹ chồng ác nghiệt đã ghê
Tôi ở chẳng được, tôi về nhà tôi...
Và tuyệt vời là tấm lòng chung thủy:
Muối ba năm muối đang còn mặn
Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đạo cương thường chớ đổi đừng thay
Dẫu có làm nên danh vọng hay
rủi có ăn mày ta cũng theo nhau...
Ca dao Việt Nam và tấm lòng người phụ nữ, cũng đẹp và thơ mộng cực kỳ vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình