Bạn,
Ngôi làng được nhắc đến trong lá thư này ở gần cửa biển Khánh Hội, xã Khánh Lâm, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau. Theo báo Tuổi Trẻ, hầu hết chủ gia đình trong làng đều là phụ nữ, họ đã mất chồng, mất con say trận bão cách đây 4 năm. Cơn bão khủng khiếp số 5 vào năm 1997 đã làm thiệt mạng hàng trăm ngư dân ở làng này. Và bốn năm qua, các phụ nữ của làng này đã “treo miễn chiến bài” ở vậy nuôi con với bao khó khăn thiếu thốn của một cuộc sống miền biển. Mời bạn nghe chuyện về làng này theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ.
Ngôi làng được nhắc đến trong lá thư này ở gần cửa biển Khánh Hội, xã Khánh Lâm, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau. Theo báo Tuổi Trẻ, hầu hết chủ gia đình trong làng đều là phụ nữ, họ đã mất chồng, mất con say trận bão cách đây 4 năm. Cơn bão khủng khiếp số 5 vào năm 1997 đã làm thiệt mạng hàng trăm ngư dân ở làng này. Và bốn năm qua, các phụ nữ của làng này đã “treo miễn chiến bài” ở vậy nuôi con với bao khó khăn thiếu thốn của một cuộc sống miền biển. Mời bạn nghe chuyện về làng này theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ.
Nhà đầu tiên của làng là nhà chị Lý Hồng Mận. Trong nhà vắng vẻ, chiếc bàn thờ trống trơn, không có ảnh, ở góc nhà. Ở tuổi 32, chị vẫn còn rất đẹp. Cho tới hôm nay chị vẫn tin chồng mình sống và sẽ có một ngày anh trở về với hai mẹ con. Đợt bão vừa tan, không kịp thu dọn đống đỗ nát của căn nhà, chị lặn lội khắp nơi tìm chồng. Kiên Giang, Phú Quốc..., cứ nơi nào có người giạt vào là có bước chân của chị. Ngày tháng qua, nỗi đau như càng nén chặt trong lòng. Hàng xóm của chị cho biết từ đó tới nay chưa lần nào họ thấy chị khóc. Dường như nỗi đau nén xuống ấy giúp chị đứng vững trước những thử thách cuộc đời miền biển vốn chỉ hợp với những người đàn ông. Không có một miếng đất để trồng trọt, chị đi vá lưới thuê cho các chủ ghe. Mỗi con nước vá được năm, bảy ngày với độ trên 100,000 đồng tiền công. Thời gian còn lại chị đi cày mướn, cắt cỏ thuê. Chị nói miễn sao lo cho thằng nhỏ học hành nên người. Nhiều đêm, gió mưa tốc mái tôn ầm ầm như muốn vặn sụp căn nhà ọp ẹp. Mưa dột khắp nơi, không đành lòng nhìn con mất ngủ, chị cắn răng ôm mớ lá dừa leo lên mái nhà cột lại.
Nằm dọc theo kênh Xáng Mới của xã nói trên là hàng chục căn nhà xiêu vẹo lợp qua quýt bằng lá dừa nước. Những nhà này đều bị mất chồng, con trong đợt bão số 5. Hướng dẫn phóng viên TT đi thăm làng, một nhân viên xã điểm qua những mất mát của những ngày đen tối đó: nhà bà Lài mất bốn người con ruột, đứa cháu nội cùng ba chiếc ghe; nhà bà Huệ mất hai con ruột, hai rể, hai cháu ngoại và sáu chiếc ghe, nhà chị Việt mất chồng, một nách nuôi 9 người con... Bàn tay người này chỉ lần lượt từng nhà, nhà ít nhất cũng mất một người, nhà nhiều thì lên tới ba, bốn. Khắp làng chỉ thấy toàn phụ nữ và con nít. Số hộ góa phụ đã lên tới ba con số.
Bạn,
Con đường nối nhà này đến nhà khác được đắp tạm bợ bằng bùn đen gồ ghề, lõng bõng, đi cứ muốn hút bàn chân xuống dưới. Phóng viên TT dừng lại nhà chị Lan. Tưởng khách này là đoàn xác minh lao động, các chị kéo tới chật kín nhà chị Lan. Trông người nào cũng khắc khổ, sạm đen vì nắng gió. Chị Lan có chồng và con vĩnh viễn không trở về sau trận bão khủng khiếp năm đó, cho biết cả khu này hầu hết đều không có ruộng đất để làm ăn, người đàn ông mất đi, cả cái làng nhỏ này lao đao vì sinh kế. Sức vóc không đủ để theo những chiếc ghe câu mực, các chị đi học rồi lại truyền cho nhau nghề vá lưới để rồi kéo nhau đi vá lưới thuê cho các tàu đánh cá. Hết lưới, cả làng lại đi làm ruộng, cắt cỏ thuê, họ dựa vào nhau mà sống. Nỗi đau như đưa họ lại gần với nhau hơn. Làng góa phụ ở gần ngay cửa biển, ghe thuyền đi biển ghé lại buôn bán cũng nhiều, thậm chí cả một khu chợ sầm uất đã mọc lên, hút được cả chục người xứ khác tới làm ăn. Nhưng những góa phụ của làng vẫn đứng bên lề. Chị Lan cho biết gần như nhà nào cũng đang nợ nần.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình