Hôm nay,  

Chất Xám Sẽ Về Đâu?

15/12/201500:00:00(Xem: 6221)

Chúng ta băn khoăn vì nhân tài du học và rồi biến mất luôn... để lại một quê hương mệt mỏi đi tìm chất xám.

Như thế, có phải chương trình du học là hoang phí? Hay vì quy chế đón nhận nhân tài có gì rất không ổn? Hay vì nước người trải thảm đỏ ưu đãi hơn Việt Nam? hay chỉ vì chùm khế ngọt quê nhà chỉ ngọt với các “thái tử đảng” triều đình cộng sản?

Vấn đề đa dạng này đang được các chuyên gia Việt Nam thảo luận.

“Góc khuất nghiệt ngã của nhiều du học sinh Việt” là một bài trên của VietnamNet; tác giả là chuyên gia Bích Hà “là một nhà quản lý, có nhiều năm công tác tại nước ngoài... chia sẻ trải nghiệm cá nhân dựa trên kinh nghiệm từng tư vấn du học, tìm việc.”

Chuyên gia về nhân dụng này kể:

“...Tôi đã từng phỏng vấn một du học sinh, bố mẹ rất giàu, sang học ở nước ngoài về sau 4 năm.

Khi phỏng vấn, tôi hơi nghi ngờ cậu này chưa thể tốt nghiệp, nên truy tới số. Sau cùng, cậu bé chân thành tâm sự:

“Trường cháu toàn sinh viên Việt Nam học dốt lắm cô ạ. Bọn cháu chơi bài thâu đem, rồi ngủ đến chiều, chẳng đi học. Trường họ kệ, miễn là bố mẹ trả đủ tiền”. Khi được hỏi: “Vậy làm sao bọn cháu tốt nghiệp?”, cậu bé cười ngượng ngập: “Bọn cháu đâu có tốt nghiệp”.

Tôi hỏi: “Thế bố mẹ không mắng à?”. “Nói thật với cô, bọn cháu tìm được 1 chỗ in bằng giả bên đó, họ in y như bằng thật. Đem về cho bố mẹ xem, thế là xong”.

Cậu bé gật đầu ngượng ngập, rồi năn nỉ: “Cô đừng mách bố mẹ cháu. Cô nhận thì cháu làm gì cũng được. Bố mẹ cháu bảo phải đi làm ở đâu đó đi để đỡ lang bang, cháu không cần lương cao đâu”.

Thế là tôi nhận cậu về làm công viêc giao nhận hàng. Cậu làm tốt, vui tính và thật thà (chỉ không thật thà với bố mẹ)...”(ngưng trích)

Trong khi đó, một chuyên gia ngành giáo dục nhận định về một số cội rễ nan đề.

Báo Giáo Dục có bài viết tựa đề “Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết chỉ ra 4 căn nguyên nhân tài đi mà không trở lại” kể ra một số lý do.

Bản tin cũng ghi về một câu hỏi nêu ra tại Quốc hội ngày 2/11/2015. Đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa (TP.SG) rằng: Vì sao 13 cháu du học, 12 người không về, chúng ta có trăn trở việc này hay không?

Báo GD cũng ghi lại thống kê mới nhất của Bộ GD&ĐT, hiện có khoảng 60.000 du học sinh Việt Nam đang theo học tại các cơ sở đào tạo của nước ngoài. Con số này hứa hẹn sẽ mang lại nguồn nhân lực chất lượng phục vụ đất nước thế nhưng câu hỏi đặt ra rằng: Trong số 60.000 du học sinh này sẽ có bao nhiêu người trở về Việt Nam?

GS Nguyễn Minh Thuyết - nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, trả lời báo Giáo dục Việt nam rằng, có 4 lý do khiến nhiều du học sinh ngại trở về, trích:

“Thứ nhất, nếu du học sinh trở về thì liệu họ có kiếm được việc làm không? Đây là điều hoàn toàn không hề dễ dàng, vì hiện nay để kiếm được việc làm, nhất là trong khối cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, cần phải chi tiền, mà số tiền đó không hề nhỏ.

Trong khi đó, nếu ở lại nước ngoài, họ hoàn toàn có thể tìm được công ăn việc, miễn là đáp ứng được yêu cầu về chuyên môn của các tổ chức, công ty nước đó hoặc nước khác.

Thứ hai, giả sử họ về nước, có tiền để “chạy” việc và “chạy” được thật chứ không bị lừa thì thu nhập từ công việc đó lại rất thấp, khiến họ không đủ trang trải cuộc sống. Tương lai này dĩ nhiên các bạn sinh viên, nghiên cứu sinh mới ra trường không mong muốn chút nào.

Thứ ba, giả sử các du học sinh có chấp nhận thu nhập thấp để làm việc thì cơ hội phát triển cũng rất ít vì cơ hội đó hiện đang phụ thuộc vào thứ tự “hậu duệ-tiền tệ-quan hệ”. Điều này có nghĩa là dù có kiến thức chuyên môn giỏi mấy thì cơ hội phát triển may lắm cũng chỉ giống như chơi xổ số thôi.

Trong khi đó, ở nước ngoài, cơ hội phát triển luôn mở cho những người có chuyên môn giỏi, quyết tâm cao.

Thứ tư, các du học sinh không muốn trở về vì không muốn sống trong một xã hội chưa văn minh. Sống trong nước, họ thấy từ chuyện bé nhất như tham gia giao thông, an toàn thực phẩm, làm xác nhận nọ kia cho đến chuyện lớn như mua đất, xây nhà…, quyền con người, quyền công dân lúc nào cũng dễ dàng bị xâm phạm mà xử lý thì rất chậm.”(ngưng trích)

Có lẽ, ai cũng đồng ý với GS Nguyễn Minh Thuyết về 4 lý do này/

Có cách nào sửa đổi không?

Một trong những nhà văn thơ mộng nhất của Việt Nam vừa ra đi.
Nhớ một thời xưa, khi mình còn ở tuổi thật là thơ ấu, đôi khi gặp ở bến xe lửa, bến xe đòi, những nghệ nhân ôm đàn hát giọng rất là Bắc Kỳ... và ông già mới nói đó là hát xẩm.
Sao lại quá nhiều gia đình văn hóa, trong khi xã hội vẫn nhiễu nhương thế này? Đó là lời than phiền của rất nhiều người, mà bạn có thể nghe được gần như ở mọi góc phố.
Một trong những nan đề lớn của Việt Nam hiện nay là hoang phí chất xám. Không chỉ là hiện tượng nhiều sinh viên tốt nghiệp cử nhân thất nghiệp, mà ngay cả các công trình nghiên cứu ở cấp quốc gia rồi cũng nhét ở xó tủ.
Người xưa gọi chữa được bệnh nan y như ung thư chỉ có phép thần. Gọi một cách ví von các trường hợp ung thư hết bệnh, ông bà mình gọi là “Trời cứu.”
Thời xưa, ông bà mình gọi thầy thuốc là “lương y như từ mẫu.” Nghĩa là vị y sĩ giỏi cũng y hệt như mẹ hiền. Nghĩa là thầy thuốc tử tế thì thương bệnh nhân như con ruột.
Ông bà mình thường nói, “Ngu si hưởng thái bình.” Câu này hẳn đúng cho nhiều trường hợp.
Những luật như thế đã và đang áp dụng ở các quốc gia Hồi Giáo: ngoại tình là bị phạt, thậm chí còn đánh roi, đánh gậy.
Những màn độc chiêu phá hoại người dân chủ vẫn liên tục diễn ra. Một thời công an đã tưng bừng chụp 2 bao cao su cho Luật gia Cù Huy Hà Vũ, rồi chụp mũ cô Phạm Thanh Nghiên ngồi ở nhà tọa kháng là quậy sóng Biển Đông...
Dân tộc Việt Nam có truyền thống kiêng nể thần thánh, bất kể là cũng từng có những chuyện cổ chọc quê thánh thần, thí dụ như chuyện con cóc là cậu ông trời. Ông bà mình ưa nói câu "có kiêng, có lành" là thế, vì hơi đâu mà chọc quê thần thánh, rủi "cõi trên" nổi giận thì rách việc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.