Hôm nay,  

Chất Xám Sẽ Về Đâu?

15/12/201500:00:00(Xem: 6669)

Chúng ta băn khoăn vì nhân tài du học và rồi biến mất luôn... để lại một quê hương mệt mỏi đi tìm chất xám.

Như thế, có phải chương trình du học là hoang phí? Hay vì quy chế đón nhận nhân tài có gì rất không ổn? Hay vì nước người trải thảm đỏ ưu đãi hơn Việt Nam? hay chỉ vì chùm khế ngọt quê nhà chỉ ngọt với các “thái tử đảng” triều đình cộng sản?

Vấn đề đa dạng này đang được các chuyên gia Việt Nam thảo luận.

“Góc khuất nghiệt ngã của nhiều du học sinh Việt” là một bài trên của VietnamNet; tác giả là chuyên gia Bích Hà “là một nhà quản lý, có nhiều năm công tác tại nước ngoài... chia sẻ trải nghiệm cá nhân dựa trên kinh nghiệm từng tư vấn du học, tìm việc.”

Chuyên gia về nhân dụng này kể:

“...Tôi đã từng phỏng vấn một du học sinh, bố mẹ rất giàu, sang học ở nước ngoài về sau 4 năm.

Khi phỏng vấn, tôi hơi nghi ngờ cậu này chưa thể tốt nghiệp, nên truy tới số. Sau cùng, cậu bé chân thành tâm sự:

“Trường cháu toàn sinh viên Việt Nam học dốt lắm cô ạ. Bọn cháu chơi bài thâu đem, rồi ngủ đến chiều, chẳng đi học. Trường họ kệ, miễn là bố mẹ trả đủ tiền”. Khi được hỏi: “Vậy làm sao bọn cháu tốt nghiệp?”, cậu bé cười ngượng ngập: “Bọn cháu đâu có tốt nghiệp”.

Tôi hỏi: “Thế bố mẹ không mắng à?”. “Nói thật với cô, bọn cháu tìm được 1 chỗ in bằng giả bên đó, họ in y như bằng thật. Đem về cho bố mẹ xem, thế là xong”.

Cậu bé gật đầu ngượng ngập, rồi năn nỉ: “Cô đừng mách bố mẹ cháu. Cô nhận thì cháu làm gì cũng được. Bố mẹ cháu bảo phải đi làm ở đâu đó đi để đỡ lang bang, cháu không cần lương cao đâu”.

Thế là tôi nhận cậu về làm công viêc giao nhận hàng. Cậu làm tốt, vui tính và thật thà (chỉ không thật thà với bố mẹ)...”(ngưng trích)

Trong khi đó, một chuyên gia ngành giáo dục nhận định về một số cội rễ nan đề.

Báo Giáo Dục có bài viết tựa đề “Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết chỉ ra 4 căn nguyên nhân tài đi mà không trở lại” kể ra một số lý do.

Bản tin cũng ghi về một câu hỏi nêu ra tại Quốc hội ngày 2/11/2015. Đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa (TP.SG) rằng: Vì sao 13 cháu du học, 12 người không về, chúng ta có trăn trở việc này hay không?

Báo GD cũng ghi lại thống kê mới nhất của Bộ GD&ĐT, hiện có khoảng 60.000 du học sinh Việt Nam đang theo học tại các cơ sở đào tạo của nước ngoài. Con số này hứa hẹn sẽ mang lại nguồn nhân lực chất lượng phục vụ đất nước thế nhưng câu hỏi đặt ra rằng: Trong số 60.000 du học sinh này sẽ có bao nhiêu người trở về Việt Nam?

GS Nguyễn Minh Thuyết - nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, trả lời báo Giáo dục Việt nam rằng, có 4 lý do khiến nhiều du học sinh ngại trở về, trích:

“Thứ nhất, nếu du học sinh trở về thì liệu họ có kiếm được việc làm không? Đây là điều hoàn toàn không hề dễ dàng, vì hiện nay để kiếm được việc làm, nhất là trong khối cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, cần phải chi tiền, mà số tiền đó không hề nhỏ.

Trong khi đó, nếu ở lại nước ngoài, họ hoàn toàn có thể tìm được công ăn việc, miễn là đáp ứng được yêu cầu về chuyên môn của các tổ chức, công ty nước đó hoặc nước khác.

Thứ hai, giả sử họ về nước, có tiền để “chạy” việc và “chạy” được thật chứ không bị lừa thì thu nhập từ công việc đó lại rất thấp, khiến họ không đủ trang trải cuộc sống. Tương lai này dĩ nhiên các bạn sinh viên, nghiên cứu sinh mới ra trường không mong muốn chút nào.

Thứ ba, giả sử các du học sinh có chấp nhận thu nhập thấp để làm việc thì cơ hội phát triển cũng rất ít vì cơ hội đó hiện đang phụ thuộc vào thứ tự “hậu duệ-tiền tệ-quan hệ”. Điều này có nghĩa là dù có kiến thức chuyên môn giỏi mấy thì cơ hội phát triển may lắm cũng chỉ giống như chơi xổ số thôi.

Trong khi đó, ở nước ngoài, cơ hội phát triển luôn mở cho những người có chuyên môn giỏi, quyết tâm cao.

Thứ tư, các du học sinh không muốn trở về vì không muốn sống trong một xã hội chưa văn minh. Sống trong nước, họ thấy từ chuyện bé nhất như tham gia giao thông, an toàn thực phẩm, làm xác nhận nọ kia cho đến chuyện lớn như mua đất, xây nhà…, quyền con người, quyền công dân lúc nào cũng dễ dàng bị xâm phạm mà xử lý thì rất chậm.”(ngưng trích)

Có lẽ, ai cũng đồng ý với GS Nguyễn Minh Thuyết về 4 lý do này/

Có cách nào sửa đổi không?

Chuyện xảy ra tại Ngân hàng máu của Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, và Bệnh viện Truyền máu SG. Tại đây, luôn có người bán máu để có tiền sống lang bạt, đi du lịch. Đó là những người cũng có gia đình, nhưng do "thân xác con trai nhưng tâm hồn con gái", thích bỏ nhà đi bụi. "Tài sản" của họ là máu. Ghi nhận của báo Sức Khỏe-Đời Sống như sau.
“Gặp một nạn nhân bị lừa đảo đưa đi Malaysia: Bị bắt, bị giam cầm và... không một xu dính túi.” Đó là nhan đề một bài trên báo Lao Động, kể về hoàn cảnh một thanh niên VN đi “lao động xuất khẩu ở Mã Lai, và rồi bây giờ vêà lại. Chuyện do ký giả Xuân Quang của báo này ghi như sau.
''Đầu nậu kế toán'' chui, đó là cách gọi của dân trong nghề chỉ người kinh doanh dịch vụ kế toán ''chui''. Những người kiếm sống bằng dịch vụ này thường là các kế toán viên có nhiều kinh nghiệm, kể cả kinh nghiệm "lách" các khoản thuế. Khách hàng của họ là các doanh nghiệp tư nhân nhỏ, các cửa hàng đại lý. Báo Pháp Luậr TPSG viết về các đầu nận này như sau.
Đây là chuyện của dân nghèo sống bằng nghề bán thịt cóc. Họ trong 1 làng mà đến 90% mưu sinh bằng nghề bán thịt "cậu ông trời" Báo Thanh Niên viết về 1 thanh niên 25 tuổi, nhưng đã có 10 năm trong nghề qua đọan ký sự như sau.
Theo ghi nhận của báo quốc nội, mặc dù đến tháng 7/2004, các trường đại học tại VN mới tổ chức kỳ thi tuyển sinh viên vào năm thứ nhất cho niên khóa 2004-2005, nhưng từ đầu năm, các trung tâm luyện thi Đại học đã vận hành hết công suất để thu hút học sinh. Một trong những chiêu để thu tiền học sinh là dịch vụ tổ chức thi thử, dựa theo tuyển tập đề thi mẫu của Bộ Giáo Dục-Đào Tạo CSVN. Phóng viên TNVN đã viết về dịch vụ này tại HN qua đọan ký sự như sau.
Theo báo Người Lao Động, giới văn nghệ trong nước đang bàn tàn xôn xao về một cuộc thi có tên là "Cô Gái Vàng-Tìm Người Giống ca sĩ Mỹ Tâm".Giải nhất 100 triệu đồng cho một phiên bản giống nhất. Báo NLĐ cho biết dư luận chỉ thật sự bắt đầu bùng nổ khi chuyên san Người nổi tiếng - viết tắt là N2T, số ra mắt của tạp chí Điện Ảnh Ngày Nay (thuộc Viện Phim Việt Nam, Bộ Văn hóa-Thông tin) phát hành chính thức trên cả VN vào ngày 18-3-2004. Trong đó có lời rao về cuộc thi này do doanh nghiệp tư nhân Núi Đôi tài trợ. Báo NLĐ viết về cuộc thi như sau.
Tại một làng chài ở Khánh Hòa, có 1 ông già 72 tuổi, nhưng có 60 năm đan thúng chai bán cho ngư dân. Với ông già này, thì "khi nào cửa biển này cạn nước thì nghề này mới thôi". Đó là lời tâm sự mộc mạc của ông Trần Quá. Năm nay 72 tuổi, ông theo nghề từ khi còn là cậu bé 12 tuổi. Vậy là đã 60 năm ông gắn bó với cái nghề truyền thống 3 đời của gia đình.
Theo báo quốc nội, hệ thống sông ngòi chảy qua các thành phố ở Việt Nam đang bị ô nhiễm nặng. Trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, mọi chất thải của thành phố Biên Hòa đều đổ về sông Đồng Nai và đã đến lúc con sông này "lâm bệnh" vì chịu không nổi sự ô nhiễm kéo dài. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận về hiện trạng trên sông Đồng Nai qua đoạn ký sự như sau.
Chỉ 3 ngày sau khi báo chí đăng tải hình ảnh các quan chức Sài Gòn dự buổi tiệc thịt gà tại hội nghị khuyến khích tiêu thụ sản phẩm gia cầm, thì tại ngoại thành, gà và trứng gia cầm chưa kiểm dịch đã tái xuất hiện công khai tại các chợ ngoại thành. Nhiều cư dân nội thành đã đến các chợ vùng ven Sài Gòn để mua gà. Phóng viên báo SGGP viết như sau.
Oshin là một danh từ mới khai sinh mấy năm nay, để chỉ các người giúp việc nhà, thời trước ta gọi là người ở, người làm, một việc mà thời phong kiến ông bà mình gọi là "gia nhân." Có một ngôi "chợ oshin" đã khai sinh và hoạt động tấp nập ở Sài Gòn, và được báo Người Lao Động ghi nhận về ngôi chợ dị thường này như sau.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.