Chủ Nhật này là thế giới mừng Ngày Lễ Mẹ. Ai cũng có một bà mẹ, ai cũng được nâng niu chìu chuộng từ những ngày chưa ra đời, trong ngày chào đời và những ngày trưởng thành theo năm tháng.
Không có lời nào ngợi ca cho đủ tình mẹ thương con.
Để bày tỏ lòng biết ơn tất cả những bà mẹ trên đời này, nơi đây sẽ ghi lại từ hồ sơ VB lưu trữ, một số ca dao về mẹ lưu truyền trong văn học dân gian Việt Nam. Các dòng thơ này nguyên thủy trích từ trang nhà Chùa Bửu Minh Gia Lai.
Đói lòng ăn trái ổi non
Nhịn cơm nuôi mẹ cho tròn nghĩa xưa
*
Lên chùa thấy Phật muốn tu
Về nhà thấy mẹ công phu chưa đền
*
Vẳng nghe chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau
*
Mẹ già ở túp lều tranh
Sớm thăm tối viếng mới đành dạ con
*
Mẹ già như trái chín cây
Gió đưa mẹ rụng biết ngày nào đây?
*
Mẹ già như chuối ba hương
Như xôi nếp một, như đường mía lau
*
Đêm đêm thắp ngọn đèn trời
Cầu cho cha mẹ sống đời với con
*
Ơn cha núi chất trời Tây
Láng lai nghĩa mẹ nước đầy biển Đông
*
Chiều chiều lại nhớ chiều chiều
Nhớ cha, nhớ mẹ chín chiều ruột đau
*
Thương mẹ nhớ cha như kim châm vào dạ
Nghĩ đến chừng nào, lụy hạ tuôn rơi
*
Thuyền không bánh lái thuyền quày
Con không cha mẹ, ai bày con nên
*
Mỗi đêm mỗi thắp đèn trời
Cầu mong cha mẹ sống đời với con
*
Gió thúc cội thung nhánh tùng khua rúc rắc
Nhớ cha mẹ già ruột thắt gan teo
*
Nước chảy ra thương cha nhớ mẹ
Nước chảy vào thương mẹ nhớ cha
*
Ai bưng bầu rượu đến đó phải chịu khó bưng về
Em đang ở hầu thầy mẹ cho trọn bề hiếu trung
*
Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con
*
Tu đâu cho bằng tu nhà,
Thờ cha kính mẹ mới là chân tu.
*
Đêm khuya trăng rụng xuống cầu,
Cảm thương cha mẹ dãi dầu ruột đau.
*
Biển Đông còn lúc đầy vơi,
Chớ lòng cha mẹ suốt đời tràn dâng.
*
Đêm đêm khấn nguyện Phật Trời,
Cầu cho cha mẹ sống đời với con.
*
Ngó lên trời thấy cặp cu đang đá,
Ngó ra ngoài biển, thấy cặp cá đang đua.
Đi về lập miếu thờ vua,
Lập trang thờ mẹ, lập chùa thờ cha.
*
Ai về tôi gởi buồng cau,
Buồng trước kính mẹ, buồng sau kính thầy.
Ai về tôi gởi đôi giày,
Phòng khi mưa gió để thầy mẹ đi.
*
Ơn hoài thai, to như bể!
Công dưỡng dục, lớn tựa sông!
Em nguyện ở vậy không chồng,
Lo nuôi cha mẹ, hết lòng làm con.
*
Ai rằng công mẹ như non,
Thật ra công mẹ lại còn lớn hơn.
*
Lòng mẹ như bát nước đầy,
Mai này khôn lớn, ơn này tính sao.
*
Nhớ ơn chín chữ cù lao,
Ba năm bú mớm biết bao thân tình.
*
Con ho lòng mẹ tan tành,
Con sốt lòng mẹ như bình nước sôi.
*
Nuôi con chẳng quản chi thân,
Chỗ ướt mẹ nằm, chỗ ráo con lăn.
*
Bồng cho con bú một hồi,
Mẹ đã hết sữa, con vòi con la.
*
Nuôi con buôn tảo bán tần,
Chỉ mong con lớn nên thân với đời.
Những khi trái nắng trở trời,
Con đau là mẹ đứng ngồi không yên.
Trọn đời vất vả triền miên,
Chăm lo bát gạo đồng tiền nuôi con.
*
Chiều chiều ra đứng ngõ sau,
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều.
*
Giữa đêm ra đứng giữa trời,
Cầm tờ giấy bạch chờ lời mẹ răn.
*
Trải bao gian khổ không sờn,
Muôn đời con vẫn nhớ ơn mẹ hiền.
*
Đói lòng ăn đọt chà là,
Nhịn cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng.
*
Đói lòng ăn trái ổi non,
Nhịn cơm cho mẹ, cho tròn nghĩa xưa.
*
Dấn mình gánh nước làm thuê,
Miễn nuôi được mẹ quản gì là thân.
*
Vô Chùa thấy Phật muốn tu,
Về nhà thấy mẹ, công phu chưa đành.
*
Nuôi con chẳng quản chi thân,
Bên ướt mẹ nằm, bên ráo con lăn,
Lấý gì đền nghĩa khó khăn,
Lên non xắn đá, xây lăng phụng thờ.
*
Đây bát cơm đầy nặng ước mong,
Mẹ ôi, đây ngọc với dây lòng.
Đây tình con nặng trong tha thiết,
Ơn nghĩa sanh thành, chưa trả xong.
*
Đi đâu bỏ mẹ ở nhà,
Gối nghiêng ai sửa, chén trà ai dâng.
*
Mẹ anh lội bụi lội bờ
Sao anh áo lụa quần tơ ngày ngày
Mẹ anh bụng đói thân gầy
Sao anh vui thú mâm đầy cỗ cao
Mẹ anh như tép lao xao
Sao anh lấp lánh như sao trên trời
Mẹ anh quần quật một đời
Sao anh ngoảnh mặt anh cười cợt hoa
*
Mẹ cha là biển là Trời
Làm con sao dám cãi lời mẹ cha
*
Mẹ còn chẳng biết là may
Mẹ mất mới tiếc những ngày làm con
*
Mẹ còn là cả trời hoa
Cha còn là cả một tòa kim cương
*
Mẹ già hết gạo treo niêu
Mà anh khăn đỏ khăn điều vắt vai
*
Mẹ già như ánh trăng khuya
Dịu dàng soi tỏ bước đi con hiền...
*
Lời cuối nơi đây, trân trọng chúc tất cả các bà mẹ trên đời này đều được các con biết ơn, và chúc tất cả mọi người trên đời đều có cơ duyên phụng dưỡng ba mẹ -- hai đấng sinh thành cần được tôn kính như Đức Phật hiện tiền.
Không có lời nào ngợi ca cho đủ tình mẹ thương con.
Để bày tỏ lòng biết ơn tất cả những bà mẹ trên đời này, nơi đây sẽ ghi lại từ hồ sơ VB lưu trữ, một số ca dao về mẹ lưu truyền trong văn học dân gian Việt Nam. Các dòng thơ này nguyên thủy trích từ trang nhà Chùa Bửu Minh Gia Lai.
Đói lòng ăn trái ổi non
Nhịn cơm nuôi mẹ cho tròn nghĩa xưa
*
Lên chùa thấy Phật muốn tu
Về nhà thấy mẹ công phu chưa đền
*
Vẳng nghe chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau
*
Mẹ già ở túp lều tranh
Sớm thăm tối viếng mới đành dạ con
*
Mẹ già như trái chín cây
Gió đưa mẹ rụng biết ngày nào đây?
*
Mẹ già như chuối ba hương
Như xôi nếp một, như đường mía lau
*
Đêm đêm thắp ngọn đèn trời
Cầu cho cha mẹ sống đời với con
*
Ơn cha núi chất trời Tây
Láng lai nghĩa mẹ nước đầy biển Đông
*
Chiều chiều lại nhớ chiều chiều
Nhớ cha, nhớ mẹ chín chiều ruột đau
*
Thương mẹ nhớ cha như kim châm vào dạ
Nghĩ đến chừng nào, lụy hạ tuôn rơi
*
Thuyền không bánh lái thuyền quày
Con không cha mẹ, ai bày con nên
*
Mỗi đêm mỗi thắp đèn trời
Cầu mong cha mẹ sống đời với con
*
Gió thúc cội thung nhánh tùng khua rúc rắc
Nhớ cha mẹ già ruột thắt gan teo
*
Nước chảy ra thương cha nhớ mẹ
Nước chảy vào thương mẹ nhớ cha
*
Ai bưng bầu rượu đến đó phải chịu khó bưng về
Em đang ở hầu thầy mẹ cho trọn bề hiếu trung
*
Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con
*
Tu đâu cho bằng tu nhà,
Thờ cha kính mẹ mới là chân tu.
*
Đêm khuya trăng rụng xuống cầu,
Cảm thương cha mẹ dãi dầu ruột đau.
*
Biển Đông còn lúc đầy vơi,
Chớ lòng cha mẹ suốt đời tràn dâng.
*
Đêm đêm khấn nguyện Phật Trời,
Cầu cho cha mẹ sống đời với con.
*
Ngó lên trời thấy cặp cu đang đá,
Ngó ra ngoài biển, thấy cặp cá đang đua.
Đi về lập miếu thờ vua,
Lập trang thờ mẹ, lập chùa thờ cha.
*
Ai về tôi gởi buồng cau,
Buồng trước kính mẹ, buồng sau kính thầy.
Ai về tôi gởi đôi giày,
Phòng khi mưa gió để thầy mẹ đi.
*
Ơn hoài thai, to như bể!
Công dưỡng dục, lớn tựa sông!
Em nguyện ở vậy không chồng,
Lo nuôi cha mẹ, hết lòng làm con.
*
Ai rằng công mẹ như non,
Thật ra công mẹ lại còn lớn hơn.
*
Lòng mẹ như bát nước đầy,
Mai này khôn lớn, ơn này tính sao.
*
Nhớ ơn chín chữ cù lao,
Ba năm bú mớm biết bao thân tình.
*
Con ho lòng mẹ tan tành,
Con sốt lòng mẹ như bình nước sôi.
*
Nuôi con chẳng quản chi thân,
Chỗ ướt mẹ nằm, chỗ ráo con lăn.
*
Bồng cho con bú một hồi,
Mẹ đã hết sữa, con vòi con la.
*
Nuôi con buôn tảo bán tần,
Chỉ mong con lớn nên thân với đời.
Những khi trái nắng trở trời,
Con đau là mẹ đứng ngồi không yên.
Trọn đời vất vả triền miên,
Chăm lo bát gạo đồng tiền nuôi con.
*
Chiều chiều ra đứng ngõ sau,
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều.
*
Giữa đêm ra đứng giữa trời,
Cầm tờ giấy bạch chờ lời mẹ răn.
*
Trải bao gian khổ không sờn,
Muôn đời con vẫn nhớ ơn mẹ hiền.
*
Đói lòng ăn đọt chà là,
Nhịn cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng.
*
Đói lòng ăn trái ổi non,
Nhịn cơm cho mẹ, cho tròn nghĩa xưa.
*
Dấn mình gánh nước làm thuê,
Miễn nuôi được mẹ quản gì là thân.
*
Vô Chùa thấy Phật muốn tu,
Về nhà thấy mẹ, công phu chưa đành.
*
Nuôi con chẳng quản chi thân,
Bên ướt mẹ nằm, bên ráo con lăn,
Lấý gì đền nghĩa khó khăn,
Lên non xắn đá, xây lăng phụng thờ.
*
Đây bát cơm đầy nặng ước mong,
Mẹ ôi, đây ngọc với dây lòng.
Đây tình con nặng trong tha thiết,
Ơn nghĩa sanh thành, chưa trả xong.
*
Đi đâu bỏ mẹ ở nhà,
Gối nghiêng ai sửa, chén trà ai dâng.
*
Mẹ anh lội bụi lội bờ
Sao anh áo lụa quần tơ ngày ngày
Mẹ anh bụng đói thân gầy
Sao anh vui thú mâm đầy cỗ cao
Mẹ anh như tép lao xao
Sao anh lấp lánh như sao trên trời
Mẹ anh quần quật một đời
Sao anh ngoảnh mặt anh cười cợt hoa
*
Mẹ cha là biển là Trời
Làm con sao dám cãi lời mẹ cha
*
Mẹ còn chẳng biết là may
Mẹ mất mới tiếc những ngày làm con
*
Mẹ còn là cả trời hoa
Cha còn là cả một tòa kim cương
*
Mẹ già hết gạo treo niêu
Mà anh khăn đỏ khăn điều vắt vai
*
Mẹ già như ánh trăng khuya
Dịu dàng soi tỏ bước đi con hiền...
*
Lời cuối nơi đây, trân trọng chúc tất cả các bà mẹ trên đời này đều được các con biết ơn, và chúc tất cả mọi người trên đời đều có cơ duyên phụng dưỡng ba mẹ -- hai đấng sinh thành cần được tôn kính như Đức Phật hiện tiền.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình