Đã sinh trưởng ở Sài Gòn, tất nhiên sẽ có nhiều kỷ niệm về chuyện cúng cô hồn.
Thường cũng là trong mùa Lễ Vu Lan.
Khi đầu xóm, cuối hẽm, dân chúng bày mâm ra cúng cô hồn, giàu nghèo tùy gia cảnh, thế là lũ trẻ con rủ nhau chờ, canh sẵn... để còn chạy tới giựt đồ cúng cô hồn.
Vui kể gì. Không biết tỉnh thành khác có làm giống như các xóm nghèo Sài Gòn không... Nhưng trẻ con mà không có kỷ niệm này, hẳn là thứ hiền khô.
Bởi vậy, người ta gọi trẻ con nghịch phá là: đồ cô hồns ống.
Thiệt sự, người xưa cúng cô hồn rất mực văn chương, chớ không có chuyện rủ nhau chờ giựt đồ cúng cô hồn.
Cụ Nguyễn Du làm cả một bài tràng giang đại hải có tựa đề là: Văn Tế Thập Loại Chúng Sinh...
Cụ không đốt vàng mã gì hết, cũng không bày mâm cúng, và có lẽ hồi cụ còn nhi đồng cũng không giựt đồ cúng.
Cụ viết dĩ nhiên là buồn, như mấy câu:
Đoàn vô tự lạc loài nheo nhóc,
Quỷ không đầu đứng khóc đêm mưa
Cho hay thành bại là cơ
Mà cô hồn biết bao giờ cho tan....
Trong khi đó, dân Hà Nội cúng cô hồn rất sôi nổi.
Báo Dân Sinh đăng bản tin từ báo Lao Động & Xã Hội hôm 11/8/2016, kể rằng: Hàng nghìn tỉ đồng hóa tro trong mùa Vu Lan...
Bản tin này kể:
"Rằm tháng Bảy là ngày xá tội vong nhân, dịp để người còn sống tưởng nhớ người đã khuất. Ngoài sắp mâm cỗ mặn, các gia đình “hóa” vàng mã, quần áo, giày dép và những vật dụng được làm bằng giấy dành cho người đã khuất. Thế nhưng tục lệ này đang ngày càng biến tướng trong cuộc sống hiện đại. Nhiều gia đình đang “bỏ tiền thật, mua tiền giả” trong dịp lễ Vu Lan, phóng tay tiêu tiền triệu cho tục lệ đốt vàng mã...
Mới đầu tháng 7 nhưng bà Huệ (khu tập thể Giảng Võ, Hà Nội) đã đi sắm đồ lễ để chuẩn bị cúng rằm. Ngày nghỉ cuối tuần, bà sai con trai mang hẳn ô tô đi chở đồ mã. Thấy khách đang “mắt tròn mắt dẹt” ngắm đống đồ mã chất đầy góc nhà, bà giải thích “quần áo thì mua mỗi người vài bộ, tiền vàng đốt xuống cho các cụ có cái mà tiêu pha, ngựa này cô mua cho ông cụ thân sinh vì ngày xưa các cụ toàn đi ngựa, còn ô tô này là mua cho chú nhà cô, ông ấy mất sớm, ngày còn sống ông ấy chỉ mong con cái ăn nên làm ra sắm được cái ô tô đi đâu đỡ phải đi tắc xi, giờ con cái phương trưởng, mua được ô tô thì bố lại không còn. Năm nay cô còn gửi thêm một người giúp việc xuống để ông ấy có người chăm sóc…” - bà Huệ vừa nói vừa rơm rớm nước mắt khi nhắc đến người chồng mất cách đây vài năm vì căn bệnh ung thư..."(ngưng trích)
Than ôi, các cụ đầu thai sang kiếp khác cả rồi. Đâu còn mà xài đồ vàng mã.
Báo Phụ Nữ News đăng bản tin VietQ hôm 7/8/2016 kể chuyện: 'Cúng cô hồn' bằng siêu xe, biệt thự khủng đẹp lung linh như ở trần gian...
Bản tin này viết:
"Biệt thự, siêu xe hàng mã có giá rất đắt, hàng triệu đồng/món, được làm khá tinh xảo để phục vụ người cõi âm dịp tháng cô hồn...
Mới chỉ đầu tháng 7 âm lịch, tại phố Hàng Mã (Hà Nội), thị trường “hàng âm phủ” đã sôi động. Ngoài những đồ vàng mã truyền thống như: tiền vàng, quần áo, giày dép, mũ nón, thị trường vàng mã tiếp tục xuất hiện: biệt thự cao tầng, xế hộp, siêu xe, xe máy, ti vi, tủ lạnh, điện thoại đời mới…
Chị Dung, chủ một cửa hàng buôn bán vàng mã trên phố Hàng Mã cho biết: Năm nay, nhiều người đi mua sớm hơn. Từ mồng 1 âm lịch đã có rất nhiều người “tranh thủ” đi mua. Nhiều người cúng cô hồn sớm, sau đó mới cúng lễ xá tội vong nhân và rằm tháng Bảy.
Các loại hàng mã như: nhà tầng, quần áo giày dép, mũ nón, xe máy, ti vi, tủ lạnh và điện thoại đã bán khá chạy. Các loại thông thường như quần áo, dày dép… có giá từ 5.000 đến 50.000 đồng. Vàng mã có kích thước lớn hơn như nhà, tủ lạnh có giá trên 100.000 đồng. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng lên đến tiền triệu..."(ngưng trích)
Trong khi đó, báo Gia Đình Net ngày 10/8/2016 kể chuyện: Cách cúng lễ Vu Lan báo hiếu đúng kiểu truyền thống...
Bản tin GDN viết:
"...cúng lễ Vu Lan là một trong hai nghi lễ truyền thống quan trọng trong tháng 7 âm lịch của người Việt và hoàn toàn khác biệt với lễ cúng cô hồn. Tuy nhiên không phải ai cũng biết hết các trình tự cúng lễ Vu Lan theo truyền thống....
Thầy Thích Đàm Xuân (Chùa Thánh Chúa, Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: “Ngày cúng Vu Lan là ngày con cái tưởng nhớ tới công lao sinh thành của cha mẹ. Tưởng nhớ không phải ở chỗ mâm cao, cỗ đầy, mà ở thái độ và lương tâm của mỗi con người. Ngày lễ Vu Lan, mỗi gia đình nên lên chùa làm lễ Vu Lan, cầu siêu tỏ lòng báo hiếu với ông bà tổ tiên. Sau đó, nên làm một mâm cơm thắp hương lên bàn thờ phật và bàn thờ gia tiên. Còn việc làm mâm cúng cô hồn chưa siêu thoát nên làm vào chiều tối. Mâm lễ cúng cô hồn nên đặt ngoài sân. Ngoài ra, các gia đình có thể làm lễ cúng cô hồn tại chùa. Việc cúng Vu Lan báo hiếu tại tư gia nên thực hiện theo các khóa lễ sau: cúng Phật, cúng thần linh, cúng gia tiên”..."(ngưng trích)
Mặt khác, báo Thanh Niên ghi lời Thượng tọa Thích Thiện Chiếu: 'Đốt vàng mã Rằm tháng Bảy là mê tín!'
Vị thầy nổi tiếng nói thẳng, nói thực này là trụ trì chùa Kỳ Quang 2 (quận Gò Vấp, TP.SG) khẳng định đốt vàng mã trong Rằm tháng 7 là việc làm lãng phí và mê tín.
Báo Thanh Niên kể:
"Theo quan niệm dân gian, ngày Rằm tháng Bảy là ngày “Xá tội vong nhân” và “Vu Lan báo hiếu”. Trong những ngày này, đa phần người dân quan niệm phải đốt vàng mã các loại từ nhà lầu, xe hơi đến thật nhiều tiền âm phủ. Tuy nhiên, thầy Thích Thiện Chiếu cho biết đốt vàng mã là mê tín và lãng phí.
...Theo thầy Thích Thiện Chiếu, nhiều người Việt quan niệm "dương sao âm vậy" nên trong dịp Rằm tháng Bảy thường đốt vàng mã các loại từ nhà lầu, xe hơi đến giấy tiền âm phủ cho các bậc sinh thành đã mất để thể hiện lòng thành kính.
Thế nhưng, Phật giáo không khuyên rằng mọi người phải đốt vàng mã để báo hiếu vì khi đốt những thứ này hóa thành tro, người âm sẽ không nhận được. Đốt vàng mã vừa gây ô nhiễm môi trường, vừa lãng phí và là việc làm rất mê tín."(ngưng trích)
Vậy thì phải làm sao?
Thầy Thích Thiện Chiếu nói:
"Từ sự tích bồ tát Mục Kiều Liên cứu mẹ đã dạy chúng ta rằng, nếu muốn ông bà, cha mẹ được siêu thoát thì phải thật tâm làm việc thiện để thay cha mẹ giải những nghiệp xấu khi còn sống. Vì vậy, trong những ngày này, mọi người thay vì bỏ tiền ra mua vàng mã để đốt hãy làm những việc thực tế hơn, đó là mang số tiền đó giúp đỡ cho những người ăn xin, khó khăn. Đó mới là báo hiếu ông bà, cha mẹ."
Hãy rủ nhau làm việc thiện... Đó mới là thông điệp quan trọng vậy.
Thường cũng là trong mùa Lễ Vu Lan.
Khi đầu xóm, cuối hẽm, dân chúng bày mâm ra cúng cô hồn, giàu nghèo tùy gia cảnh, thế là lũ trẻ con rủ nhau chờ, canh sẵn... để còn chạy tới giựt đồ cúng cô hồn.
Vui kể gì. Không biết tỉnh thành khác có làm giống như các xóm nghèo Sài Gòn không... Nhưng trẻ con mà không có kỷ niệm này, hẳn là thứ hiền khô.
Bởi vậy, người ta gọi trẻ con nghịch phá là: đồ cô hồns ống.
Thiệt sự, người xưa cúng cô hồn rất mực văn chương, chớ không có chuyện rủ nhau chờ giựt đồ cúng cô hồn.
Cụ Nguyễn Du làm cả một bài tràng giang đại hải có tựa đề là: Văn Tế Thập Loại Chúng Sinh...
Cụ không đốt vàng mã gì hết, cũng không bày mâm cúng, và có lẽ hồi cụ còn nhi đồng cũng không giựt đồ cúng.
Cụ viết dĩ nhiên là buồn, như mấy câu:
Đoàn vô tự lạc loài nheo nhóc,
Quỷ không đầu đứng khóc đêm mưa
Cho hay thành bại là cơ
Mà cô hồn biết bao giờ cho tan....
Trong khi đó, dân Hà Nội cúng cô hồn rất sôi nổi.
Báo Dân Sinh đăng bản tin từ báo Lao Động & Xã Hội hôm 11/8/2016, kể rằng: Hàng nghìn tỉ đồng hóa tro trong mùa Vu Lan...
Bản tin này kể:
"Rằm tháng Bảy là ngày xá tội vong nhân, dịp để người còn sống tưởng nhớ người đã khuất. Ngoài sắp mâm cỗ mặn, các gia đình “hóa” vàng mã, quần áo, giày dép và những vật dụng được làm bằng giấy dành cho người đã khuất. Thế nhưng tục lệ này đang ngày càng biến tướng trong cuộc sống hiện đại. Nhiều gia đình đang “bỏ tiền thật, mua tiền giả” trong dịp lễ Vu Lan, phóng tay tiêu tiền triệu cho tục lệ đốt vàng mã...
Mới đầu tháng 7 nhưng bà Huệ (khu tập thể Giảng Võ, Hà Nội) đã đi sắm đồ lễ để chuẩn bị cúng rằm. Ngày nghỉ cuối tuần, bà sai con trai mang hẳn ô tô đi chở đồ mã. Thấy khách đang “mắt tròn mắt dẹt” ngắm đống đồ mã chất đầy góc nhà, bà giải thích “quần áo thì mua mỗi người vài bộ, tiền vàng đốt xuống cho các cụ có cái mà tiêu pha, ngựa này cô mua cho ông cụ thân sinh vì ngày xưa các cụ toàn đi ngựa, còn ô tô này là mua cho chú nhà cô, ông ấy mất sớm, ngày còn sống ông ấy chỉ mong con cái ăn nên làm ra sắm được cái ô tô đi đâu đỡ phải đi tắc xi, giờ con cái phương trưởng, mua được ô tô thì bố lại không còn. Năm nay cô còn gửi thêm một người giúp việc xuống để ông ấy có người chăm sóc…” - bà Huệ vừa nói vừa rơm rớm nước mắt khi nhắc đến người chồng mất cách đây vài năm vì căn bệnh ung thư..."(ngưng trích)
Than ôi, các cụ đầu thai sang kiếp khác cả rồi. Đâu còn mà xài đồ vàng mã.
Báo Phụ Nữ News đăng bản tin VietQ hôm 7/8/2016 kể chuyện: 'Cúng cô hồn' bằng siêu xe, biệt thự khủng đẹp lung linh như ở trần gian...
Bản tin này viết:
"Biệt thự, siêu xe hàng mã có giá rất đắt, hàng triệu đồng/món, được làm khá tinh xảo để phục vụ người cõi âm dịp tháng cô hồn...
Mới chỉ đầu tháng 7 âm lịch, tại phố Hàng Mã (Hà Nội), thị trường “hàng âm phủ” đã sôi động. Ngoài những đồ vàng mã truyền thống như: tiền vàng, quần áo, giày dép, mũ nón, thị trường vàng mã tiếp tục xuất hiện: biệt thự cao tầng, xế hộp, siêu xe, xe máy, ti vi, tủ lạnh, điện thoại đời mới…
Chị Dung, chủ một cửa hàng buôn bán vàng mã trên phố Hàng Mã cho biết: Năm nay, nhiều người đi mua sớm hơn. Từ mồng 1 âm lịch đã có rất nhiều người “tranh thủ” đi mua. Nhiều người cúng cô hồn sớm, sau đó mới cúng lễ xá tội vong nhân và rằm tháng Bảy.
Các loại hàng mã như: nhà tầng, quần áo giày dép, mũ nón, xe máy, ti vi, tủ lạnh và điện thoại đã bán khá chạy. Các loại thông thường như quần áo, dày dép… có giá từ 5.000 đến 50.000 đồng. Vàng mã có kích thước lớn hơn như nhà, tủ lạnh có giá trên 100.000 đồng. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng lên đến tiền triệu..."(ngưng trích)
Trong khi đó, báo Gia Đình Net ngày 10/8/2016 kể chuyện: Cách cúng lễ Vu Lan báo hiếu đúng kiểu truyền thống...
Bản tin GDN viết:
"...cúng lễ Vu Lan là một trong hai nghi lễ truyền thống quan trọng trong tháng 7 âm lịch của người Việt và hoàn toàn khác biệt với lễ cúng cô hồn. Tuy nhiên không phải ai cũng biết hết các trình tự cúng lễ Vu Lan theo truyền thống....
Thầy Thích Đàm Xuân (Chùa Thánh Chúa, Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: “Ngày cúng Vu Lan là ngày con cái tưởng nhớ tới công lao sinh thành của cha mẹ. Tưởng nhớ không phải ở chỗ mâm cao, cỗ đầy, mà ở thái độ và lương tâm của mỗi con người. Ngày lễ Vu Lan, mỗi gia đình nên lên chùa làm lễ Vu Lan, cầu siêu tỏ lòng báo hiếu với ông bà tổ tiên. Sau đó, nên làm một mâm cơm thắp hương lên bàn thờ phật và bàn thờ gia tiên. Còn việc làm mâm cúng cô hồn chưa siêu thoát nên làm vào chiều tối. Mâm lễ cúng cô hồn nên đặt ngoài sân. Ngoài ra, các gia đình có thể làm lễ cúng cô hồn tại chùa. Việc cúng Vu Lan báo hiếu tại tư gia nên thực hiện theo các khóa lễ sau: cúng Phật, cúng thần linh, cúng gia tiên”..."(ngưng trích)
Mặt khác, báo Thanh Niên ghi lời Thượng tọa Thích Thiện Chiếu: 'Đốt vàng mã Rằm tháng Bảy là mê tín!'
Vị thầy nổi tiếng nói thẳng, nói thực này là trụ trì chùa Kỳ Quang 2 (quận Gò Vấp, TP.SG) khẳng định đốt vàng mã trong Rằm tháng 7 là việc làm lãng phí và mê tín.
Báo Thanh Niên kể:
"Theo quan niệm dân gian, ngày Rằm tháng Bảy là ngày “Xá tội vong nhân” và “Vu Lan báo hiếu”. Trong những ngày này, đa phần người dân quan niệm phải đốt vàng mã các loại từ nhà lầu, xe hơi đến thật nhiều tiền âm phủ. Tuy nhiên, thầy Thích Thiện Chiếu cho biết đốt vàng mã là mê tín và lãng phí.
...Theo thầy Thích Thiện Chiếu, nhiều người Việt quan niệm "dương sao âm vậy" nên trong dịp Rằm tháng Bảy thường đốt vàng mã các loại từ nhà lầu, xe hơi đến giấy tiền âm phủ cho các bậc sinh thành đã mất để thể hiện lòng thành kính.
Thế nhưng, Phật giáo không khuyên rằng mọi người phải đốt vàng mã để báo hiếu vì khi đốt những thứ này hóa thành tro, người âm sẽ không nhận được. Đốt vàng mã vừa gây ô nhiễm môi trường, vừa lãng phí và là việc làm rất mê tín."(ngưng trích)
Vậy thì phải làm sao?
Thầy Thích Thiện Chiếu nói:
"Từ sự tích bồ tát Mục Kiều Liên cứu mẹ đã dạy chúng ta rằng, nếu muốn ông bà, cha mẹ được siêu thoát thì phải thật tâm làm việc thiện để thay cha mẹ giải những nghiệp xấu khi còn sống. Vì vậy, trong những ngày này, mọi người thay vì bỏ tiền ra mua vàng mã để đốt hãy làm những việc thực tế hơn, đó là mang số tiền đó giúp đỡ cho những người ăn xin, khó khăn. Đó mới là báo hiếu ông bà, cha mẹ."
Hãy rủ nhau làm việc thiện... Đó mới là thông điệp quan trọng vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình