Ngày 4 tháng 6/1989, xe tăng quân lực CSTQ tràn vào quảng trường Thiên An Môn, bắn giết nhiều ngàn sinh viên đang biểu tình đòi dân chủ. Nhiều nhà thơ Việt Nam sau này nhìn lại, đã có thơ tưởng nhớ sự thảm bại của một cuộc cách mạng thơ mộng và bất bạo động... Sau đây, xin đang 3 bài thơ của Nguyễn Xuân Thiệp, Đỗ Trung Quân: và Võ Trung Hiếu để trân trọng tưởng niệm.
.
Chiều qua Thiên An Môn
Thơ Nguyễn Xuân Thiệp
.
Chiều qua Thiên An Môn
nghe tiếng dội từ gỗ đá
từ một mặt trời lặn tắt
.
chiều qua Thiên An Môn
chợt nghĩ tới em
trên đại lộ Trường An ngày ấy
cùng chàng níu tay nhau
đứng lặng. nép vào góc phố
rầm rập những chiến xa
dẫm nát thân người
và súng nổ
những đám mây. quỷ. trôi
trôi. trên trời. cao
.
Chiều qua Thiên An Môn
gọi tên những người yêu nhau
thất lạc
giờ đây
giữa phố Tàu. ở vịnh San Francisco
hải âu kêu
không còn. không còn gì nữa
.
Chiều qua Thiên An Môn...
(Nguồn: http://phovanblog.blogspot.com/2011/06/tuy-but-tho-nguyen-xuan-thiep-thang-6.html)
.
-----
.
Thơ về những kẻ cầm đầu thảm sát Thiên An Môn 1989
Thơ Đỗ Trung Quân
.
Vì sự khốn nạn của chúng mày
với đồng bào ta
vì sự cướp giật của chúng mày
với biển đảo ta
mày!
chính bọn mày !
đã vớt ta lên từ đáy chai rượu
mày !
chính bọn mày !
đã đặt đôi bàn chân tưởng quên gai góc của ta
xuống mặt đường
cảm ơn mày – Tung Của.
vì sự hèn nhát của quý vị
nhân danh đủ thứ mỹ từ
ổn định – hòa bình – tàu lạ – kẻ lạ…
đã lôi ta tuột khỏi nệm giường
êm ấm
đã giúp ta thôi lóe mắt vì ánh đèn phù phiếm
Cảm ơn
những kẻ cùng màu da nhưng khác tóc
Ta thà cạo trọc
không để đuôi sam.
đây một nén nhang
ly rượu nhạt
cúi đầu tưởng niệm những chàng trai, cô gái
vị quốc vong thân.
Hoa đào đỏ
đỏ từ nghìn thu trước
vẫn nguyên màu
máu
của
Việt Nam.
(Nguồn: https://haedc.org/2017/02/14/nha-tho-do-trung-quan-tho-ve-nhung-ke-cam-dau-tham-sat-thien-an-mon-1989/)
.
-----
.
Thiên An Môn
Thơ Võ Trung Hiếu
.
Tôi từng hỏi những người bạn Chinese nghĩ gì về Thiên An Môn
Họ đều biết rõ những gì đã diễn ra
Và đều rùng mình ớn lạnh
Nhưng cũng lần lượt cho tôi hai câu trả lời
.
Họ nói, “Đó là việc phải làm
Súng phải nổ để giữ gìn trật tự
Nếu một nền dân chủ sinh non
Liệu sẽ có những ngày hoà bình phát triển?”
.
Họ cũng nói, “Đấy là tội ác!
Và không thể thay bằng từ nào khác
Dùng súng và xe tăng để giết cả nghìn người
Những sinh viên, học sinh tay không tấc sắt
Lịch sử sẽ nhổ toẹt vào những lời dối trá biện minh…”
.
Tôi nhìn tấm ảnh Thiên An Môn
Và thấy cảnh triều đình
Một tiếng “Trảm!” và sáng loà gươm giáo
Và đầu rơi, máu chảy, lửa thiêu
Những ông vua ngự tận đỉnh vương triều
Nằm dưới mộ vẫn khăng khăng mình đúng
.
Phải…
Quyền lực sinh ra từ nòng súng
Nên vua chúa xưa nay có bao giờ sai
Bao nhiêu oan khiên chất ngất đoạn đầu đài
Cũng chỉ đợi có đất trời thấu tỏ
.
Tôi nhìn tấm ảnh Thiên An Môn
Và vẫn còn thấy rõ
Tượng nữ thần Tự Do sừng sững vươn cao
Ngọn đuốc bùng lên khao khát xiết bao
Khát vọng của hàng triệu thanh niên sát cánh cùng nhau
Khát vọng công bằng, dân chủ, tự do
Khát vọng rất đỗi bình thường
Khát vọng của toàn nhân loại…
.
Tôi vào YouTube
Ngậm ngùi xem lại những đoạn phim Thiên An Môn
Thấy ngút ngàn lửa cháy
Những tiếng kêu la, gào thét hãi hùng
Những cỗ xe tăng giết chóc lạnh lùng
Những gương mặt trẻ trung bàng hoàng, tuyệt vọng
Gò lưng đạp xe trong đêm đầy máu và nước mắt …
.
Đêm kinh hoàng ấy đã qua
Người ta đã rửa sạch quảng trường như chưa hề vấy máu
Những người lính buông súng về nhà
Và mỗi đêm mơ thấy những hồn ma
Dựng tượng thần Tự Do bằng giấy trắng
.
Lịch sử nhiều khi phải tạm đành nín lặng
Nhưng ký ức thời gian không chết bao giờ
Thiên An Môn và những ngày tháng Sáu
Vẫn vẹn nguyên cùng câu hỏi lương tri
.
4.6.2013
(Nguồn: http://vanviet.info/van-de-hom-nay/tho-ve-thien-an-mon-va-trung-quoc/)
.
Chiều qua Thiên An Môn
Thơ Nguyễn Xuân Thiệp
.
Chiều qua Thiên An Môn
nghe tiếng dội từ gỗ đá
từ một mặt trời lặn tắt
.
chiều qua Thiên An Môn
chợt nghĩ tới em
trên đại lộ Trường An ngày ấy
cùng chàng níu tay nhau
đứng lặng. nép vào góc phố
rầm rập những chiến xa
dẫm nát thân người
và súng nổ
những đám mây. quỷ. trôi
trôi. trên trời. cao
.
Chiều qua Thiên An Môn
gọi tên những người yêu nhau
thất lạc
giờ đây
giữa phố Tàu. ở vịnh San Francisco
hải âu kêu
không còn. không còn gì nữa
.
Chiều qua Thiên An Môn...
(Nguồn: http://phovanblog.blogspot.com/2011/06/tuy-but-tho-nguyen-xuan-thiep-thang-6.html)
.
-----
.
Thơ về những kẻ cầm đầu thảm sát Thiên An Môn 1989
Thơ Đỗ Trung Quân
.
Vì sự khốn nạn của chúng mày
với đồng bào ta
vì sự cướp giật của chúng mày
với biển đảo ta
mày!
chính bọn mày !
đã vớt ta lên từ đáy chai rượu
mày !
chính bọn mày !
đã đặt đôi bàn chân tưởng quên gai góc của ta
xuống mặt đường
cảm ơn mày – Tung Của.
vì sự hèn nhát của quý vị
nhân danh đủ thứ mỹ từ
ổn định – hòa bình – tàu lạ – kẻ lạ…
đã lôi ta tuột khỏi nệm giường
êm ấm
đã giúp ta thôi lóe mắt vì ánh đèn phù phiếm
Cảm ơn
những kẻ cùng màu da nhưng khác tóc
Ta thà cạo trọc
không để đuôi sam.
đây một nén nhang
ly rượu nhạt
cúi đầu tưởng niệm những chàng trai, cô gái
vị quốc vong thân.
Hoa đào đỏ
đỏ từ nghìn thu trước
vẫn nguyên màu
máu
của
Việt Nam.
(Nguồn: https://haedc.org/2017/02/14/nha-tho-do-trung-quan-tho-ve-nhung-ke-cam-dau-tham-sat-thien-an-mon-1989/)
.
-----
.
Thiên An Môn
Thơ Võ Trung Hiếu
.
Tôi từng hỏi những người bạn Chinese nghĩ gì về Thiên An Môn
Họ đều biết rõ những gì đã diễn ra
Và đều rùng mình ớn lạnh
Nhưng cũng lần lượt cho tôi hai câu trả lời
.
Họ nói, “Đó là việc phải làm
Súng phải nổ để giữ gìn trật tự
Nếu một nền dân chủ sinh non
Liệu sẽ có những ngày hoà bình phát triển?”
.
Họ cũng nói, “Đấy là tội ác!
Và không thể thay bằng từ nào khác
Dùng súng và xe tăng để giết cả nghìn người
Những sinh viên, học sinh tay không tấc sắt
Lịch sử sẽ nhổ toẹt vào những lời dối trá biện minh…”
.
Tôi nhìn tấm ảnh Thiên An Môn
Và thấy cảnh triều đình
Một tiếng “Trảm!” và sáng loà gươm giáo
Và đầu rơi, máu chảy, lửa thiêu
Những ông vua ngự tận đỉnh vương triều
Nằm dưới mộ vẫn khăng khăng mình đúng
.
Phải…
Quyền lực sinh ra từ nòng súng
Nên vua chúa xưa nay có bao giờ sai
Bao nhiêu oan khiên chất ngất đoạn đầu đài
Cũng chỉ đợi có đất trời thấu tỏ
.
Tôi nhìn tấm ảnh Thiên An Môn
Và vẫn còn thấy rõ
Tượng nữ thần Tự Do sừng sững vươn cao
Ngọn đuốc bùng lên khao khát xiết bao
Khát vọng của hàng triệu thanh niên sát cánh cùng nhau
Khát vọng công bằng, dân chủ, tự do
Khát vọng rất đỗi bình thường
Khát vọng của toàn nhân loại…
.
Tôi vào YouTube
Ngậm ngùi xem lại những đoạn phim Thiên An Môn
Thấy ngút ngàn lửa cháy
Những tiếng kêu la, gào thét hãi hùng
Những cỗ xe tăng giết chóc lạnh lùng
Những gương mặt trẻ trung bàng hoàng, tuyệt vọng
Gò lưng đạp xe trong đêm đầy máu và nước mắt …
.
Đêm kinh hoàng ấy đã qua
Người ta đã rửa sạch quảng trường như chưa hề vấy máu
Những người lính buông súng về nhà
Và mỗi đêm mơ thấy những hồn ma
Dựng tượng thần Tự Do bằng giấy trắng
.
Lịch sử nhiều khi phải tạm đành nín lặng
Nhưng ký ức thời gian không chết bao giờ
Thiên An Môn và những ngày tháng Sáu
Vẫn vẹn nguyên cùng câu hỏi lương tri
.
4.6.2013
(Nguồn: http://vanviet.info/van-de-hom-nay/tho-ve-thien-an-mon-va-trung-quoc/)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình