Hôm nay,  

Thân Phận Công Nhân

13/07/200000:00:00(Xem: 7468)
Bạn,
Trong một cuộc khảo sát mới đây của nhóm chuyên viên ngành Xã hội-Lao động về tình hình lao động tại các công ty sản xuất, gia công hàng công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp tại VN, các chuyên viên đã đưa ra một thông số chung về tình trạng làm việc của công nhân: bị công ty bắt làm việc quá số giờ quy định nhưng không trả lương; không được bảo hiểm y tế, xã hội; thường xuyên bị la mắng. Bản báo cáo của nhóm chuyên viên cũng nêu ra trường hợp nhiều công ty đã bắt công nhân làm việc thường xuyên từ 13 đến 15 giờ/ngày, có khi làm đến 20 giờ/ngày, nhưng lại trả lương cho công nhân theo mức lương 8 giờ/ngày, hoặc mức lương khoán rất thấp. Hiện trạng này cũng đã được một số công nhân công ty Lộc Ích, chuyên gia công giày, đóng tại phường Tân Thới Nhất, quận 12, kể lại với phóng viên báo Tuổi Trẻ qua trích đoạn dưới đây.

Chị T công nhân khâu may giày, phân xưởng A, bức xúc: Tôi không hiểu công ty xem chúng tôi là người hay máy. Sáng bắt đầu làm việc từ 7 giờ nhưng tan ca thường là 21-22 giờ, làm sao chúng tôi kham nổi. Từ đầu năm đến nay mỗi tháng may lắm được nghỉ một ngày, chủ nhật cũng phải làm tới 16-17 giờ mới nghỉ. Theo quy định hiện hành, khi muốn tăng ca ban giám đốc công ty phải bàn thống nhất với công đoàn cơ sở, tham khảo ý kiến công nhân trước rồi mới thực hiện, thế nhưng công nhân ở công ty Lộc Ích chưa bao giờ được thực hiện. Cũng theo chị T, mỗi khi tăng ca thì công ty chỉ làm một công việc duy nhất là viết thông báo lên bảng và công nhân cứ thế bị buộc phải làm. Riêng việc công nhân phải làm 22 giờ/ngày, chị C, công nhân khâu may phân xưởng A, người đã làm việc tại công ty hơn một năm, cho biết tính từ ngày vào làm việc đến nay tình trạng này xảy ra khoảng 3 4 lần, công nhân phản đối thì công ty lấy lý do là hàng gấp không thể chờ được. Luật quy định giờ làm thêm không được quá 200 giờ/năm, thế nhưng trung bình mỗi tháng công nhân phải làm thêm 150 giờ. Như vậy chỉ cần trong hai tháng làm việc số giờ làm thêm đã tăng khoảng 100 giờ so với số giờ làm thêm theo luật quy định mỗi năm.

Làm nhiều nhưng lương bình quân công nhân trung bình chỉ từ 700 ngàn đến 1 triệu đồng/tháng. Anh T.H công nhân khâu keo dán, phân xưởng A thắc mắc: Chẳng hiểu công ty lương thế nào mà có làm mấy, lương cũng chỉ dừng ở mức đó, dao động chẳng đáng bao nhiêu. Làm việc hơn một năm nay chúng tôi chẳng biết công ty trả lương theo phương thức nào. Theo thông báo thì chúng tôi nhận lương theo công nhật nhưng công ty lại đưa ra định mức sản phẩm cho một ngày làm việc. Giả sử mức quy định là 3,000 sản phẩm mỗi ngày, nếu chúng tôi làm vượt quy định thì công ty báo là trả lương công nhật, còn nếu dưới mức quy định thì nhận lương khoán, ngoài ra tổ trưởng các chuyền còn bị trừ thêm 10 ngàn và bị la mắng nữa. Do tình trạng làm việc trên, công nhân đã nhiều lần đình công, lãn công kiến nghị với ban giám đốc, công đoàn công ty nhưng tình hình chỉ cải thiện được vài ngày rồi đâu cũng vào đấy.

Bạn,
Khi được hỏi về cách trả lương như công nhân công ty Lộc Ích trình bày, một chuyên viên về Lao động tiền lương cho biết: “Chưa bao giờ nghe nói làm việc thời gian mà có định mức sản phẩm. Về nguyên tắc làm theo sản phẩm thì công nhân làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu, còn làm theo giờ thì không được quá tám tiếng, nếu làm thêm thì tính là giờ làm thêm. Nếu có định mức thì có thể doanh nghiệp ra định mức khối lượng công việc cho một ngày nhưng định mức này chỉ có giá trị tham khảo, kiểm tra, nếu dựa vào đó để buộc công nhân phải làm việc hoặc trừ lương làm thêm giờ là không đúng”. Luật lao động là thế, nhưng ở Việt Nam, luật chỉ có trên giấy tờ, trong thực tế, các công ty xem công nhân như là cái máy, phải vận hành tối đa.

Bán ráo hết, bán sạch hết... Tiền thu vào để đâu không biết. Vì đó là bí mật của kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa vậy.
Có những lằn ranh khó phân biệt nổi. Đó là lằn ranh của tâm ý, giữa thiện và ác, thí dụ như khi đốt tiền của người khác. Đứng về mặt kinh doanh, người ta nói đó là vỡ nợ, khi doanh nhân không trả nợ nổi nữa. Nhưng có thật hay không, khi người ta gom đủ thứ tiền thiên hạ và xài cho những thứ không ai kiểm soát nổi – và có người gọi đó là lừa đảo.
Không phải Tết nào cũng vui, không phải tỉnh nào cũng vui, không phải nghề nào cũng vui.
Hình như không ai đo lường chính xác có tỷ lệ bao nhiêu công chức ngồi chơi tà tà...
Đúng như vậy. Nhiều trí thức bây giờ đã nói thẳng là cũng muốn đa đảng.
Chuyện rất lạ: các vị sư ni đã nhiều lần nói rằng cúng sao giải hạn không nằm trong giáo lý nhà Phật, nhưng các chùa Hà Nội vẫn tưng bừng nhận ghi danh làm dịch vụ để gọi là giúp dân cúng sao để giải hạn xấu.
Công chức ngồi chơi là muôn đời nói hoài, sửa hoài không nổi, chỉ vì ngồi chơi trong công sở phải là người có thế lực. Bởi vậy mới có chuyện, theo một quan chức trên báo Dân Trí rằng: “Khó xử công chức 'cắp ô' con ông cháu cha.”
Bây giờ thì bánh chưng đã đi khắp thế giơi rồi. Đơn giản vì đồng bào đang sống nhiều nơi trên thế giới, và nhiều nơi không có cộng đồng Việt đông đảo, hay là có nhưng không ai làm chuyện nấu bánh chưng nữa - một việc làm nặng nhọc nhưng không chắc đã có bao nhiêu lợi tức khi so với nhiều việc khác ở hải ngoại.
Đó là chuyện nghe hoài, nghe khắp nơi rồi: ăn thứ gì cũng sợ dính nhằm hóa chất độc. Dĩ nhiên, đây nói là dân thường thôi, không kể chuyện quan quyền hay đại gia, vì đó là tiêu chuẩn khác rồi.
Làm sao bây giờ, khi chúng ta nhìn thấy hàng khối tiền ném qua cửa sổ?
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.