Hôm nay,

Thân Phận Công Nhân

13/07/200000:00:00(Xem: 7361)

Bạn,
Trong một cuộc khảo sát mới đây của nhóm chuyên viên ngành Xã hội-Lao động về tình hình lao động tại các công ty sản xuất, gia công hàng công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp tại VN, các chuyên viên đã đưa ra một thông số chung về tình trạng làm việc của công nhân: bị công ty bắt làm việc quá số giờ quy định nhưng không trả lương; không được bảo hiểm y tế, xã hội; thường xuyên bị la mắng. Bản báo cáo của nhóm chuyên viên cũng nêu ra trường hợp nhiều công ty đã bắt công nhân làm việc thường xuyên từ 13 đến 15 giờ/ngày, có khi làm đến 20 giờ/ngày, nhưng lại trả lương cho công nhân theo mức lương 8 giờ/ngày, hoặc mức lương khoán rất thấp. Hiện trạng này cũng đã được một số công nhân công ty Lộc Ích, chuyên gia công giày, đóng tại phường Tân Thới Nhất, quận 12, kể lại với phóng viên báo Tuổi Trẻ qua trích đoạn dưới đây.

Chị T công nhân khâu may giày, phân xưởng A, bức xúc: Tôi không hiểu công ty xem chúng tôi là người hay máy. Sáng bắt đầu làm việc từ 7 giờ nhưng tan ca thường là 21-22 giờ, làm sao chúng tôi kham nổi. Từ đầu năm đến nay mỗi tháng may lắm được nghỉ một ngày, chủ nhật cũng phải làm tới 16-17 giờ mới nghỉ. Theo quy định hiện hành, khi muốn tăng ca ban giám đốc công ty phải bàn thống nhất với công đoàn cơ sở, tham khảo ý kiến công nhân trước rồi mới thực hiện, thế nhưng công nhân ở công ty Lộc Ích chưa bao giờ được thực hiện. Cũng theo chị T, mỗi khi tăng ca thì công ty chỉ làm một công việc duy nhất là viết thông báo lên bảng và công nhân cứ thế bị buộc phải làm. Riêng việc công nhân phải làm 22 giờ/ngày, chị C, công nhân khâu may phân xưởng A, người đã làm việc tại công ty hơn một năm, cho biết tính từ ngày vào làm việc đến nay tình trạng này xảy ra khoảng 3 4 lần, công nhân phản đối thì công ty lấy lý do là hàng gấp không thể chờ được. Luật quy định giờ làm thêm không được quá 200 giờ/năm, thế nhưng trung bình mỗi tháng công nhân phải làm thêm 150 giờ. Như vậy chỉ cần trong hai tháng làm việc số giờ làm thêm đã tăng khoảng 100 giờ so với số giờ làm thêm theo luật quy định mỗi năm.

Làm nhiều nhưng lương bình quân công nhân trung bình chỉ từ 700 ngàn đến 1 triệu đồng/tháng. Anh T.H công nhân khâu keo dán, phân xưởng A thắc mắc: Chẳng hiểu công ty lương thế nào mà có làm mấy, lương cũng chỉ dừng ở mức đó, dao động chẳng đáng bao nhiêu. Làm việc hơn một năm nay chúng tôi chẳng biết công ty trả lương theo phương thức nào. Theo thông báo thì chúng tôi nhận lương theo công nhật nhưng công ty lại đưa ra định mức sản phẩm cho một ngày làm việc. Giả sử mức quy định là 3,000 sản phẩm mỗi ngày, nếu chúng tôi làm vượt quy định thì công ty báo là trả lương công nhật, còn nếu dưới mức quy định thì nhận lương khoán, ngoài ra tổ trưởng các chuyền còn bị trừ thêm 10 ngàn và bị la mắng nữa. Do tình trạng làm việc trên, công nhân đã nhiều lần đình công, lãn công kiến nghị với ban giám đốc, công đoàn công ty nhưng tình hình chỉ cải thiện được vài ngày rồi đâu cũng vào đấy.

Bạn,
Khi được hỏi về cách trả lương như công nhân công ty Lộc Ích trình bày, một chuyên viên về Lao động tiền lương cho biết: “Chưa bao giờ nghe nói làm việc thời gian mà có định mức sản phẩm. Về nguyên tắc làm theo sản phẩm thì công nhân làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu, còn làm theo giờ thì không được quá tám tiếng, nếu làm thêm thì tính là giờ làm thêm. Nếu có định mức thì có thể doanh nghiệp ra định mức khối lượng công việc cho một ngày nhưng định mức này chỉ có giá trị tham khảo, kiểm tra, nếu dựa vào đó để buộc công nhân phải làm việc hoặc trừ lương làm thêm giờ là không đúng”. Luật lao động là thế, nhưng ở Việt Nam, luật chỉ có trên giấy tờ, trong thực tế, các công ty xem công nhân như là cái máy, phải vận hành tối đa.