Bạn,
Theo tổ chức địa lý hành chánh tại Việt Nam hiện nay, Đồng Tháp Mười là một khu vực thuộc huyện Tân Hưng, tỉnh Long An. Đây là vùng có nhiều xã nghèo nhất ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Hơn 2/3 cư dân bị thiếu ăn triền miên, hơn 1/2 số trẻ em ở độ tuổi đi học đã không được đến trường chỉ vì gia đình quá khó khăn. Những em được cắp sách đến lớp thì chuyện học hành cũng có quá nhiều gian khó. Nhiều xã chỉ có trường dạy hết cấp tiểu học mà lại không đủ giáo viên.
Trong một phóng sự trình bày về hiện trạng giáo dục tại Đồng Tháp Mười, một phóng viên báo Tuổi Trẻ ghi lại trường hợp xã biên giới Hưng Hà, Tân Hưng, Long An: xã có trên 500 em đến tuổi đi học, nhưng xã chỉ bảo đảm dạy các em đến hết bậc tiểu học. Lên cấp 2, học sinh phải bơi xuồng sang tận xã Hưng Điền B để học ké. Không có lộ giao thông, việc đi lại hoàn toàn bằng xuồng nên thường 5-6 học sinh phải dồn lên một chiếc xuồng bơi đi học. Tại xã Thạnh Hưng, một xã được xem là điển hình của việc dạy và học đầy gian truân của vùng Đồng Tháp Mười, phóng viên báo Tuổi Trẻ đã mô tả như sau: Xã nằm chơ vơ như một ốc đảo, con đường duy nhất vào đây cũng bằng xuồng, phương tiện nhanh nhất như tắc ráng cũng mất gần 3 tiếng tới nơi. Một giáo viên cho biết: Năm nay xã tôi có lớp 9 rồi đó. Hóa ra từ trước đến nay nơi đây chỉ dạy học sinh đến lớp 8, còn lên lớp 9 các em phải khăn gói lên huyện trọ học. Vì thế những năm trước đây hầu hết các học sinh ở đây chỉ học đến lớp 8 rồi nghỉ, nếu không thì lấy đâu ra tiền mà lên huyện thuê nhà trọ, ăn uống, sách vở để học tiếp. Giáo viên này làm một con tính sơ sơ: Mỗi tháng tằn tiện lắm một em trọ học trên đó cũng mất trên trăm ngàn, trong khi đó các em lại không phụ giúp gì cho gia đình thời gian rảnh.
Theo phóng viên báo Tuổi Trẻ, việc học đối với những gia đình ở một xã có tới 80% dân kinh tế mới như Thạnh Hưng quả là một bài toán nan giải. Cứ vào mùa tựu trường là từ cán bộ xã cho đến các thầy cô giáo phải toát mồ hôi để vận động gia đình cho các em ra lớp. Đầu năm học này mỗi giáo viên phải góp một số tiền để mua dần những sách vở cho những em nghèo. Nghèo khổ, thiếu ăn cộng với việc đi lại khó khăn đã khiến nhiều em ở tuổi học cấp 2 nhưng chỉ mới chập chững làm quen với mặt chữ. Một giáo viên tên là Nông Ngọc Thành đưa phóng viên tới một căn nhà xiêu vẹo nằm ngay trụ sở xã có ba anh em tên Tâm (13 tuổi), Hòa (10 tuổi), Thuận (7 tuổi) cùng học chung lớp 1. Mẹ các em cho biết: “Tại nhà tui gần trường, với lại thấy mấy anh động viên quá nên mới cho tụi nó đi học đó”, dù cả ba đứa đều được nhà trường miễn các khoản tiền, được hỗ trợ sách vở để học, nhưng theo người mẹ, có lẽ sẽ phải để một đứa nghỉ học để phụ giúp gia đình vì cha của các em vừa mất trong cơn lũ vừa qua.
Bạn,
Cũng theo báo quốc nội, năm trước, trường Thạnh Hưng chỉ có một giáo viên toán và một giáo viên hóa-sinh đảm nhận dạy cho hai khối lớp 7 và lớp 8, đầu mùa lũ năm nay mới được tăng cường thêm giáo viên văn, toán và Anh văn. Còn thiếu môn gì thì đôn các giáo viên có kinh nghiệm từ cấp dưới lên mà lấp vào. Ngay như trường trung học trên thị trấn Tân Hưng cũng không thoát khỏi tình trạng trên. Vị hiệu phó trường này nói: “Năm ngoái chúng tôi có 4 giáo viên phải đứng hai lớp 10 và hai lớp 11 với gần 200 học sinh. Các giáo viên này cũng chỉ đảm nhận được các môn văn, sử, địa và Anh văn, còn các môn khác phải tăng cường giáo viên cấp 2 có kinh nghiệm lên cho đủ bộ môn.” Báo Tuổi Trẻ ghi nhận thêm rằng có một khó khăn không nhỏ nữa là không chỉ riêng học sinh bỏ trường mà ngay cả giáo viên cũng rơi rụng dần vì không sống nổi với nghề.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình