Bạn,
Theo báo Đầu Tư, gần đây, dân buôn bán cổ vật đã lên tận một xã ở huyện Đà Bắc, Hòa Bình để săn lùng hàng. Xã này đã trở thành trung tâm điểm của giới buôn lậu cổ vật. Phóng viên báo Đầu Tư đã viết về vùng đất này như sau.
Qua khỏi Thủy điện Hoà Bình chừng 10 km, đã có thể nhận ra huyện Đà Bắc là thế giới khác, với đời sống kinh tế còn khó khăn và nhiều hủ tục lạc hậu. Huyết mạch duy nhất để lên thủ phủ Đà Bắc là tỉnh lộ 433, nhưng đây lại là con đường cụt, vì gặp dòng chảy sông Đà, nên hiếm có xe cộ và khách vãng lai qua lại. Nhưng, nhiều năm gần đây, chính vùng đất heo hút và lẻ loi này lại là địa bàn lui tới thăm dò, lùng kiếm của dân chuyên săn cổ vật. Tình cờ lên đây công tác, phóng viên đến xã Toàn Sơn, nằm cách Tu Lý chừng 3 km, nghỉ trọ tại nhà anh Lý Xuân Thu ở xóm Tra. Đây là xóm nghèo, không đất trồng lúa, không chợ, không đường giao thông.
Ttrong khi bao gia đình khác vẫn ở nhà vách đất, thì ngôi nhà của anh Thu xem ra khá khang trang. Bà Xìn, hơn 60 tuổi, mẹ anh Thu, nói để có tiền xây nhà này, gia đình bà phải bán đi khá nhiều thứ quý giá, có những đồ vật từng được giữ gìn từ thời cha ông để lại. Hiện trong nhà chỉ còn l3 chiếc bem (giỏ đựng quần áo) có tuổi khoảng 130 năm.Bà Xìn kể: Trong số cổ vật bán đi có 2 chiếc áo của dân tộc Dao đeo tiền, trị giá 300 ngàn đồng. Một chiếc khăn quấn đầu trị giá 150 ngàn đồng và một chiếc dây thắt lưng thổ cẩm 50 ngàn đồng. Một chiếc váy cũng 150 ngàn đồng. Ngoài ra, chưa kể đủ thứ lặt vặt khác như răng lợn lòi, gạc hươu, lá bài, trống cái, vòng bạc... Theo lời bà Xìn, bem của người Dao quý như chiếc hòm của người dưới xuôi, nhưng để làm chúng không dễ và rất kỳ công. Một chiếc bem gồm ba lớp, được đan bằng thân cây trúc. Để phòng mối mọt và chuột gặm nhấm, thanh trúc phải luộc chín rồi sấy vàng. Đan ba, bốn tháng trời, xong lại tiếp tục sấy khô lần nữa mới có thể dùng. Hiện nay, hầu như không gia đình nào đan loại đồ dùng này, nên bem trở thành đồ quý hiếm. Trước đây, gia đình bà Xìn có tất thảy 8 chiếc bem, nhưng năm ngoái, có người từ xuôi lên đã ngỏ lời mua 5 chiếc bem đẹp nhất và vì túng tiền gia đình đã bán. Không chỉ riêng gia đình bà Xìn, mà hàng chục hộ dân ở cái xóm Tra nhỏ bé này đều đem tất cả đồ cũ, đồ vứt đi ra để bán cho các tay săn cổ vật dưới xuôi. Họ không hiểu rằng, tại sao người ta lại kéo lên đây để mua những thứ cũ rích đó"
Cũng cuối năm ngoái, cả xóm Tra rộ lên với cái chợ buôn bán cổ vật vùng này, trong đó chủ buôn cổ vật không chỉ là người Hà Nội, mà cả các tỉnh lẻ khác như Hà Tây, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Nam Định... Ban đầu chỉ 2 người xưng tên là A. và L., tự giới thiệu là cán bộ bảo tàng, lên đây nghiên cứu, sưu tầm một số cổ vật dân tộc thiểu số của huyện Đà Bắc. Khi họ xuất hiện và tiết lộ việc muốn săn lùng, mua bán tất cả những đồ vật cũ, với giá thoả đáng thì cả xóm Tra nhao lên, một mặt tìm cách mời họ về tận nhà mình để xem những cổ vật kín đáo nhất như chiêng đồng, vòng bạc, áo lễ... mặt khác bê đồ quý ra tận nơi họ trọ ở để rao bán.
Bạn,
Cũng theo báo ĐT, sau khi hai nhà sưu tầm A. và L. đã đi khỏi, xóm Tra vẫn chưa hề trở lại sự bình yên, vì lại bắt đầu xuất hiện thêm hàng loạt nhóm săn lùng cổ vật người Hà Nội. Cả cái xóm Tra khô cằn đá núi bỗng dưng như bị tàn phá, khi cổ vật của cha ông cứ dần đội nón ra đi. Có một thứ gì đó đang bị xáo trộn trong vẻ yên bình, hoang sơ của xóm nhỏ này.
Theo báo Đầu Tư, gần đây, dân buôn bán cổ vật đã lên tận một xã ở huyện Đà Bắc, Hòa Bình để săn lùng hàng. Xã này đã trở thành trung tâm điểm của giới buôn lậu cổ vật. Phóng viên báo Đầu Tư đã viết về vùng đất này như sau.
Qua khỏi Thủy điện Hoà Bình chừng 10 km, đã có thể nhận ra huyện Đà Bắc là thế giới khác, với đời sống kinh tế còn khó khăn và nhiều hủ tục lạc hậu. Huyết mạch duy nhất để lên thủ phủ Đà Bắc là tỉnh lộ 433, nhưng đây lại là con đường cụt, vì gặp dòng chảy sông Đà, nên hiếm có xe cộ và khách vãng lai qua lại. Nhưng, nhiều năm gần đây, chính vùng đất heo hút và lẻ loi này lại là địa bàn lui tới thăm dò, lùng kiếm của dân chuyên săn cổ vật. Tình cờ lên đây công tác, phóng viên đến xã Toàn Sơn, nằm cách Tu Lý chừng 3 km, nghỉ trọ tại nhà anh Lý Xuân Thu ở xóm Tra. Đây là xóm nghèo, không đất trồng lúa, không chợ, không đường giao thông.
Ttrong khi bao gia đình khác vẫn ở nhà vách đất, thì ngôi nhà của anh Thu xem ra khá khang trang. Bà Xìn, hơn 60 tuổi, mẹ anh Thu, nói để có tiền xây nhà này, gia đình bà phải bán đi khá nhiều thứ quý giá, có những đồ vật từng được giữ gìn từ thời cha ông để lại. Hiện trong nhà chỉ còn l3 chiếc bem (giỏ đựng quần áo) có tuổi khoảng 130 năm.Bà Xìn kể: Trong số cổ vật bán đi có 2 chiếc áo của dân tộc Dao đeo tiền, trị giá 300 ngàn đồng. Một chiếc khăn quấn đầu trị giá 150 ngàn đồng và một chiếc dây thắt lưng thổ cẩm 50 ngàn đồng. Một chiếc váy cũng 150 ngàn đồng. Ngoài ra, chưa kể đủ thứ lặt vặt khác như răng lợn lòi, gạc hươu, lá bài, trống cái, vòng bạc... Theo lời bà Xìn, bem của người Dao quý như chiếc hòm của người dưới xuôi, nhưng để làm chúng không dễ và rất kỳ công. Một chiếc bem gồm ba lớp, được đan bằng thân cây trúc. Để phòng mối mọt và chuột gặm nhấm, thanh trúc phải luộc chín rồi sấy vàng. Đan ba, bốn tháng trời, xong lại tiếp tục sấy khô lần nữa mới có thể dùng. Hiện nay, hầu như không gia đình nào đan loại đồ dùng này, nên bem trở thành đồ quý hiếm. Trước đây, gia đình bà Xìn có tất thảy 8 chiếc bem, nhưng năm ngoái, có người từ xuôi lên đã ngỏ lời mua 5 chiếc bem đẹp nhất và vì túng tiền gia đình đã bán. Không chỉ riêng gia đình bà Xìn, mà hàng chục hộ dân ở cái xóm Tra nhỏ bé này đều đem tất cả đồ cũ, đồ vứt đi ra để bán cho các tay săn cổ vật dưới xuôi. Họ không hiểu rằng, tại sao người ta lại kéo lên đây để mua những thứ cũ rích đó"
Cũng cuối năm ngoái, cả xóm Tra rộ lên với cái chợ buôn bán cổ vật vùng này, trong đó chủ buôn cổ vật không chỉ là người Hà Nội, mà cả các tỉnh lẻ khác như Hà Tây, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Nam Định... Ban đầu chỉ 2 người xưng tên là A. và L., tự giới thiệu là cán bộ bảo tàng, lên đây nghiên cứu, sưu tầm một số cổ vật dân tộc thiểu số của huyện Đà Bắc. Khi họ xuất hiện và tiết lộ việc muốn săn lùng, mua bán tất cả những đồ vật cũ, với giá thoả đáng thì cả xóm Tra nhao lên, một mặt tìm cách mời họ về tận nhà mình để xem những cổ vật kín đáo nhất như chiêng đồng, vòng bạc, áo lễ... mặt khác bê đồ quý ra tận nơi họ trọ ở để rao bán.
Bạn,
Cũng theo báo ĐT, sau khi hai nhà sưu tầm A. và L. đã đi khỏi, xóm Tra vẫn chưa hề trở lại sự bình yên, vì lại bắt đầu xuất hiện thêm hàng loạt nhóm săn lùng cổ vật người Hà Nội. Cả cái xóm Tra khô cằn đá núi bỗng dưng như bị tàn phá, khi cổ vật của cha ông cứ dần đội nón ra đi. Có một thứ gì đó đang bị xáo trộn trong vẻ yên bình, hoang sơ của xóm nhỏ này.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình