Bạn,
Cà Mâu là một tỉnh ở cực Nam của miền Nam Việt Nam, đây là tỉnh có địa thế đặc biệt với hệ thống giao thông đường thủy rất dày đặc. Theo tài liệu của sở Giao thông vận tải CSVN tỉnh Cà Mâu, tỉnh này có trên 10,000 con sông, nhánh sông và kênh rạch lớn nhỏ chạy ngang dọc khắp nơi. Chính từ những điều kiện tự nhiên ấy mà kinh tế vùng đất mũi Cà Mâu phát triển phụ thuộc vào giao thông đường thủy. Có đến 80% lượng hàng hóa trong tỉnh lưu thông bằng đường thủy, 90% người dân đi lại chủ yếu bằng phương tiện thủy.
Cà Mâu là một tỉnh ở cực Nam của miền Nam Việt Nam, đây là tỉnh có địa thế đặc biệt với hệ thống giao thông đường thủy rất dày đặc. Theo tài liệu của sở Giao thông vận tải CSVN tỉnh Cà Mâu, tỉnh này có trên 10,000 con sông, nhánh sông và kênh rạch lớn nhỏ chạy ngang dọc khắp nơi. Chính từ những điều kiện tự nhiên ấy mà kinh tế vùng đất mũi Cà Mâu phát triển phụ thuộc vào giao thông đường thủy. Có đến 80% lượng hàng hóa trong tỉnh lưu thông bằng đường thủy, 90% người dân đi lại chủ yếu bằng phương tiện thủy.
Theo thống kê được phổ biến trên báo Kinh tế Sài Gòn, toàn tỉnh có hơn 30,000 phương tiện vận tải thủy lớn nhỏ đang hoạt động, tăng 5 lần so với trước đây, đáng chú ý là có gần 1,000 chiếc vỏ lãi tốc hành có vận tốc trung bình 35 km/giờ, hơn 500 chiếc ca nô có vận tốc 50-60 km/giờ, chưa kể số ca nô không khai báo. Báo quốc nội ghi nhận rằng khi mà các loại phương tiện vận tải thủy không ngừng phát triển, nhiều loại phương tiện có tốc độ cao xuất hiện và lưu thông dày dặc trên sông, thì tài sản và tính mạng của cư dân luôn luôn bị đe dọa, đồng thời việc môi trường bị hủy hoại cũng đang được các chuyên gia báo động. Báo Kinh tế Sài Gòn phân tích về những tai họa từ hiện trạng nói trên như sau.
Thuận lợi thì nhiều nhưng tai hại cũng không nhỏ. Các nhà nghiên cứu cũng đã bắt đầu lên tiếng cảnh báo về tình trạng quá tải của những dòng sông. Nghiêm trọng hơn là tình trạng sạt lở đất đã gây cho nhiều gia đình từng sinh sống dọc các tuyến sông hàng trăm năm nay phải điêu đứng. Phóng viên báo Kinh tế Sài Gòn đã có những chuyến khảo sát thực tế trên 10 con sông lớn. Đó là sông Trẹm-Cạnh Đề từ huyện An Biên tới huyện Thái Bình dài 18 km, sông Trẹm từ Cán Gáo đến ngã ba Cái Tàu, dài 40 km, sông ông Đốc từ Cái Tàu chạy thẳng ra cửa biển sông Đốc, dài 44 km, sông Gành Hào, dài 51 km, sông Cửa Lớn Bồ Đề từ cảng Năm Căn ra cửa Bồ Đề, dài 81 km, sông Bảy Háp từ Cái Keo đi Cái Nảy dài 11 km... Tất cả những con sông này đều không còn nguyên vẹn.
Do các loại phương tiện vận tải thủy có tốc độ cao hoạt động suốt ngày đêm nên hầu hết các con sông đều bị sạt lở nghiêm trọng, có những con sông mỗi năm rộng ra hơn 10 mét. Đã có hàng ngàn ngôi nhà phải di dời, và sắp tới sẽ có chừng ấy ngôi nhà tiếp tục di dời, nếu không sẽ bị dìm xuống sông. Ở huyện Ngọc Hiển có một dãy nhà nằm cặp mé sông, qua một đêm người ta chỉ thấy sông chứ không còn nhà. Sông Bảy Háp, một trong hai con sông ngắn nhất trong những con sông đã nêu trên, là một điển hình về tình trạng sạt lở. Bây giờ người ta gọi sông vì nó quá rộng chứ trước đây là con kênh, chỉ có 4 mét, bây giờ rộng đến 40 mét. Một phụ nữ cao niên, 70 tuổi, tên là bà Chín Niên, là người sống tại đây hơn 50 năm, cho biết: gia đình bà đã hai lần dời nhà vào sâu bên trong để tránh sạt lỡ nhưng có khả năng sẽ còn tiếp tục dời.
Bạn,
Cũng theo báo Kinh Tế Sài Gòn, hậu quả chưa dừng lại ở đó. Ngoài nguy cơ ảnh hưởng đến cuộc sống của cư dân, sự phát triển các loại phương tiện vận tải thủy mấy năm qua tại Cà Mâu và nhiều tỉnh ở Miền Tây đã hủy diệt nhiều loài tôm trên các con sông. Rõ ràng, nếu vấn đề không được giải quyết, thì Cà Mâu sẽ đối mặt với ba tai họa: hàng ngàn gia đình sẽ không nơi ăn chốn ở, môi trường bị hủy hoại, mất cân bằng sinh thái tự nhiên, và tai họa sẽ tiếp tục xảy ra dọc theo những dòng sông mà lưu thông đường thủy không một giờ ngưng nghỉ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình