Bạn,
Theo ghi nhận của Kinh tế Sài Gòn, trong những ngày cuối tháng chạp Âm lịch, các ngân hàng trong nước đã phải dành nhiều thời gian và nhân lực để tổng kiêm kê nợ của khách hàng và các khoản tín dụng. Nhận xét tổng quát về tình hình tín dụng của các ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước CSVN cho biết việc thu hồi nợ quá hạn trong năm 2000 diễn ra chậm chạp, chỉ được 2% trên tổng nợ quá hạn. Tỷ lệ nợ quá hạn của hệ thống ngân hàng toàn quốc là 11.4% tổng dư nợ (hiện tổng dư nợ cả VN khoảng 171,000 tỉ đồng), trong đó nợ xấu chiếm 5% tổng dư nợ (nợ xấu là nợ không đòi được, nợ khoanh do thiên tai, lũ lụt). Ở Sài Gòn, tỉ lệ nợ quá hạn của các ngân hàng đã giảm 2% so với năm ngoái, nhưng vẫn còn ở mức cao 11.7% tổng dư nợ. Tỷ lệ nợ quá hạn giảm chủ yếu do tổng dư nợ tăng. Nếu xét về giá trị tuyệt đối, nợ quá hạn của các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố lên đến trên 6,100 tỉ đồng, tăng hơn 140 tỉ đồng so với cuối năm 1999.
Cũng theo báo Kinh Tế Sài Gòn, các ngân hàng phản ánh rằng phần lớn những khoản vay đã trở thành nợ quá hạn đều có tài sản thế chấp là nhà xưởng, đất đai nhưng chưa được làm đầy đủ pháp lý nên rất khó phát mại. Nợ quá hạn cao, rất cao, giám đốc một ngân hàng thừa nhận như thế. Vấn đề là những định chế cần thiết để xử lý nợ quá hạn chưa có. Tại một số địa phương, các ngân hàng đã ký hợp đồng bán tài sản được tòa án giao cho, bên mua đã đưa vào sản xuất kinh doanh, nhưng các sở, ngành địa chính, nhà đất không thừa nhận bản án của tòa, không làm thủ tục chuyển nhượng. Ngân hàng đành phải chuyển từ bán tài sản sang cho thuê, do vậy tốc độ thu hồi vốn trở nên rất chậm. Đối với những tài sản thế chấp lớn của doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng phải chờ bộ phận định giá bao gồm đại diện của sở Tài chính, Vật giá, Chi cục Tài chính doanh nghiệp, cơ quan chủ quản... và việc định giá thường kéo dài hàng tháng trời. Hơn nữa, giá bất động sản hiện tại biến động mạnh, thấp hơn so với thời điểm tài sản được đem thế chấp, hoặc thấp hơn so với mức định giá của ngân hàng khi cho vay, nên nhiều tổ chức tín dụng ngần ngại không dám bán. Có ngân hàng đã thành lập công ty khai thác tài sản nhằm giải quyết khối lượng tài sản thế chấp giá hàng ngàn tỉ đồng, nhưng cũng dừng ở mức cho thuế. Một quan chức ngân hàng nói: Nợ gắn với tài sản, làm sao bán được. Bán thì hụt giá, bán càng nhanh, mức hụt càng lớn. Phần hụt ai chịu trách nhiệm.
Bạn,
Việc đòi nợ trong năm đã là khó, đòi nợ cuối năm lại càng khó hơn, nhất là vào dịp gần Tết khi mà các doanh nghiệp phải lo trang trải rất nhiều khoản nợ trong kinh doanh, không còn nguồn tin để trả nợ cho ngân hàng. Đó là chưa nói đến trường hợp thu hồi nợ từ tài sản thế chấp. Một giám đốc ngân hàng cổ phần kể lại một trường hợp về đòi nợ quá hạn: “Một khách hàng không trả được nợ, bị ngân hàng kiện ra tòa. Tòa án đồng ý cho ngân hàng phát mại tài sản thế chấp trị giá 12 tỉ đồng để thu hồi nợ. Ngân hàng tìm được người mua, kẻ mua người bán vẫn chưa chuyển quyền sử dụng đất được. Sở địa chính tỉnh nói họ không công nhận bản án của tòa, và từ chối làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất. Nợ của ngân hàng cứ treo và liệt vào nợ quá hạn. Kể lại chuyện này, viên giám đốc ngân hàng cổ phần giơ hai tay ôm đầu và nói: “Chúng ta đang bế tắc vì thủ tục hành chính trong việc xác lập sở hữu cho tài sản thế chấp. Đấy là cốt lõi của nợ quá hạn”. Và bước qua năm mới, nhiều giám đốc ngân hàng nhận định rằng việc đòi nợ quá hạn của các ngân hành vẫn chưa tìm được thông số điều hòa tình hình tín dụng đang có nhiều cam go.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình