Bạn,
Trong một báo cáo mới đây về môi trường sinh thái và kế hoạch bảo vệ rừng ở Việt Nam, Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới đã lên tiếng báo động về những nguy cơ cho VN trước tình trạng rừng bị tàn phá nặng nề. Cùng với sự báo động của quốc tế, một số nhà khoa học trong nước về tài nguyên môi trường cũng đã đưa ra những cảnh báo về diện tích rừng xanh ngày càng bị mất dần, từ chỗ Việt Nam có đến 67% diện tích che phủ bởi rừng, đến nay chỉ còn lại gần 30%, và phần còn lại này đã không còn đủ cường lực để đóng vai trò là bức trường thành, là áo giáp che chở con người trước các cơn cuồng nộ của thiên nhiên.
Trong một báo cáo mới đây về môi trường sinh thái và kế hoạch bảo vệ rừng ở Việt Nam, Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới đã lên tiếng báo động về những nguy cơ cho VN trước tình trạng rừng bị tàn phá nặng nề. Cùng với sự báo động của quốc tế, một số nhà khoa học trong nước về tài nguyên môi trường cũng đã đưa ra những cảnh báo về diện tích rừng xanh ngày càng bị mất dần, từ chỗ Việt Nam có đến 67% diện tích che phủ bởi rừng, đến nay chỉ còn lại gần 30%, và phần còn lại này đã không còn đủ cường lực để đóng vai trò là bức trường thành, là áo giáp che chở con người trước các cơn cuồng nộ của thiên nhiên.
Giáo sư Võ Quý, một nhà nghiên cứu lâm nghiệp nổi tiếng trong nước với hơn 50 năm in dấu chân trên khắp các rừng VN từ Bắc đến Nam, đã kể với phóng viên báo Phụ Nữ là có lần ông đề nghị với giới chức cao cấp của chính phủ CSVN như sau: nên đưa câu “rừng vàng, biển bạc” ra khỏi cách đánh giá tài nguyên của VN, bởi vì rừng của VN đã nghèo lắm rồi. Nhà nghiên cứu này nói tiếp: “Tấm bản đồ VN năm 1943 dày dặc ký hiệu màu xanh, sau hơn nửa thế kỷ chỉ còn lại những đốm xanh nhỏ nhoi. Rừng xanh VN tiếp tục bị thu hẹp vì sự khai thác đến mức tàn bạo của con người.” Ghi nhận về tình trạng này, báo Phụ Nữ cũng đã viết: Trận lũ kinh hoàng trong tháng 11/1999 ở các tỉnh duyên hải Miền Trung hình như vẫn chưa đủ sức làm mọi người thức tỉnh. Nhiều người vào rừng chặt gỗ lậu, đốt rừng để làm rẫy. Tuy nhiên theo các viên chức cao cấp ngành kiểm lâm và các nhà khoa học thì “người nghèo phải vào rừng khai thác gỗ lậu tội một thì những người giàu phải tội tới 10.” Thật vậy, nhìn sở thích sử dụng gỗ của nhiều người giàu thì mới thấy giật mình. Người bình dân xây nhà sử dụng khung cửa gỗ nhôm, khung cửa sắt, còn đại gia thì phải là gỗ, mà lại là danh mộc như lim, gõ, gụ.
Cũng theo báo Phụ Nữ, chuyện xài gỗ cũng chưa đến nỗi tàn hại ghê gớm bằng chuyện phá rừng để làm kinh tế. Rừng đại ngàn ở Tây nguyên đã bị đẩy dần lên núi thẳm, để nhường chỗ cho cây cà phê. Việt Nam đứng thứ 4 trên thế giới về xuất cảng cà phê, sự kiện này đã khiến mọi người nô nức phá rừng trồng cà phê. Đầu tiên là người nghèo phá rừng lấy đất, sau đó thì người giàu đi thương lượng lấy lại. Cách này nhất cử lưỡng tiện, vì nếu bị bắt thì chỉ có dân nghèo bị bắt vì tội phá rừng, chứ người giàu thì sẽ chạy tội bằng cách biện minh rằng đây là vườn cà phê họ mua lại. Báo Phụ Nữ nhận xét thêm: Cà phê không chỉ tàn phá rừng Tây Nguyên mà còn đe dọa trực tiếp đến nguồn nước ngầm ở đây. Hiện nay, nhiều vườn cà phê ở Tây nguyên đang thực hiện kiểu bơm rất lạ: do nguồn nước ngầm bị suy kiệt, nên cứ bơm một phút họ lại tắt máy bơm và chờ 5 đến 6 phút mới bơm lại. Các nhà khoa học thì lo bạc đầu về vấn đề này, nhưng với các địa phương thì nguồn thu từ cà phê vẫn trên hết.
Bạn
Nhận xét về hiện trạng rừng ở Tây Nguyên, nhà nghiên cứu Võ Quý nói: Báo cáo về tình hình rừng của các tỉnh Tây nguyên luôn luôn dùng chữ rừng đại ngàn để chỉ sự tồn tại của rừng ở địa phương mình, trong khi rừng đã biến thành đồi trọc nhan nhản trên Quốc lộ 14. Dân phá rừng vì mưu sinh đã đành, nhưng quy mô không bằng các cơ quan nhà nước. Các nhà khai thác rừng luôn luôn bảo sẽ khai thác rừng một cách bền vững, nhưng thực tế thì ngược lại. Họ chẳng quan tâm đến những cây ở tầng dưới, cứ đưa cưa máy xoẹt vào các cây cần khai thác. Cây đổ đè nát cả những cây còn lại. Dân theo sau tràn vào lấy nốt mọi thứ còn lại và chỉ cần thêm một mồi lữa là rừng trở thành nương rẫy. Về việc này, dân bảo “nhà nước đi trước, làng nước theo sau” quả là chính xác.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình