Bạn,
Trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên, có xã Hương Văn và xã Hương Vân, huyện Hương Trà cách thành phố Huế chỉ hơn chục cây số, là nơi nổi tiếng có những ngôi làng với nhiều phận quá lứa lỡ thì. Ở đó có những ngôi nhà thấp tè, tuềnh toàng, che chắn tạm bợ bằng những tấm cót, sùm sụp trên những mảnh vườn nhỏ, trong đó có những số phận phụ nữ hẩm hiu không bút nào tả xiết. Họ là những số phận mồ côi giữa cuộc đời, một mình cật lực lèo lái gia đình trong thế đơn côi. Các phụ nữ này phải gồng người lên để sống trong khát vọng sau này con cháu đề huề hạnh phúc. Báo Người Lao Động viết về tình cảnh của những phụ nữ này như sau.
"Mong ước là thế nhưng không biết có được không"" chị Nguyễn Thị Phương bùi ngùi nói vậy khi tôi hỏi chuyện giấc mơ sau này. Cuộc đời chị ray rứt mười lăm năm nay khi chồng lấy vợ khác, chị lận đận sống với năm đứa con gái trong thế túng quẫn. Chị nghẹn ngào: "Đã thế rồi mà hai đứa con gái lớn cũng vương vào thế không chồng, con thứ hai sinh thằng cháu khi mới mười sáu tuổi cũng không chồng...". Tưởng như chị đã khổ, không ngờ với Trần Thị Tấn lại đa đoan hơn. Tấn sinh năm 1976, có nhan sắc nhưng vì bệnh tâm thần nên bị cưỡng hiếp rồi sinh con gái. Gặp tôi Tấn chỉ cười vô hồn. Con của Tấn đã học lớp hai, rất giỏi nhưng theo mẹ Tấn là bà Cam: "Chắc học xong cấp 1 là thôi, thân tui già sắp gần đất xa trời rồi, không làm gì được. Cháu có chữ hơn tui, hơn mẹ nó là sang rồi, nhà nghèo từng ấy chữ cũng xong chú hè""...
Chuyện trò với các chị mới thấy hành trình "xin" con nương tựa lúc già không hề đơn giản. Với chị Hồ Thị Tải 57 tuổi, xin hai đứa thì một đứa chị chua xót nói là "ăn trộm". Phóng viên thắc mắc thì chị giãi bày trong nước mắt: "Đứa trước bố có nhìn mặt, đứa sau do ăn chùng ăn thính với chồng người ta mà có...". Nghe chị nói phóng viên cứ thấy băn khoăn vì bé út của chị 6 tuổi rồi không làm được giấy khai sinh, suốt ngày luẩn quẩn với mẹ không được đến trường.Tại vùng này có một số phận hết sức cay nghiệt mà phóng viên không thể quên. Đó là chị Hồ Thị Huê ở xã Hương Vân, có bốn con mang ba họ. Lũ trẻ con cởi truồng chạy băng băng dẫn đường cho tôi tìm đến nhà Huê, một túp lều được gọi là nhà nằm bẹp bên đường sắt, đủ đặt chiếc giường ọp ẹp. 37 tuổi, Huê thuộc diện đặc biệt nghèo. Hàng xóm ghét Huê, anh em ai cũng từ mặt, người mẹ già cũng vậy, không nhìn mặt con. Khi phóng viên đến, Huê mới sinh cháu thứ tư tròn một tháng nhưng đã quăng quật ôm đi khắp làng vì nhà nóng hầm hập. Chị sinh con mà chưa cho chúng bữa cơm nào trọn vẹn. Nhà chẳng khi nào đủ gạo. Đứa lớn Hồ Thị Tuất phải đi ở đợ dưới Huế kiếm tiền, riêng cháu Hoàng Minh Pháp, Hoàng Hữu vì không có tiền, không có giấy khai sinh nên suốt ngày vạ vật khắp làng mặc dù đã đủ tuổi đi học. Huê nói: "Đến cái ăn cũng nhờ chòm xóm con cái mới lớn lên được, chữ nghĩa chi cho xa xôi".
Bạn,
Báo NLĐ viết tiếp: cái cảnh không chồng thật nghèo, nghèo đến mức như chị Hoàng Thị Xa thì chắc là tận cùng của nghèo. Mới 45 tuổi đã chống gậy, gầy tọp vì bướu cổ. Sinh năm con nhưng phải mang bốn họ. Phóng viên buồn trĩu cả lòng khi bước chân vào sân nhà chị, nghe giọng một bé gái nằng nặng: "Hết gạo rồi, trưa ni nhịn thôi".
Trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên, có xã Hương Văn và xã Hương Vân, huyện Hương Trà cách thành phố Huế chỉ hơn chục cây số, là nơi nổi tiếng có những ngôi làng với nhiều phận quá lứa lỡ thì. Ở đó có những ngôi nhà thấp tè, tuềnh toàng, che chắn tạm bợ bằng những tấm cót, sùm sụp trên những mảnh vườn nhỏ, trong đó có những số phận phụ nữ hẩm hiu không bút nào tả xiết. Họ là những số phận mồ côi giữa cuộc đời, một mình cật lực lèo lái gia đình trong thế đơn côi. Các phụ nữ này phải gồng người lên để sống trong khát vọng sau này con cháu đề huề hạnh phúc. Báo Người Lao Động viết về tình cảnh của những phụ nữ này như sau.
"Mong ước là thế nhưng không biết có được không"" chị Nguyễn Thị Phương bùi ngùi nói vậy khi tôi hỏi chuyện giấc mơ sau này. Cuộc đời chị ray rứt mười lăm năm nay khi chồng lấy vợ khác, chị lận đận sống với năm đứa con gái trong thế túng quẫn. Chị nghẹn ngào: "Đã thế rồi mà hai đứa con gái lớn cũng vương vào thế không chồng, con thứ hai sinh thằng cháu khi mới mười sáu tuổi cũng không chồng...". Tưởng như chị đã khổ, không ngờ với Trần Thị Tấn lại đa đoan hơn. Tấn sinh năm 1976, có nhan sắc nhưng vì bệnh tâm thần nên bị cưỡng hiếp rồi sinh con gái. Gặp tôi Tấn chỉ cười vô hồn. Con của Tấn đã học lớp hai, rất giỏi nhưng theo mẹ Tấn là bà Cam: "Chắc học xong cấp 1 là thôi, thân tui già sắp gần đất xa trời rồi, không làm gì được. Cháu có chữ hơn tui, hơn mẹ nó là sang rồi, nhà nghèo từng ấy chữ cũng xong chú hè""...
Chuyện trò với các chị mới thấy hành trình "xin" con nương tựa lúc già không hề đơn giản. Với chị Hồ Thị Tải 57 tuổi, xin hai đứa thì một đứa chị chua xót nói là "ăn trộm". Phóng viên thắc mắc thì chị giãi bày trong nước mắt: "Đứa trước bố có nhìn mặt, đứa sau do ăn chùng ăn thính với chồng người ta mà có...". Nghe chị nói phóng viên cứ thấy băn khoăn vì bé út của chị 6 tuổi rồi không làm được giấy khai sinh, suốt ngày luẩn quẩn với mẹ không được đến trường.Tại vùng này có một số phận hết sức cay nghiệt mà phóng viên không thể quên. Đó là chị Hồ Thị Huê ở xã Hương Vân, có bốn con mang ba họ. Lũ trẻ con cởi truồng chạy băng băng dẫn đường cho tôi tìm đến nhà Huê, một túp lều được gọi là nhà nằm bẹp bên đường sắt, đủ đặt chiếc giường ọp ẹp. 37 tuổi, Huê thuộc diện đặc biệt nghèo. Hàng xóm ghét Huê, anh em ai cũng từ mặt, người mẹ già cũng vậy, không nhìn mặt con. Khi phóng viên đến, Huê mới sinh cháu thứ tư tròn một tháng nhưng đã quăng quật ôm đi khắp làng vì nhà nóng hầm hập. Chị sinh con mà chưa cho chúng bữa cơm nào trọn vẹn. Nhà chẳng khi nào đủ gạo. Đứa lớn Hồ Thị Tuất phải đi ở đợ dưới Huế kiếm tiền, riêng cháu Hoàng Minh Pháp, Hoàng Hữu vì không có tiền, không có giấy khai sinh nên suốt ngày vạ vật khắp làng mặc dù đã đủ tuổi đi học. Huê nói: "Đến cái ăn cũng nhờ chòm xóm con cái mới lớn lên được, chữ nghĩa chi cho xa xôi".
Bạn,
Báo NLĐ viết tiếp: cái cảnh không chồng thật nghèo, nghèo đến mức như chị Hoàng Thị Xa thì chắc là tận cùng của nghèo. Mới 45 tuổi đã chống gậy, gầy tọp vì bướu cổ. Sinh năm con nhưng phải mang bốn họ. Phóng viên buồn trĩu cả lòng khi bước chân vào sân nhà chị, nghe giọng một bé gái nằng nặng: "Hết gạo rồi, trưa ni nhịn thôi".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình