Hôm nay,  

Giữ Nghề Làm Trống

13/01/200600:00:00(Xem: 7346)
Bạn,

Theo báo Bà Rịa-Vũng Tàu, tại thị xã Bà Rịa, có một người làm trống khá nổi tiếng. Nhiều ngôi trường, đình chùa, lễ hội đã đặt trống của người này. Nghệ nhân này tên là Phạm Thanh Hoành, người đã và đang là người lưu giữ một nghề truyền thống mang đậm chất dân gian, hồn dân tộc. Dù nghề làm trống vất vả và cực nhọc, không lời được bao nhiêu. Tuy thế, ông Hoành vẫn quyết tâm theo nghề truyến thống của cha ông. Báo Bà Rịa-Vũng Tàu ghi nhận về nghệ nhân này như sau.

Đến thăm ngôi nhà ở phường Long Hương, thị xã Bà Rịa của ông Phạm Thanh Hoành thì điều làm mọi người chú ý đó là trống. Trong sân nhà, có rất nhiều trống đang làm và những vật liệu để làm trống: gỗ mít, da trâu, sơn... "Gia đình tôi và làng tôi có nghề truyền là làm trống. Những năm còn bé, tôi đã phụ giúp gia đình làm trống. Đến khi trưởng thành thì tôi đã thuần thục nghề này lắm rồi.", ông Hoành kể.

Duyên nghiệp với nghề truyền thống của ông bắt đầu từ những năm 1980. Đó là khi ông nhận thấy các trường học ở Vũng Tàu dùng kẻng sắt thay trống. Ông trực tiếp đề nghị với Ban giám hiệu các trường như Rạch Dừa, Trần Nguyên Hãn... để ông làm trống cho trường dùng thay kẻng sắt. Từ những chiếc trống trường đầu tiên đó, "tiếng lành đồn xa" dần dần ông trở thành người cung cấp trống không chỉ cho các trường học mà còn cả các chùa, đình. Những ngôi chùa lớn như Thích Ca Phật Đài, Đình Thắng Tam, Đình Thắng Nhì... đã đặt ông làm trống, chiếc trống lớn nhất ông làm là trống của Thích Ca Phật Đài với đường kính mặt trống 1.6m. Đến nay, khách hàng đặt trống của ông không chỉ ở các địa phương tronh tỉnh mà còn ở TP.SG, các tỉnh miền Tây Nam phần.

"Làm chiếc trống vừa ý khách hàng không phải dễ dàng, phải có đôi tai cảm nhận tốt, có bàn tay khéo léo". Theo ông Hoành, trống dùng cho nhà trường phải có âm khác, tiếng vọng khác so với trống dùng cho đình, chùa hay nhà thờ. "Trống trường học phải có âm vang dội, thanh nhẹ, trong khi trống dùng cho đình, chùa phải tạo ra âm thanh dứt khoát, gãy gọn, trống dùng cho lễ hội phải đanh thép. Để có được tiếng trống theo ý muốn thì người làm phải biết cách chọn gỗ, chọn da, tuỳ theo loại trống mà làm. Do đó, trống dùng cho đình, chùa phải dùng da trâu đực, còn trống dùng cho trường học thường dùng da trâu cái", ông Hoành cho biết.

Bạn,

Cũng theo báo Bà Rịa-Vũng Tàu, nghề làm trống rất vất vả, không đem doanh thu cao, nhưng ông Hoành vẫn quyết tâm theo nghề. Ông tâm sự: "Dù khó khăn đến mấy, tôi vẫn mang tâm huyết theo nghề này. Trước hết là để tạ ơn tổ tiên, sau nữa là muốn lưu giữ một nghề truyền thống và muốn khắp quê hương sẽ còn vang mãi tiếng trống".

Có những di sản văn hóa mang theo những mảng hồn dân tộc, mà chúng ta khi nhớ tới vẫn luôn luôn cảm động, vì đó là một phần lịch sử mở nước, dựng nước của ông bà mình.
Trong thời toàn cầu hóa, không chỉ kinh tế bị tác động lớn, cả lợi và hại, mà văn hóa cũng thế. Do vậy, bản sắc dân tộc cũng sẽ chuyển biến qua từng thế hệ, có nơi nhạt hơn một chút, và có nơi đậm hơn một chút -- và đôi khi, như ở các thành phố lớn, như tại Sài Gòn, văn hóa trở thành một tổng hợp chuyển biến, tác động lẫn nhau.
Gốm Việt Nam trước giờ nổi tiếng nhất là gốm Bát Tràng. Có lẽ một yếu tố làm cho gốm Bát Tràng được biết nhiều là nhờ vị trí điạ lý thuận lợi, nằm ngay ở Gia Lâm, Hà Nội – nghĩa là bên bờ thủ đô, và do vậy được các phóng viên báo chí viết nhiều. Nhưng như thế không có nghĩa là gốm Việt Nam mình chỉ duy có gốm Bát Tràng.
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.
Câu chuyện bằng giả là bình thường, vì chỉ cần một máy in đặt bên cạnh máy điện toán, nối dây xong, dùng Photoshop phù phép là xong.
Tình yêu đôi khi cần lời khuyên, bất kể rằng trái tim vẫn có những lý lẽ riêng của nó.
Đó là một chữ mới thấy trong hơn một thập niên nay, có thể là gần 2 thập niên: chém gió. Chữ này không rõ dịch chính xác ra ngôn ngữ bạn đang sử dụng thế nào... thôi thì mượn những chữ khá xưa mà bạn đã biết để đối chiếu: “chém gió” có nghĩa là “nổ,” là “xạo,” là “bẹt cà na”...
Nên “có tiếng“ hơn là nên “có miếng”? Những lựa chọn như thế có thể ảnh hưởng nhiều tới, không riêng cho bản thân người lựa chọn, nhưng sẽ tác động ra cả xã hội, nếu đây là một chính sách.
Chúng ta có bao giờ hài lòng với công việc của mình? Hoặc là chỉ hài lòng vào những ngaỳ cuối tuần khi được nghỉ ngơi, và bất mãn vào những ngày lao động nặng nhọc trong tuần?
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.