Bạn,
Tại miền Tây, so với các tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long, thì Sóc Trăng có diện tích rừng bần khá lớn với trên 3.000ha, tập trung chủ yếu ở 2 huyện Long Phú và Cù Lao Dung, dọc theo 2 bên bờ sông Hậu và trải dài đến tận cửa biển Trần Đề. Đây là một hệ sinh thái khá độc đáo vùng cửa sông rất giàu tiềm năng, đặc biệt là phòng hộ chống xói lở, gió lốc... Thế nhưng cây bần ở xứ này đang bị hủy diệt dần, bờ sông Sóc Trăng có nguy cơ bị xói lở ... Báo Lao Động viết như sau.
Với hàng rễ mọc đâm lên mặt bãi bùn tua tủa, bần là một trong những loại cây lý tưởng để bảo vệ bãi bồi, mé sông rạch và giúp các bãi bồi lấn ra biển. Cùng với các loại mắm trắng, mắm đen, bần là loại cây luôn mọc trước tiên, cắm rễ, mở đất cho những cây khác trên bất kỳ khu vực cồn bãi mới nổi nào trên tuyến sông Hậu. Từ xưa, người dân vùng Cù Lao Dung và ven sông Hậu đã có kinh nghiệm mở đất với việc trồng trước những rặng bần, dừa nước để mở bãi, sau đó lấn ra sông bằng đê bao. Cả khu vực đất đuôi cồn nổi thuộc Nông trường 30.4 (Cù Lao Dung) hằng năm vẫn lấn ra biển từ 50-80m chính là nhờ góp sức của những cây bần. Rừng bần phòng hộ tập trung chỉ riêng ở khu vực này đã lên đến trên 1,500ha, còn dọc bãi Giá (Long Phú) ra đến tận cửa biển Trần Đề kéo dài cả 2km cũng là rừng bần với diện tích hơn 1,000ha. Dưới tán rừng, bãi bồi trên cả lưu vực cửa sông này đã được ghi nhận là bãi sinh sản của các loại thủy sản như: Tôm, cua, cá kèo, tôm càng, cá ngác, cá chẻm,... Còn hầu như 2 bên bờ của bất kỳ con rạch nào của đất Cù Lao Dung, cây bần vẫn là loại cây chủ lực để giữ bờ, mở đất.
Vậy mà, từ khi con tôm sú "đổ bộ" vào khu vực này thì cây bần coi bộ lép vế nhiều. Không ít vuông tôm đã mọc lên trong rừng bần. Dọc theo con rạch Tráng về chợ Rạch Già đã xuất hiện vô số vuông tôm mới đào, còn ngổn ngang những gốc bần lớn mới được móc lên. Một kiểm lâm viên cho nhận xét: "Những năm trước, khi người dân muốn mở thêm diện tích đất canh tác thì họ chỉ đốn những hàng bần già phía trong, còn phía ngoài sát bãi họ vẫn duy trì một hàng bần nhỏ và tiếp tục trồng mới vùng đất ngoài bãi. Nhưng bây giờ, với mục đích mở lớn vuông tôm, họ đã đốn hết..."
Hàng năm vào mùa mưa bão tháng 9, tháng 10 âm lịch, hầu như năm nào cũng có chuyện vỡ bờ bao ở các xã cù lao.
Tại miền Tây, so với các tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long, thì Sóc Trăng có diện tích rừng bần khá lớn với trên 3.000ha, tập trung chủ yếu ở 2 huyện Long Phú và Cù Lao Dung, dọc theo 2 bên bờ sông Hậu và trải dài đến tận cửa biển Trần Đề. Đây là một hệ sinh thái khá độc đáo vùng cửa sông rất giàu tiềm năng, đặc biệt là phòng hộ chống xói lở, gió lốc... Thế nhưng cây bần ở xứ này đang bị hủy diệt dần, bờ sông Sóc Trăng có nguy cơ bị xói lở ... Báo Lao Động viết như sau.
Với hàng rễ mọc đâm lên mặt bãi bùn tua tủa, bần là một trong những loại cây lý tưởng để bảo vệ bãi bồi, mé sông rạch và giúp các bãi bồi lấn ra biển. Cùng với các loại mắm trắng, mắm đen, bần là loại cây luôn mọc trước tiên, cắm rễ, mở đất cho những cây khác trên bất kỳ khu vực cồn bãi mới nổi nào trên tuyến sông Hậu. Từ xưa, người dân vùng Cù Lao Dung và ven sông Hậu đã có kinh nghiệm mở đất với việc trồng trước những rặng bần, dừa nước để mở bãi, sau đó lấn ra sông bằng đê bao. Cả khu vực đất đuôi cồn nổi thuộc Nông trường 30.4 (Cù Lao Dung) hằng năm vẫn lấn ra biển từ 50-80m chính là nhờ góp sức của những cây bần. Rừng bần phòng hộ tập trung chỉ riêng ở khu vực này đã lên đến trên 1,500ha, còn dọc bãi Giá (Long Phú) ra đến tận cửa biển Trần Đề kéo dài cả 2km cũng là rừng bần với diện tích hơn 1,000ha. Dưới tán rừng, bãi bồi trên cả lưu vực cửa sông này đã được ghi nhận là bãi sinh sản của các loại thủy sản như: Tôm, cua, cá kèo, tôm càng, cá ngác, cá chẻm,... Còn hầu như 2 bên bờ của bất kỳ con rạch nào của đất Cù Lao Dung, cây bần vẫn là loại cây chủ lực để giữ bờ, mở đất.
Vậy mà, từ khi con tôm sú "đổ bộ" vào khu vực này thì cây bần coi bộ lép vế nhiều. Không ít vuông tôm đã mọc lên trong rừng bần. Dọc theo con rạch Tráng về chợ Rạch Già đã xuất hiện vô số vuông tôm mới đào, còn ngổn ngang những gốc bần lớn mới được móc lên. Một kiểm lâm viên cho nhận xét: "Những năm trước, khi người dân muốn mở thêm diện tích đất canh tác thì họ chỉ đốn những hàng bần già phía trong, còn phía ngoài sát bãi họ vẫn duy trì một hàng bần nhỏ và tiếp tục trồng mới vùng đất ngoài bãi. Nhưng bây giờ, với mục đích mở lớn vuông tôm, họ đã đốn hết..."
Hàng năm vào mùa mưa bão tháng 9, tháng 10 âm lịch, hầu như năm nào cũng có chuyện vỡ bờ bao ở các xã cù lao.
Bạn,
Trong chuyến khảo sát vùng bãi bồi ở khu vực cửa sông Hậu vào đầu tháng 7 này, chuyên gia về rừng ngập mặn Asano Tetsumi (thuộc Tổ chức hành động khôi phục rừng ngập mặn Nhật Bản - ACTMANG) đã nhận xét: Hệ sinh thái rừng ngập mặn ở khu vực này nhìn chung đang bị đe dọa bởi chính sự xung đột trong cách khai thác vùng đất ngập nước bằng việc cải tạo thành một vùng đất khác đem lại nguồn lợi cao hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là nguồn lợi trước mắt, còn hậu quả về sự mất cân bằng sinh thái thì khó có thể đánh giá được trong tương lai gần. Sự xung đột này thể hiện rõ nhất là việc mở rộng các ao nuôi tôm ngay cả ở những khu vực nguy hiểm (sát cạnh cửa sông lớn, chặt bỏ hoàn toàn lớp đệm phòng hộ là cây bần, thay thế bằng đê bao,...). Nếu như có tai biến về môi trường thì việc phòng chống là rất khó, và hệ thống sông ở Sóc Trăng bị xói lở vì những hiện tượng này.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình