Hôm nay,  

Làng Đan Chiếu 600 Năm

21/04/200500:00:00(Xem: 6456)
Bạn,
Tại miền Trung, có làng Phò Trạch thuộc xã Phong Bình, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, là một trong những làng quê có lịch sử lâu đời ở Thừa Thiên Huế. Đây là vùng đất mang đậm dấu tích của thời di dân vào phương Nam cách đây hơn 600 năm. Tại làng này có nghề đan chiếu đệm được ghi vào sử sách. Báo Nét Cố Đô viết về làng này như sau.
Sách Ô Châu cận lục soạn năm 1553 ghi về làng này thuộc huyện Kim Trà, phủ Triệu Phong. Tác phẩm Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn viết năm 1776 đã ghi về làng này như sau: "Xã Phù Trạch huyên Hương Trà dệt lác làm chiếu tục gọi là chiếu đệm cũng dùng làm buồm, chiếu ấy cũng như chiếu Quảng Lâm xứ Kinh Bắc". Sách Lịch Triều hiến chương loại chí của Phạm Huy Chú cũng ghi tương tự như vậy. Cho đến nay, nghề đan chiếu đệm truyền thống ở đây vẫn phát triển nhưng không còn hưng thịnh như ngày xưa.

Có lẽ trên bước đường di dân vào Nam, người dân Phò Trạch đã mang theo nghề đan đệm, nguyên liệu để đan nên những chiếc chiếu đệm, những cánh buồm chính là cây bàng, cây cói...những cây này sống chủ yếu ở các vùng ven biển hay đầm phá. Cây bàng mà người dân làng Phò Trạch sử dụng ngày nay có nguồn gốc từ các trằm nước ở quanh vùng, chúng mọc tự nhiên trên những thảm thực vật nổi trên trằm nước mà người dân ở đây gọi là "dời". Những trằm nước với những thảm dời bao la nằm giữa vùng "động" cát là kết quả còn lại của thời kỳ biển tiến đã vùi lấp những cánh rừng đại ngàn để rồi ngày nay chúng biến thành lớp trầm tích dày đặc dưới lớp cát, đó chính là nguồn than bùn với trữ lượng lớn mà người dân ở đây gọi là lớp "đất kè". Hiện nay người dân một số nơi quanh vùng đang khai thác lớp đất này để làm phân bón và chất đốt.
Nghề đan đệm bàng của làng Phò Trạch đã từng tạo ra những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu của người dân quanh vùng. Ngoài việc sản xuất các mặt hàng phục vụ cho nghề biển như buồm, bao đựng muối... thì chiếu đệm là sản phẩm được tiêu thụ nhiều nhất ở quanh vùng.
Bạn,
Cũng theo báo quốc nội, chiếu đệm của làng này không những dùng để trải nằm, mà ngày xưa nó còn dùng làm chăn đắp rất ấm. Đặc điểm của chiếu đệm hay các vật dụng làm bằng sợi bàng như bao, bị (bao nhỏ), chẹ (trải nôi cho trẻ con nằm)... đều có khả năng hút ẩm rất tốt, vì vậy người ta thường dùng bao, bị đệm để đóng gói các mặt hàng dược liệu hay một số hàng hóa có thể ẩm mốc khi vận chuyển đi xa.

Bạn đã từng sống ở Sài Gòn thì biết rồi. Nét đẹp Sài Gòn là cái gì trừu tượng, thường chỉ cảm mà có khi nói không ra được, thường hít thở nét đẹp này như không khí vào phổi nhưng để giải thích lại không tìm được lời. Tuy nhiên, nét đẹp của vùng Chợ Lớn lại là cái gì đơn giản hơn, thấy được, nghe được, sờ được, nếu được.
Có những câu chuyện nghe như trên Sao Hỏa. Nghĩa là rất khó tin, vậy mà vẫn xảy ra. Và khi đã xảy ra, là phải đặt vấn đề. Và khi xảy ra hoài, là tất có chuyện không ổn.
Khi bạn có thì giờ, những nơi nào bạn sẽ tới thăm?
Nhậu là truyền thống của đàn ông Miền Tây. Khi mùa cá, tôm đầy đồng, khi mùa gặt đã kết thúc... khó ai cầm lòng đặng khi bạn hữu được cơ hội tụ tập để cùng nâng ly.
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.
Phá đi thì dễ, nhưng xây dựng thì khó. Ai cũng biết như thế.
Chuyện nhờ người phiên dịch là thường, rất là bình thường. Vì dở ngoại ngữ là bình thường. Vấn đề là, dở thì cần khiêm tốn học, để vượt qua rào cản ngoại ngữ. Nhưng không nên để gây các tai hại lẽ ra không nên có.
Sài Gòn tuy không là thủ đô, nhưng thực tế vẫn là thành phố lớn nhất VN, là thủ đô kinh tế của VN, và riêng về ẩm thực có lẽ không nơi nào có nhiều bếp trưởng tuyệt vời như Sài Gòn.
Những người bị kỳ thị nhất tại VN hiện nay chính là người đồng tính luyến ái, dù đồng tính nam hay nữ. Bất kể rằng xã hôi đã cởi mở hơn so với thời ông bà mình, người đồng tính bây giờ vẫn bị kỳ thị từ làng xóm, cho tới nơi sở làm.
Có những chuyện không hình dung nổi... và các tai hại này luôn luôn xảy ra cho dân nghèo. Có lẽ, hiếm khi nghe chuyện nhà giàu gặp nạn. Thí dụ, như bị bác sĩ cắt nhầm 2 quả thận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.