Bạn,
Thờì gian gần đây, rất nhiều dân nghèo miền Trung lập nghiệp ở các khu "kinh tế mới" đã phải đối mặt với hạn hán, mất mùa. Nhiều gia đình quay về quê cũ để kiếm sống, và bi thảm hơn là họ trở thành những kẻ vô gia cư ngay trên làng quê mình, như trường hợp của 133 gia đình tại 1 làng ở huyện Hiệp Đức tỉnh Quảng Nam. Báo Người Lao Động viết về tình cảnh của những gia đình này như sau.
Làm ăn không được ở khu kinh tế mới, 133 gia đình trong diện di dời quay về lòng hồ Việt An (Bình Lâm, Hiệp Đức, Quảng Nam) nhưng không chuyển được hộ khẩu, thành dân ngụ cư nghèo khổ trên chính quê hương mình.
Hồ thủy lợi Việt An (tại thôn 5, Bình Lâm) được xây dựng vào năm 1995. Hơn 100 hộ dân ở thôn 5 phải đến định cư nhiều vùng cùng xã Bình Lâm. Khi còn ở lòng hồ, mỗi hộ gia đình ai cũng có vài mẫu đất để sản xuất. Nhưng đến khu tái định cư, mỗi hộ còn vài trăm mét vuông đất vườn, với 2 -3 sào ruộng làm kế sinh nhai. Trong số 133 hộ, chỉ có vài người được đền bù 50 đến 60 triệu đồng, còn đa số là 20 đến 30 triệu đồng. Về nơi ở mới, nhiều người không đủ đất để sản xuất, tiền đền bù nhận được chỉ đủ để xây nhà và mua gạo. Chưa đầy một năm, tiền cũng không còn. Ngày ngày người dân mò cua, bắt cá, làm nương rẫy kiếm sống.
Năm 1999, khi tỉnh Quảng Nam vận động dân đi vùng kinh tế mới ở Đức Dục, Ngọc Hồi (Kon Tum), gần 40 hộ dân ở lòng hồ Việt An bán nhà, bán vườn, bán bò... ra đi, mong thoát khỏi cảnh nghèo túng. Ngày ra đi về nơi "miền đất hứa" Đức Dục, cũng băng rôn cùng đoàn xe tiễn đưa rầm rộ, người dân ai cũng phấn khởi. Nhưng rồi, sự thể không như mong đợi. Anh Nguyễn Văn Đông kể lại: Ở Đức Dục đất toàn sỏi đá, khô khốc, cây cối không lên nổi. Tỉa hạt ngô, gieo hạt lúa chẳng thấy nảy mầm. Càng khủng khiếp hơn khi trong đất có cả bom, mìn thời chiến còn sót lại. Chưa có ai tử vong nhưng bị thương thì khá nhiều. Hầu hết rủ nhau đi làm thuê kiếm sống qua ngày. Chưa đầy một năm, họ kéo nhau trở về quê cũ, sống bám nơi lòng hồ. Chỉ duy còn hộ bà Nguyễn Thị Hương ở lại, nhưng gia đình bà cũng chia nhau đi nhiều nơi, kẻ vào Lâm Đồng, người về quê hương.
Bạn,
Báo NLĐ viết tiếp: Trở về quê hương, không ruộng vườn, nhà cửa, họ dựng tạm một túp lều quanh lòng hồ Việt An sinh sống. Công việc hằng ngày của họ là làm thuê, ở mướn, đàn ông đi phụ hồ, đàn bà đi trông con, giữ nhà cho người ở thành phố. Gần 4 năm trở lại quê hương nhưng không một ai chuyển được hộ khẩu từ Đức Dục về. Con cái họ sinh ra không có giấy khai sinh, lớn lên không được làm giấy chứng minh nhân dân, làm giấy nhập học cũng gặp không ít khó khăn. Trên nguyên tắc họ không được phép xây nhà, vì họ là dân Đức Dục. Sắp tới, đời sống của những người dân nơi đây sẽ càng khó khăn hơn, vì vừa qua huyện Hiệp Đức đã cho một số nhà đầu tư thuê hồ Việt An để nuôi cá nước ngọt. Nương rẫy quanh lòng hồ cũng sẽ bị thu hồi đề trồng rừng phòng hộ. Đó là nói, còn sự thực bao giờ người dân lòng hồ thoát cảnh "ngụ cư" trên chính quê mình thì chưa thể biết.
Thờì gian gần đây, rất nhiều dân nghèo miền Trung lập nghiệp ở các khu "kinh tế mới" đã phải đối mặt với hạn hán, mất mùa. Nhiều gia đình quay về quê cũ để kiếm sống, và bi thảm hơn là họ trở thành những kẻ vô gia cư ngay trên làng quê mình, như trường hợp của 133 gia đình tại 1 làng ở huyện Hiệp Đức tỉnh Quảng Nam. Báo Người Lao Động viết về tình cảnh của những gia đình này như sau.
Làm ăn không được ở khu kinh tế mới, 133 gia đình trong diện di dời quay về lòng hồ Việt An (Bình Lâm, Hiệp Đức, Quảng Nam) nhưng không chuyển được hộ khẩu, thành dân ngụ cư nghèo khổ trên chính quê hương mình.
Hồ thủy lợi Việt An (tại thôn 5, Bình Lâm) được xây dựng vào năm 1995. Hơn 100 hộ dân ở thôn 5 phải đến định cư nhiều vùng cùng xã Bình Lâm. Khi còn ở lòng hồ, mỗi hộ gia đình ai cũng có vài mẫu đất để sản xuất. Nhưng đến khu tái định cư, mỗi hộ còn vài trăm mét vuông đất vườn, với 2 -3 sào ruộng làm kế sinh nhai. Trong số 133 hộ, chỉ có vài người được đền bù 50 đến 60 triệu đồng, còn đa số là 20 đến 30 triệu đồng. Về nơi ở mới, nhiều người không đủ đất để sản xuất, tiền đền bù nhận được chỉ đủ để xây nhà và mua gạo. Chưa đầy một năm, tiền cũng không còn. Ngày ngày người dân mò cua, bắt cá, làm nương rẫy kiếm sống.
Năm 1999, khi tỉnh Quảng Nam vận động dân đi vùng kinh tế mới ở Đức Dục, Ngọc Hồi (Kon Tum), gần 40 hộ dân ở lòng hồ Việt An bán nhà, bán vườn, bán bò... ra đi, mong thoát khỏi cảnh nghèo túng. Ngày ra đi về nơi "miền đất hứa" Đức Dục, cũng băng rôn cùng đoàn xe tiễn đưa rầm rộ, người dân ai cũng phấn khởi. Nhưng rồi, sự thể không như mong đợi. Anh Nguyễn Văn Đông kể lại: Ở Đức Dục đất toàn sỏi đá, khô khốc, cây cối không lên nổi. Tỉa hạt ngô, gieo hạt lúa chẳng thấy nảy mầm. Càng khủng khiếp hơn khi trong đất có cả bom, mìn thời chiến còn sót lại. Chưa có ai tử vong nhưng bị thương thì khá nhiều. Hầu hết rủ nhau đi làm thuê kiếm sống qua ngày. Chưa đầy một năm, họ kéo nhau trở về quê cũ, sống bám nơi lòng hồ. Chỉ duy còn hộ bà Nguyễn Thị Hương ở lại, nhưng gia đình bà cũng chia nhau đi nhiều nơi, kẻ vào Lâm Đồng, người về quê hương.
Bạn,
Báo NLĐ viết tiếp: Trở về quê hương, không ruộng vườn, nhà cửa, họ dựng tạm một túp lều quanh lòng hồ Việt An sinh sống. Công việc hằng ngày của họ là làm thuê, ở mướn, đàn ông đi phụ hồ, đàn bà đi trông con, giữ nhà cho người ở thành phố. Gần 4 năm trở lại quê hương nhưng không một ai chuyển được hộ khẩu từ Đức Dục về. Con cái họ sinh ra không có giấy khai sinh, lớn lên không được làm giấy chứng minh nhân dân, làm giấy nhập học cũng gặp không ít khó khăn. Trên nguyên tắc họ không được phép xây nhà, vì họ là dân Đức Dục. Sắp tới, đời sống của những người dân nơi đây sẽ càng khó khăn hơn, vì vừa qua huyện Hiệp Đức đã cho một số nhà đầu tư thuê hồ Việt An để nuôi cá nước ngọt. Nương rẫy quanh lòng hồ cũng sẽ bị thu hồi đề trồng rừng phòng hộ. Đó là nói, còn sự thực bao giờ người dân lòng hồ thoát cảnh "ngụ cư" trên chính quê mình thì chưa thể biết.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình