Bạn,
Theo báo quốc nội, vài năm gần đây, vào dịp gần Tết, tại ngoại ô Sài Gòn và vùng ven thành phố Biên Hòa, gần các trường đại học, cao đẳng, trung học hoặc đường vào khu công nghiệp ở thường hay xuất hiện các mẩu tin "Cần người giúp việc", từ làm bánh mứt đến phụ quán, bán hàng và đủ loại công việc linh tinh tạm thời khác. Để có tiền tiêu Tết, một số sinh viên nghèo kéo nhau đi làm thêm ngoài giờ học. Báo Đồng Nai ghi nhận về công việc mưu sinh cuối năm của các sinh viên làm thuê tại các cơ sở bánh mứt ở Biên Hòa như sau.
Tại Biên Hòa, cơ sở làm kẹo đậu phộng, kẹo hạt điều Mỹ Xuân ở phường Tam Hiệp là "địa chỉ" làm thêm khá quen thuộc với một số sinh viên Trường cao đẳng sư phạm Đồng Nai. Hiện cơ sở này có khoảng 15 sinh viên đang làm việc thời vụ ở đây. Bà chủ cơ sở Vũ Thị Lành cho biết: "Nhiều em đi học xa nhà cũng khó khăn lắm nên chúng tôi thường ưu tiên cho những việc nhẹ nhàng, không cần phải có chuyên môn. Thường là những việc như phân loại hạt điều lành, vỡ để trộn kẹo hoặc rang, bóc vỏ đậu phộng, làm sạch mè hạt v.v... Các em có thể vào làm việc bất cứ giờ nào rảnh và tiền công trả cho mỗi em từ 5 ngàn-8 ngàn đồng/giờ. Thông thường các em rảnh sau giờ học nên đi làm 3 tiếng đồng hồ (từ 18-21 giờ tối) cũng được khoảng 20 ngàn đồng. Tất nhiên, chúng tôi cũng muốn các em chăm chỉ và thật thà, không lấy cắp nguyên liệu, nhất là điều hạt. Tết đến, cơ sở cũng tặng thêm một ít kẹo cho các em đem về ăn tết".
Tiếp xúc với phóng viên, cô Trần Thị Vi, sinh viên Trường Cao đẳng sư phạm đã làm thêm ở đây hai mùa tết, cho biết: "Thông thường, thi xong bọn em mới vào làm nên chỉ được khoảng hơn 1 tháng trước tết, mỗi ngày vài giờ nhưng cuối tháng cũng được khoảng 500 ngàn đồng. Số đó đủ mua nhiều thứ cho gia đình, còn kẹo ăn tết thì... khỏi mua. Năm nào bà chủ cũng cho cả bọc mấy ký, loại kẹo bị vỡ miếng, ăn ra giêng mới hết". Đến một cơ sở nhỏ chuyên làm các loại mứt trái cây ở phường Thống Nhất (Biên Hòa), phóng viên nhận thấy không khí làm việc ở đây thật náo nhiệt. Trong cái nhà xưởng lợp tôn vốn đã oi bức, những lò nấu, sấy hoạt động ngày đêm nên ở đây lúc nào cũng nóng hầm hập. Được sự giới thiệu của ông chủ, phóng viên đến chỗ đống thơm to lù lù đang có cả chục người ngồi gọt để gặp những sinh viên mới được vào làm. Nguyễn Ngọc Sơn, sinh viên Trường công nhân kỹ thuật Đồng Nai, đang loay hoay với trái thơm trên tay. Theo Sơn, lấy mắt thơm là việc mà bạn chưa làm qua bao giờ. Nhưng đến nay đã ổn, những trái thơm bạn làm đã bớt bị dập nát.
Bạn,
Cũng theo báo ĐN, khi phóng viên khỏi về tiền công mỗi ngày, Sơn nói: "Ông chủ cũng thông cảm cho bọn học sinh làm thêm kiếm tiền xài Tết nên trả từ 25 ngàn - 30 ngàn đồng/ ngày, nhưng chỉ phải làm 4 tiếng (từ sau 17 giờ chiều trở đi). Do phải thường xuyên tiếp xúc với nước rửa và nước thơm (có chứa acid) nên tay em bị ngứa và đau lắm, đeo găng tay rất khó gọt nhưng phải cố chịu để tết có ít tiền xài, không phải xin bố mẹ."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình