Bạn,
Theo ghi nhận của báo quốc nội, xích lô ở Huế có những đặc trưng khác với xích lô tại một số thành phố của VN. Một nhà nghiên cứu về Huế nhận xét rằng: "Xích lô Huế vừa phải, chừng mực, không cao quá để bị gió lật, không thấp quá để chẳng thấy lấp lánh dòng sông, không rộng quá để đôi lứa lắc đầu, không hẹp quá để ngại ngùng ai đó. Biết phận mình, xích lô Huế từ hình dáng cho đến màu sắc không loè loẹt, không gò gẫm cố học làm sang. Mấy năm gần đây, chủ nhân axích lô như muốn khoe một chút tâm Huế u hoài đã sơn xe màu hoàng hôn tím". Báo Lao Động viết về xích lô Huế như sau.
Xích lô có mặt tại Huế khoảng cuối thế kỷ 19 và đối tượng phục vụ ban đầu là tầng lớp quý tộc. Khi xích lô đã trở nên phổ thông hơn một chút, thì đối tượng chính là các "cậu ấm", "cô chiêu" được gia đình thuê tháng (cho dễ quản lý) để đưa đón ngày hai buổi đến trường. Tiếp đến là phục vụ các quý bà, quý cô đi lại, chợ búa... Bây giờ, xích lô Huế phần lớn chỉ phục vụ cho việc đi lại của khách du lịch và một bộ phận nhỏ người dân.
Không ở đâu những vòng quay chầm chậm của xích lô lại "duyên" và gợi được nhiều điều như ở đường phố Huế. Những chiều mùa hạ, những sớm đầu thu, nếu làm một cuốc xích lô qua cầu Trường Tiền, dạo quanh những cung đường đền đài rêu phong, dù là người bản xứ cũng cảm thấy lòng lạ lẫm, nôn nao, bồi hồi như đi xa lâu ngày mới trở về. Những ngày mưa dài lê thê, dù có lòng gỗ đá cũng thấy xót xa, tâm trạng khi nhìn chiếc xích lô vì mưu sinh mà lầm lũi trong mưa gió.
Cứ mỗi lần nghe ai đó nhắc tới xích lô Huế, phóng viên lại nhớ "Phương xích lô", thi sĩ sống bằng nghề đạp xích lô đã quá cố mà chắc chắn sẽ để lại một "ấn tượng khó quên" đối với ai đã gặp bằng lối sống và những câu thơ hào sảng, bồng bềnh kiểu như: "Vắng khách đôi khi về chở gió/Không tiền không bạc vẫn cười vang/Dừng lại bên cầu nghe nước chảy/ Chợt thấy mình giọt nước Hương Giang". "Phương xích lô" mất bên dòng Thạch Hãn ở Quảng Trị cách đây 3 năm. Với xích lô Huế, ở một phương diện nào đó, đây là một "mất mát không thể nào bù đắp được" bởi trong giới hành nghề xíchlô, "Phương xích lô" là một hiện tượng đặc biệt, là "dị nhân", là một "tài sản" riêng có của Hue.
Bạn,
Cũng theo báo LĐ, thành phố Huế hiện tại có đến 595 người hành nghề xích lô đang sinh hoạt trong các nghiệp đoàn xíchlô, xe thồ Đông Ba, xích lô du lịch, xích lô xe thồ bến xe phía nam và ga Huế, do Liên đoàn Lao động thành phố Huế quản lý. Ngoài ra, còn có khoảng 2,000- 2,500 người hành nghề xích lô tự do.. Phần lớn những người hành nghề xích lô ở Huế hiện nay là lao động nghèo, mua chiếc xích lô chở khách kiếm sống qua ngày.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình