Bạn,
Trong một lá thư trước, chúng tôi có trình bày về tình hình của thị trường ca nhạc tại VN mà theo ghi nhận của các báo VN là quá hỗn tạp. Mới đây, trong một cuộc hội thảo do hội Nhạc sĩ Sài Gòn tổ chức, nhiều nhạc sĩ tên tuổi trong nước đã than phiền là các hoạt động xuất bản băng, đĩa, sân khấu ca nhạc trong vòng quay kinh tế, chủ yếu thỏa mãn thị hiếu khách hàng.
Trong một lá thư trước, chúng tôi có trình bày về tình hình của thị trường ca nhạc tại VN mà theo ghi nhận của các báo VN là quá hỗn tạp. Mới đây, trong một cuộc hội thảo do hội Nhạc sĩ Sài Gòn tổ chức, nhiều nhạc sĩ tên tuổi trong nước đã than phiền là các hoạt động xuất bản băng, đĩa, sân khấu ca nhạc trong vòng quay kinh tế, chủ yếu thỏa mãn thị hiếu khách hàng.
Theo báo Người Lao Động, đa số đơn vị sản xuất và biểu diễn khai thác những ca khúc thương mại hóa thuần tính giải trí ở nội dung lời ca, dễ dãi ở giai điệu được sản xuất và kinh doanh đại trà, tôn vinh những ca khúc đậm màu sắc thời trang. Từ đó, tạo nên sự ngộ nhận giữa những top ten do một số người bình chọn, lại trở thành của tất cả mọi người, như là một đỉnh cao nghệ thuật.
Phân tích về thực trạng này, báo Người Lao Động đã ghi lại ý kiến của một số nhạc sĩ với nội dung như sau: Theo nhạc sĩ Phú Quang, Công chúng là số đông, nhưng trong đó lại có những bộ phận rất dễ bị tác động bởi quảng cáo, lăng xê bài hát và ca sĩ. Hiện nay đã có tình trạng đánh tráo giá trị nghệ thuật, nhiều bài hát đạo nhạc nước ngoài và cả trong nước, thậm chí có người còn lạm dụng nhạc ghi sẵn demo trong organ điện tử, đặt lời làm ca khúc linh tinh.
Trong khi đó, âm ỉ cơn sốt đòi tác quyền tác phẩm của giới nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp, đã tạo tâm lý bất ổn cho nhà sản xuất, và từ đó họ ngần ngại trong việc sử dụng ca khúc, vì đã có trường hợp nhạc sĩ đòi 10 triệu đồng, 20 triệu đồng cho một ca khúc. Do đó, hầu hết ca khúc mang tính thị trường hiện nay là của những tác giả trẻ không chuyên, với họ việc trình làng là cần thiết hơn việc tác quyền bao nhiêu, thậm chí có người còn viết những giai điệu đặc sệt Hồng Kông theo đơn đặt hàng. Do đó, nội dung ca khúc chỉ có bi lụy như phim bộ Hồng Kông, hoặc tiết tấu bùm chát vay mượn pop-rock Anh, Mỹ.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hiên nhận xét: Có ca khúc bảo đảm cả hai chức năng nghệ thuật và giải trí, nhưng cũng có ca khúc đơn thuần là giải trí. Sự phân biệt ở đây là trong ca khúc nghệ thuật, không chỉ gửi gắm nỗi lòng tác giả mà còn thể hiện ở giai điệu, hòa âm, lời ca với những sáng tạo mới. Không lặp lại cái mình đã có, không lặp lại cái của người khác. Còn ngược lại, ca khúc giải trí không có chuẩn như trên, mà là sự dễ dãi chạy theo thị hiếu.
Nhạc sĩ, tiến sĩ Trần Anh, phó chủ nhiệm khoa sáng tác nhạc viện Thành phố cho rằng: Giữa góc độ nghệ thuật và giải trí khác nhau ở hình thức biểu diễn. Ca khúc giải trí đậm màu tiết tấu (bộ gõ, trống jazz), lời ca không mang tính văn học, không đi sâu vào tâm lý, còn ca khúc nghệ thuật bị ràng buộc bởi tiết tấu, phần hòa âm tinh tế có sáng tạo mới, lời ca hàm súc tính văn học, khơi gợi vào tâm lý, nhận thức một cách sâu sắc.
Bạn,
Theo ghi nhận của các báo Sài Gòn, ca nhạc thương mại đang chiếm một thị phần lớn trên thị trường tân nhạc trong nước. Trên sân khấu, các ca khúc nặng phần giải trí cũng chiếm một tỷ lệ trong nội dung chương trình, cuối cùng một số nhạc sĩ không chạy theo thị hiếu này đành phải chào thua !
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình