Bạn
Tại Việt Nam, có không ít nghề mà người thợ phải làm việc trên cao trong điều kiện thiếu các phương tiện kỹ thuật để bảo đảm sự an toàn, trong đó có nghề xây lắp các trụ điện cao thế, dẫn điện về cho khắp mọi miền Việt Nam, và so với các thợ leo cao, họ là người phải chịu đựng gian khổ và thiệt thòi nhiều nhất. Cũng giống như một số nghề khác, người thợ xây lắp đường dây điện luôn phải làm việc lưu động xa nhà, nay vượt núi cao đèo sâu, mai đã phơi mình trên những cánh đồng hoang vu làm bạn với sinh lầy và sông nước. Cái cảnh sống du mục, ăn cơm đồng, ở nhà trọ đã là nét đặc thù của cuộc sống người thợ ở đây. Chính cuộc sống ấy đã để lại cho họ không ít những thiệt thòi như nội dung đoạn ký sự sau đây trích từ báo trong nước:
Tiếp xúc với những người thợ xây dựng các trụ điện cao thế, chúng tôi được nghe những buồn vui của họ. Anh Nguyễn Kim Việt, công nhân đội Xây lắp 4 nói: Kể về thiệt thòi của chúng em có mà nói đến sáng mai cũng không hết. Rồi anh Việt nói tiếp: Các anh biết không, lâu nay báo chí vẫn viết về xí nghiệp A, Cty B do môi trường làm việc, có nhiều phụ nữ rất khó lấy chồng. Với công nhân xây lắp điện thì lại rơi vào hoàn cảnh ngược lại: đàn ông ế vợ!” Nghe Việt nói, lúc đầu chúng tôi cứ nghĩ là đùa. Nhưng qua tiếp xúc với nhiều công nhân mới biết, đúng là do công việc đòi hỏi nay đây mai đó, công nhân không thời gian để tìm hiểu phái nữ.
Tính riêng ở đội 4 có 120 công nhân thì có tới gần 50% là chưa vợ. Trong số các chàng trai đã có vợ cũng phần lớn là tranh thủ “tán” được các cô gái ở nơi có đường dây đi qua. Chẳng hạn Nguyễn Văn Hùng, lấy vợ ở Đồng Xoài (Bình Phước) nhờ thi công đường dây 500kv, công nhân Nguyễn Văn Dũng lấy vợ ở Bến Cát (Bình Dương) khi thi công đường dây Thủ Đức - Bến Cát. Còn Lê Phước Đức cũng có mối tình ở Long An khi thi công đường dây Cai Lập - Phú Lâm sau đó nên vợ, nên chồng...
Lấy vợ đã khó, Công nhân nào muốn khao khát đi học thêm để nâng cao trình độ, kiến thức lại càng khó khăn gấp bội. Anh Nguyễn Hữu Ý, đội trưởng đội xây lắp điện 4, tâm sự: đúng là công việc không ổn định một chỗ nên công nhân muốn học thêm cũng không được. Như tôi đang theo học thêm đại học xây dựng nhưng mấy năm rồi vẫn chưa lấy được bằng vì phải theo công trình, liên tục bỏ học.
Thông thường cứ ngoài 40 tuổi là không đủ sức khoẻ để leo cao. Thấy được vất vả của nghề, ngành Lao động có ưu tiên giảm tuổi về hưu cho CN xuống còn 55, song chưa có ai bám trụ được đến tuổi đó. Thường thì cứ ngoài 40 là nhiều CN tự giác tìm cách tự lo cho mình. Có người đi làm phu hồ, người lái xe ôm hay ai thuê gì làm nấy…
Tại Việt Nam, có không ít nghề mà người thợ phải làm việc trên cao trong điều kiện thiếu các phương tiện kỹ thuật để bảo đảm sự an toàn, trong đó có nghề xây lắp các trụ điện cao thế, dẫn điện về cho khắp mọi miền Việt Nam, và so với các thợ leo cao, họ là người phải chịu đựng gian khổ và thiệt thòi nhiều nhất. Cũng giống như một số nghề khác, người thợ xây lắp đường dây điện luôn phải làm việc lưu động xa nhà, nay vượt núi cao đèo sâu, mai đã phơi mình trên những cánh đồng hoang vu làm bạn với sinh lầy và sông nước. Cái cảnh sống du mục, ăn cơm đồng, ở nhà trọ đã là nét đặc thù của cuộc sống người thợ ở đây. Chính cuộc sống ấy đã để lại cho họ không ít những thiệt thòi như nội dung đoạn ký sự sau đây trích từ báo trong nước:
Tiếp xúc với những người thợ xây dựng các trụ điện cao thế, chúng tôi được nghe những buồn vui của họ. Anh Nguyễn Kim Việt, công nhân đội Xây lắp 4 nói: Kể về thiệt thòi của chúng em có mà nói đến sáng mai cũng không hết. Rồi anh Việt nói tiếp: Các anh biết không, lâu nay báo chí vẫn viết về xí nghiệp A, Cty B do môi trường làm việc, có nhiều phụ nữ rất khó lấy chồng. Với công nhân xây lắp điện thì lại rơi vào hoàn cảnh ngược lại: đàn ông ế vợ!” Nghe Việt nói, lúc đầu chúng tôi cứ nghĩ là đùa. Nhưng qua tiếp xúc với nhiều công nhân mới biết, đúng là do công việc đòi hỏi nay đây mai đó, công nhân không thời gian để tìm hiểu phái nữ.
Tính riêng ở đội 4 có 120 công nhân thì có tới gần 50% là chưa vợ. Trong số các chàng trai đã có vợ cũng phần lớn là tranh thủ “tán” được các cô gái ở nơi có đường dây đi qua. Chẳng hạn Nguyễn Văn Hùng, lấy vợ ở Đồng Xoài (Bình Phước) nhờ thi công đường dây 500kv, công nhân Nguyễn Văn Dũng lấy vợ ở Bến Cát (Bình Dương) khi thi công đường dây Thủ Đức - Bến Cát. Còn Lê Phước Đức cũng có mối tình ở Long An khi thi công đường dây Cai Lập - Phú Lâm sau đó nên vợ, nên chồng...
Lấy vợ đã khó, Công nhân nào muốn khao khát đi học thêm để nâng cao trình độ, kiến thức lại càng khó khăn gấp bội. Anh Nguyễn Hữu Ý, đội trưởng đội xây lắp điện 4, tâm sự: đúng là công việc không ổn định một chỗ nên công nhân muốn học thêm cũng không được. Như tôi đang theo học thêm đại học xây dựng nhưng mấy năm rồi vẫn chưa lấy được bằng vì phải theo công trình, liên tục bỏ học.
Thông thường cứ ngoài 40 tuổi là không đủ sức khoẻ để leo cao. Thấy được vất vả của nghề, ngành Lao động có ưu tiên giảm tuổi về hưu cho CN xuống còn 55, song chưa có ai bám trụ được đến tuổi đó. Thường thì cứ ngoài 40 là nhiều CN tự giác tìm cách tự lo cho mình. Có người đi làm phu hồ, người lái xe ôm hay ai thuê gì làm nấy…
Bạn,
Khi đang còn làm trên các công trình, những người thợ xây dựng trụ điện cao thế chỉ ước mong làm sao có việc làm đều đều, mặc dù có lúc đồng lương cũng chỉ đủ đóng tiền cơm tập thể và chi tiêu cho riêng mình trong những ngày rong ruổi trên các công trình. Thế nhưng cái ước mong tầm thường, đơn giản đó có khi vẫn là điều quá lớn, ngoài tầm tay của những người thợ khốn khổ này.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình