Bạn,
Từ năm 1998 đến nay, theo sự khuyến cáo của các tổ chức Tài chánh Quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á... chính quyền CSVN đã cho đấu thầu các công trình xây dựng với kinh phí do các tổ Quốc tế tài trợ. Với những công trình mà mức kinh phí không quá 10 triệu đô, thành phần tham dự thầu có cả các công ty xây dựng trong nước. Còn với những công trình lớn, các nhà thầu là các tập đoàn lớn của Nhật, Đại Hàn, Mỹ, Úc, Đức, Pháp...
Theo báo trong nước, tại các cuộc đấu thầu có công ty Việt Nam tham dự, phần thắng cũng rất khó lọt về các nhà thầu nội địa. Lý do rất đơn giản là các nhà thầu Việt Nam yếu vốn nên không dám cho giá thầu hạ, cuối cùng họ bị các công ty nước ngoài đo ván ngay trên sân nhà. Ngoài ra cũng có một số trường hợp chủ bỏ vốn đầu tư cũng là người tham dự thầu, và cuối cùng người bỏ vốn cũng là người trúng thầu. Hoạt cảnh bi hài về đầu thầu đã xảy ra tại nhiều thành phố lớn Sài Gòn và một số địa phương ở Việt Nam như ghi nhận sau đây của báo Sài Gòn:
Đầu năm vừa rồi, tỉnh Bình Dương quyết định đầu tư cải tạo, nâng cấp và mở rộng quốc lộ 13 (đoạn QL km 13+074 - km 23+078). Đây là một trong những công trình trọng điểm của tỉnh, giá trị đầu tư khoảng 111 tỉ đồng. Theo quy định, tháng 3.1999 chính quyền tỉnh (đại diện Cty Becamex - chủ đầu tư) đã phát công văn đến các doanh nghiệp xây dựng giao thông lớn gọi thầu. Gần 10 nhà thầu trên khắp cả nước mang hồ sơ đến. Dĩ nhiên bỏ ra hàng chục triệu đồng để chuẩn bị, ai cũng hy vọng giành gói thầu về tay mình. Nhưng hỡi ôi, đến hồi mở thầu mới hay trong số 7 hồ sơ gửi đến (hai nhà thầu bỏ cuộc) có cả Cty Becamex là đơn vị chủ đầu tư. Và dĩ nhiên không cần suy nghĩ nhiều cũng biết ngay đơn vị trúng thầu không là ai khác ngoài Becamex. Nếu gói thầu của Becamex có giá bỏ rẻ hơn, kỹ thuật năng lực tốt hơn các đơn vị khác, thì dĩ nhiên không có gì phải bàn. Thế nhưng so với các đơn vị cùng tham gia đấu thầu thì Becamex chỉ hơn điểm phỏng vấn (17 điểm). Còn một trong những yếu tố quan trọng nhất là giá dự thầu thì cao hơn đơn vị bỏ thấp nhất đến gần 2 tỉ đồng (69 tỉ/67,025 tỉ). Điều đó có nghĩa nhờ Becamex trả lời phỏng vấn tốt, mà Nhà nước vui lòng chịu thiệt đến 2 tỉ.
Ngoài ra phương pháp chấm thầu của chủ đầu tư (Becamex) cũng lạ hơn so với quy định và tập quán. Hội đồng thẩm vấn (HĐTV) thầu không có thành phần cơ quan chuyên ngành (Giao thông vận tải), lại do Becamex chủ trì, trong khi Becamex cũng là đơn vị tham gia đấu thầu... Thêm vào đó, dù chưa mở thầu Becamex cũng đã triển khai thi công dự án và không dừng lại ngày nào trong thời gian xét thầu. Vừa là chủ đầu tư, vừa là chủ trì hội đồng xét duyệt, lại vừa là đơn vị đấu thầu, biết có khách quan được chăng" Nhất là trong lĩnh vực xây dựng. Nếu cảm thấy đây là công trình đặc thù và cần nâng đỡ doanh nghiệp trong tỉnh, tại sao UBND tỉnh Bình Dương không mạnh dạn xin chính phủ cho chỉ định thầu. Như vậy các đơn vị khác đỡ phải tốn kém chi phí lập hồ sơ, đi lại tham gia dự thầu.
Bạn,
Khi biết mình bị lừa, nhiều công ty Việt Nam tham dự cuộc đấu thầu đã than: Đấu thầu công trình theo kiểu trên có khác gì vừa đá bóng vừa thổi còi, không biết đâu là trọng tài, đâu là cầu thủ...
Từ năm 1998 đến nay, theo sự khuyến cáo của các tổ chức Tài chánh Quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á... chính quyền CSVN đã cho đấu thầu các công trình xây dựng với kinh phí do các tổ Quốc tế tài trợ. Với những công trình mà mức kinh phí không quá 10 triệu đô, thành phần tham dự thầu có cả các công ty xây dựng trong nước. Còn với những công trình lớn, các nhà thầu là các tập đoàn lớn của Nhật, Đại Hàn, Mỹ, Úc, Đức, Pháp...
Theo báo trong nước, tại các cuộc đấu thầu có công ty Việt Nam tham dự, phần thắng cũng rất khó lọt về các nhà thầu nội địa. Lý do rất đơn giản là các nhà thầu Việt Nam yếu vốn nên không dám cho giá thầu hạ, cuối cùng họ bị các công ty nước ngoài đo ván ngay trên sân nhà. Ngoài ra cũng có một số trường hợp chủ bỏ vốn đầu tư cũng là người tham dự thầu, và cuối cùng người bỏ vốn cũng là người trúng thầu. Hoạt cảnh bi hài về đầu thầu đã xảy ra tại nhiều thành phố lớn Sài Gòn và một số địa phương ở Việt Nam như ghi nhận sau đây của báo Sài Gòn:
Đầu năm vừa rồi, tỉnh Bình Dương quyết định đầu tư cải tạo, nâng cấp và mở rộng quốc lộ 13 (đoạn QL km 13+074 - km 23+078). Đây là một trong những công trình trọng điểm của tỉnh, giá trị đầu tư khoảng 111 tỉ đồng. Theo quy định, tháng 3.1999 chính quyền tỉnh (đại diện Cty Becamex - chủ đầu tư) đã phát công văn đến các doanh nghiệp xây dựng giao thông lớn gọi thầu. Gần 10 nhà thầu trên khắp cả nước mang hồ sơ đến. Dĩ nhiên bỏ ra hàng chục triệu đồng để chuẩn bị, ai cũng hy vọng giành gói thầu về tay mình. Nhưng hỡi ôi, đến hồi mở thầu mới hay trong số 7 hồ sơ gửi đến (hai nhà thầu bỏ cuộc) có cả Cty Becamex là đơn vị chủ đầu tư. Và dĩ nhiên không cần suy nghĩ nhiều cũng biết ngay đơn vị trúng thầu không là ai khác ngoài Becamex. Nếu gói thầu của Becamex có giá bỏ rẻ hơn, kỹ thuật năng lực tốt hơn các đơn vị khác, thì dĩ nhiên không có gì phải bàn. Thế nhưng so với các đơn vị cùng tham gia đấu thầu thì Becamex chỉ hơn điểm phỏng vấn (17 điểm). Còn một trong những yếu tố quan trọng nhất là giá dự thầu thì cao hơn đơn vị bỏ thấp nhất đến gần 2 tỉ đồng (69 tỉ/67,025 tỉ). Điều đó có nghĩa nhờ Becamex trả lời phỏng vấn tốt, mà Nhà nước vui lòng chịu thiệt đến 2 tỉ.
Ngoài ra phương pháp chấm thầu của chủ đầu tư (Becamex) cũng lạ hơn so với quy định và tập quán. Hội đồng thẩm vấn (HĐTV) thầu không có thành phần cơ quan chuyên ngành (Giao thông vận tải), lại do Becamex chủ trì, trong khi Becamex cũng là đơn vị tham gia đấu thầu... Thêm vào đó, dù chưa mở thầu Becamex cũng đã triển khai thi công dự án và không dừng lại ngày nào trong thời gian xét thầu. Vừa là chủ đầu tư, vừa là chủ trì hội đồng xét duyệt, lại vừa là đơn vị đấu thầu, biết có khách quan được chăng" Nhất là trong lĩnh vực xây dựng. Nếu cảm thấy đây là công trình đặc thù và cần nâng đỡ doanh nghiệp trong tỉnh, tại sao UBND tỉnh Bình Dương không mạnh dạn xin chính phủ cho chỉ định thầu. Như vậy các đơn vị khác đỡ phải tốn kém chi phí lập hồ sơ, đi lại tham gia dự thầu.
Bạn,
Khi biết mình bị lừa, nhiều công ty Việt Nam tham dự cuộc đấu thầu đã than: Đấu thầu công trình theo kiểu trên có khác gì vừa đá bóng vừa thổi còi, không biết đâu là trọng tài, đâu là cầu thủ...
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình