Bạn,
Theo báo SGGP, tại tỉnh Bắc Ninh, xưa kia cứ mỗi dịp xuân về, hàng đoàn thuyền đậu sẵn dưới bến sông Đuống hay xe cộ tấp nập qua lại chở tranh Đông Hồ mang bán khắp nơi cho cư dân quanh vùng treo trong những ngày Xuân. Nay tới Đông Hồ không còn cảnh bằng thuyền nữa, xe cộ vẫn ra vào, song không phải họ đến mua tranh, mà đến mua hàng... mã. Làng tranh Đông Hồ đã đổi thay khi cả làng chyển sang mưu sinh bằng nghề làm vàng mã. Báo SGGP đã viết về làng này như sau.
Đến Đông Hồ, phóng viên đã bắt gặp rất nhiều người đang thồ hàng mã từ làng đi ra. Hàng mã được luân chuyển bằng đủ thứ phương tiện, khách hàng nào mua nhiều chở bằng xe ô tô tải cỡ nhỏ, khách mua ít chở đi gần bằng xe máy, xe đạp... Thấy một thanh niên đang xếp hàng lên một xe máy ở ngay đầu làng, phóng viên đến hỏi thăm. Tưởng chúng tôi là khách đến cất hàng buôn sang Hà Nội, anh thanh niên vồn vã giới thiệu ngay: tất cả mọi thứ hàng mã ở đại lý nhà anh đều có đủ cả, nào nhà hai tầng, xe máy, quần áo... Nhấc thử ngôi nhà hai tầng vợ anh đang xếp, phóng viên thấy các chi tiết của căn nhà không thiếu một nét nhỏ nào, cánh cửa sổ, cửa ra vào... đều được in, dán đầy đủ. Vợ anh đon đả: "Các chú cứ yên tâm đi hàng nhà anh chị bán thì khỏi chê, mẫu mã đẹp, giá cả lại phải chăng". Chẳng thế không chỉ người miền Bắc mới mua hàng Đông Hồ, người miền Trung tận mãi Quảng Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh... cũng ra đóng hàng gửi xe khách vào trong đó bán. Khách mua hàng của vợ chồng anh thanh niên ở tận Bắc Giang còn bạn hàng gia đình có ở khắp nơi: Hải Dương, Hà Tây... chưa kể các mối ngoài Hà Nội.
Đi khắp làng đâu đâu phóng viên cũng thấy cảnh bận rộn vội vàng, người pha phẩm màu, nấu hồ quết bồi lên hàng mã. Chị H. đang nấu hồ cho phónhg viên biết, cháo hồ này làm bằng bột sắn nấu nhừ, quết lên cho cứng giấy. Mọi khoảng sân, bờ tường hay ngõ hẻm đều được tận dụng triệt để phơi giấy màu. Lòng vòng một lúc chúng tôi vào nhà bà B., thấy anh con trai bà đang trổ giấy phóng viên cứ ngỡ anh đang in tranh, anh K. cho biết anh làm công đoạn xén hàng loạt này đem dán vào các đôi hài, đôi giày. Nhà anh sản xuất đa dạng mặt hàng ai đặt gì làm nấy. Trông ra ngoài sân phóng viên có cảm giác ở trên dương thế có gì ở dưới âm có nấy. Chị vợ anh khoe, hôm nọ ra chợ Hà Đông bán hàng, có người đặt làm bộ đồ cắt tóc gửi cho ông chồng chết trẻ vì khi xưa còn sống ông làm nghề cắt tóc, chỉ một lúc anh chị làm xong nào gương lược, ghế, thậm chí có cả dao cạo râu. Bà B. cũng góp lời: nhà bà có người đến đặt nhiều thứ hàng độc chiêu lắm, con trai đang độ tuổi đi học chết, họ đặt mua cặp sách, máy vi tính. .. chỉ có điều làm bằng giấy cả. Khi phóng viên hỏi về nghề làm tranh, bà bồi hồi nhớ lại, nhà bà có mấy đời làm tranh, mỗi dịp Tết đến cả nhà đều đi bán tranh, sau đó tranh làm ra không tiêu thụ được đành bỏ nghề.
Bạn,
Báo SGGP viết tiếp: theo ước tính, làng Đông Hồ có khoảng 350 gia đình với hơn 2 ngàn người, ai ai cũng đầu tư công sức, máy móc, tiền của vào nghề làm mã, họ trau chuốt cải tiến các phương pháp in lưới hay áp dụng cắt... còn chuyện làm tranh họ quên mất rồi. Bản khắc gỗ, pha màu, vẽ tranh... đã mai một đi, không còn nữa trong việc mưu sinh, truyền thống cũ đã không còn. Việc bỏ nghề của dân làng khiến kỹ thuật làm tranh ngày một nhạt phai đi, hy vọng khôi phục làng tranh xưa khó thành hiện thực.
Theo báo SGGP, tại tỉnh Bắc Ninh, xưa kia cứ mỗi dịp xuân về, hàng đoàn thuyền đậu sẵn dưới bến sông Đuống hay xe cộ tấp nập qua lại chở tranh Đông Hồ mang bán khắp nơi cho cư dân quanh vùng treo trong những ngày Xuân. Nay tới Đông Hồ không còn cảnh bằng thuyền nữa, xe cộ vẫn ra vào, song không phải họ đến mua tranh, mà đến mua hàng... mã. Làng tranh Đông Hồ đã đổi thay khi cả làng chyển sang mưu sinh bằng nghề làm vàng mã. Báo SGGP đã viết về làng này như sau.
Đến Đông Hồ, phóng viên đã bắt gặp rất nhiều người đang thồ hàng mã từ làng đi ra. Hàng mã được luân chuyển bằng đủ thứ phương tiện, khách hàng nào mua nhiều chở bằng xe ô tô tải cỡ nhỏ, khách mua ít chở đi gần bằng xe máy, xe đạp... Thấy một thanh niên đang xếp hàng lên một xe máy ở ngay đầu làng, phóng viên đến hỏi thăm. Tưởng chúng tôi là khách đến cất hàng buôn sang Hà Nội, anh thanh niên vồn vã giới thiệu ngay: tất cả mọi thứ hàng mã ở đại lý nhà anh đều có đủ cả, nào nhà hai tầng, xe máy, quần áo... Nhấc thử ngôi nhà hai tầng vợ anh đang xếp, phóng viên thấy các chi tiết của căn nhà không thiếu một nét nhỏ nào, cánh cửa sổ, cửa ra vào... đều được in, dán đầy đủ. Vợ anh đon đả: "Các chú cứ yên tâm đi hàng nhà anh chị bán thì khỏi chê, mẫu mã đẹp, giá cả lại phải chăng". Chẳng thế không chỉ người miền Bắc mới mua hàng Đông Hồ, người miền Trung tận mãi Quảng Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh... cũng ra đóng hàng gửi xe khách vào trong đó bán. Khách mua hàng của vợ chồng anh thanh niên ở tận Bắc Giang còn bạn hàng gia đình có ở khắp nơi: Hải Dương, Hà Tây... chưa kể các mối ngoài Hà Nội.
Đi khắp làng đâu đâu phóng viên cũng thấy cảnh bận rộn vội vàng, người pha phẩm màu, nấu hồ quết bồi lên hàng mã. Chị H. đang nấu hồ cho phónhg viên biết, cháo hồ này làm bằng bột sắn nấu nhừ, quết lên cho cứng giấy. Mọi khoảng sân, bờ tường hay ngõ hẻm đều được tận dụng triệt để phơi giấy màu. Lòng vòng một lúc chúng tôi vào nhà bà B., thấy anh con trai bà đang trổ giấy phóng viên cứ ngỡ anh đang in tranh, anh K. cho biết anh làm công đoạn xén hàng loạt này đem dán vào các đôi hài, đôi giày. Nhà anh sản xuất đa dạng mặt hàng ai đặt gì làm nấy. Trông ra ngoài sân phóng viên có cảm giác ở trên dương thế có gì ở dưới âm có nấy. Chị vợ anh khoe, hôm nọ ra chợ Hà Đông bán hàng, có người đặt làm bộ đồ cắt tóc gửi cho ông chồng chết trẻ vì khi xưa còn sống ông làm nghề cắt tóc, chỉ một lúc anh chị làm xong nào gương lược, ghế, thậm chí có cả dao cạo râu. Bà B. cũng góp lời: nhà bà có người đến đặt nhiều thứ hàng độc chiêu lắm, con trai đang độ tuổi đi học chết, họ đặt mua cặp sách, máy vi tính. .. chỉ có điều làm bằng giấy cả. Khi phóng viên hỏi về nghề làm tranh, bà bồi hồi nhớ lại, nhà bà có mấy đời làm tranh, mỗi dịp Tết đến cả nhà đều đi bán tranh, sau đó tranh làm ra không tiêu thụ được đành bỏ nghề.
Bạn,
Báo SGGP viết tiếp: theo ước tính, làng Đông Hồ có khoảng 350 gia đình với hơn 2 ngàn người, ai ai cũng đầu tư công sức, máy móc, tiền của vào nghề làm mã, họ trau chuốt cải tiến các phương pháp in lưới hay áp dụng cắt... còn chuyện làm tranh họ quên mất rồi. Bản khắc gỗ, pha màu, vẽ tranh... đã mai một đi, không còn nữa trong việc mưu sinh, truyền thống cũ đã không còn. Việc bỏ nghề của dân làng khiến kỹ thuật làm tranh ngày một nhạt phai đi, hy vọng khôi phục làng tranh xưa khó thành hiện thực.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình