Bạn,
Cách Hà Nội 40 km về hướng Tây Bắc, có một khoảng rừng diện tích chỉ một mẫu tây, trên đó một thửa đất vài chục mét vuông quây lưới B 40 nhốt mấy chú hươu sao. Hai cái chuồng cọp bên trong ngăn từng buồng nhốt gấu, báo cầy, ba cái lô cốt nửa nổi nửa chìm, lấp xấp nước để nhốt rùa, kỳ đà, tê tê, nghe nói có khi còn nhốt rắn, đó là toàn bộ cơ ngơi của trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Sóc Sơn, cơ sở cứu hộ được xem là lớn nhất VN. Trong thực tế, đó là nơi tiếp nhận các động vật mà các toán kiểm lâm đã thu lại của những người săn bắt chui. Do thiếu điều kiện, trung tâm này đã trở thành nơi giam giữ động vật như nội dung câu chuyện dưới đây theo lời kể của phóng viên báo Tuổi Trẻ
Cách Hà Nội 40 km về hướng Tây Bắc, có một khoảng rừng diện tích chỉ một mẫu tây, trên đó một thửa đất vài chục mét vuông quây lưới B 40 nhốt mấy chú hươu sao. Hai cái chuồng cọp bên trong ngăn từng buồng nhốt gấu, báo cầy, ba cái lô cốt nửa nổi nửa chìm, lấp xấp nước để nhốt rùa, kỳ đà, tê tê, nghe nói có khi còn nhốt rắn, đó là toàn bộ cơ ngơi của trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Sóc Sơn, cơ sở cứu hộ được xem là lớn nhất VN. Trong thực tế, đó là nơi tiếp nhận các động vật mà các toán kiểm lâm đã thu lại của những người săn bắt chui. Do thiếu điều kiện, trung tâm này đã trở thành nơi giam giữ động vật như nội dung câu chuyện dưới đây theo lời kể của phóng viên báo Tuổi Trẻ
Chúng tôi đang ngồi nói chuyện với ông Nguyễn Văn Cảnh, phó giám đốc trung tâm, trong phòng làm việc của ông thì bỗng ngoài kia vọng vào tiếng gầm khủng khiếp của loài thú dữ. Tiếng gầm mỗi lúc càng to và quyết liệt. Ông Cảnh bảo: Con báo gầm lên tiếng đấy. Loài báo gầm suốt ngày chui trong hang, chỉ đến đêm mới đi kiếm ăn. Nhưng có lẽ do bị nhốt trong cũi hơn ba năm rồi nên nó tức tối hung hăng hơn cả hồi mới đưa về. Hễ cứ thấy bóng anh em công nhân đi qua cũi là nó lại gầm như thế. Tiếp theo những tiếng gầm rùng rợn của con báo gấm là cuộc đại náo thiên cung của bầy khỉ trong ngôi nhà mái tôn vây lưới sắt. Những con khỉ mặt đỏ như son vừa kêu choe chóe ầm ĩ, vừa đánh đu lên tấm lưới sắt, lắc liên hồi lên tấm tôn rầm rầm. Anh Luật, đội trưởng bảo vệ, nói: Giam cầm chúng lâu quá rồi mà. Ông Cảnh nói thêm: Mấy con khỉ đuôi dài kia nguyên quán tại Cà Mau. Từ ngày bị tịch thu đưa về đây đến nay có con đã đẻ 2-3 lứa. Còn mấy con khỉ mặt đỏ là giống cực kỳ quý hiếm, ở đây đã ngót 3 năm.
Ở trung tâm còn có hai con gấu và 3 con hươu sao có thâm niên hơn ba năm nay, nay dạn như vật nuôi trong nhà. Ông Cảnh cho biết các loài động vật hoang dã được đưa về đây cứu hộ một thời gian ngắn rồi tổ chức thả về rừng. Nhưng đối với loài quý hiếm thì việc phóng sinh rất khó. Trước hết là vì thủ tục rườm rà phức tạp, phải qua rất nhiều cấp và sự tham gia phối hợp của nhiều ngành. Thứ nữa là kinh phí để tổ chức đưa chúng về quê hương bản quán, gần như các trung tâm bảo tồn rừng Cúc Phương, Tam Đảo, Ba Vì... Nhưng vào tận miền Trung, Tây nguyên, Nam phần thì trung tâm đành bó tay vì không có tiền, không có phương tiện và nhân lực. Đầu năm 2000, trung tâm đã có kế hoạch quyết tâm trong tam cá nguyệt 1 sẽ phóng sinh số động vật này, nhưng một chuyên gia môi trường cho rằng không nên phạm tiếp một tội ác nữa vì những con thú này không còn đầy đủ các tập tính của động vật hoang dã nữa. Nếu trả chúng về với thiên nhiên, chúng sẽ bị môi trường hoang dã đào thải hoặc sẽ trở thành hiểm họa cho chính con người. Chỉ còn một cách là bán cho các vườn thú nhưng phải tìm được đối tác hợp pháp và phải được sự đồng ý của nhiều ngành, nhiều cấp, nghĩa là lại sẽ đụng phải rất nhiều thủ tục. Ông Cảnh nói với phóng viên; Mang tiếng là một trung tâm cứu hộ động vật hoang dã nhưng lại cầm tù động vật hoang dã trong chuồng cũi hàng mấy năm trời. Chúng tôi biết vậy nhưng lực bất tòng tâm.
Bạn,
Do những khó khăn hạn chế nên sinh mạng của những động vật hoang dã đưa về đây cũng hết sức bấp bênh. Chính ông Phạm Như Bích, giám đốc trung tâm, thừa nhận động vật hoang dã đưa về trung tâm chỉ sống sót được khoảng 55%. Muốn vật được sống, chỉ có hai cách: hoặc là sau khi cứu hộ, sớm trả động vật hoang dã về nơi chúng sinh sống, hai là đầu tư xây dựng môi trường nhân tạo tương tự như môi trường thiên nhiên. Nhưng cả hai cái trên đều là hai cái khó khăn chỉ vì trung tâm thiếu tiền.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình