Bạn,
Núi Cấm, một ngọn của dãy núi Thất Sơn, tỉnh An Giang với chùa Phật Lớn nổi tiếng, độ cao 700 mét, là một trong địa điểm thu hút đông du khách. Để lên đỉnh núi, du khách phải lội bộ suốt đoạn đường gần 10 cây số. Và trên con đường mòn thăm thẳm ấy, bao năm nay tồn tại một lực lượng "cửu vạn" (gánh hàng thuê) đến hàng trăm người ngày ngày oằn oại dưới chiếc đòn gánh, đổ mồ hôi để kiếm miếng ăn. Câu chuyện về cuộc mưu sinh của những người khốn khổ này được báo Người Lao Động ghi lại qua đoạn ký sự như sau.
Núi Cấm, một ngọn của dãy núi Thất Sơn, tỉnh An Giang với chùa Phật Lớn nổi tiếng, độ cao 700 mét, là một trong địa điểm thu hút đông du khách. Để lên đỉnh núi, du khách phải lội bộ suốt đoạn đường gần 10 cây số. Và trên con đường mòn thăm thẳm ấy, bao năm nay tồn tại một lực lượng "cửu vạn" (gánh hàng thuê) đến hàng trăm người ngày ngày oằn oại dưới chiếc đòn gánh, đổ mồ hôi để kiếm miếng ăn. Câu chuyện về cuộc mưu sinh của những người khốn khổ này được báo Người Lao Động ghi lại qua đoạn ký sự như sau.
Trên đường lên núi Cấm, phóng viên NLĐ đã phải đi qua những dốc đứng như dốc Thanh Long, dốc 4000 với một bên là vách đá, rừng cây, phía bên kia là dãy bảo hiểm và vực thẳm khiến phóng viên này phải choáng váng. Ngay trên sơn đạo này, phóng viên đã nghiêng mình bái phục khi chứng kiến cảnh những người gánh thuê ngược xuôi với những chiếc giỏ oằn vai chất nông, thổ sản mà đa phần trong số đó là những chàng trai, cô gái tuổi đời còn rất trẻ. Ở cuối dốc 4000, phóng viên bắt chuyện làm quen với một nhóm gánh thuê chừng non chục người đang ngồi nghỉ dưới bóng cây rừng. Họ lấy sức để tiếp tục vượt qua đoạn đường tuy ngắn nhưng được xem là gian nan nhất sơn đạo. Một cửu vạn tên là Đinh Hoàng Nghiêm, 23 tuổi, cao chưa đầy 1.5 mét, có đến 17 năm làm bạn với chiếc đòn gánh, xót xa kể: Không nhà cửa, đất đai, tụi tôi mới phải lên núi gánh thuê kiếm sống. Làm nghề này từ năm 6 tuổi nên tới bây giờ tôi bị đèo đẹt, 23 tuổi đầu mà kiếm vợ không ra. Cũng theo lời Nghiêm, trên núi này có 4 ấp với khoảng 250 gia đình, trong đó 2/3 làm nghề này. Mỗi ngày, dân trên núi gánh hàng nông sản xuống chợ, chuyển lên gánh gạo thóc, xăng dầu, nhu yếu phẩm, nước đá và hàng trăm vật dụng khác mà trên núi không có. Dù đổ mồ hôi t trên những dốc đá hiểm trở nhưng tiền công gánh rẻ mạt: 500 đồng đến 700 đồng/kg hàng hóa tùy theo đoạn đường xa gần. Theo Nghiêm, trung bình mỗi lần xuống núi, người khỏe nhất có thể gánh được tối đa 80-85 kg hàng, còn trung bình khoảng 60 kg. Lượt leo lên, người khỏe nhất chỉ có thể gánh tối đa 60-70 kg hàng.
Phóng viên bỗng nghe tiếng chân bước, tiếng thở nặng nhọc vọng đến. Từ trên dốc 4000, hai người khiêng chiếc võng ni lông trên đó có người nằm. Nhìn kỹ, trên võng là một thanh niên đang nằm lim dim. Nghiêm nói: "Ngày nào cũng có du khách đến vãn cảnh chùa và các điện. Ai mạnh thì đi bộ, ai thấy mình không khỏe thì thuê người khiêng bằng võng lên núi hoặc xuống núi. Ai khó tính thì cân ký tính tiền, ai sộp thì ăn tiền theo chuyến." Trung bình mỗi chuyến gánh người từ chân lên núi giá 200 ngàn đồng, từ đỉnh núi xuống giá 150 ngàn đồng, nhưng mối hàng này không nhiều lắm.
Bạn,
Cũng theo báo NLĐ, mỗi ngày, người thợ gánh thuê trên núi Cấm thu nhập từ 30 ngàn đến 50 ngàn, tối đa l100 ngàn đồng. Tuy có khá nhưng tất cả đều nghèo, có người theo nghề hàng chục năm nhưng tay trắng vẫn hoàn tay trắng. Một thanh niên 21 tuổi, tên là Tùng, nói: Những người làm nghề gánh thuê lên núi nhà nào cũng có cả chục miệng ăn. Tiền gánh thuê kiếm được hàng ngày đều đổ vào gạo thóc, mắm muối, nhưng phần lớn là lo thuốc thang. Một số cửu vạn cho phóng viên xem những đôi vai chi chít vết chai sần chồng chất lên nhau. Chính vì quá cực nhọc, nên 3 năm nay ở Cấm Sơn đã có hơn 70 thợ gánh thuê bỏ nghề, vay tiền mua xe gắn máy "nghĩa địa" mang lên núi chạy Honda ôm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình