Bạn,
Theo báo Tuổi Trẻ, tại tỉnh Nghệ An có 1 làng nghèo ven biển mà đa số gia đình cư dân đã kiếm sống bằng nghề bán muối rong. Đó là làng Trung Hậu thuộc xã Diễn Vạn, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Cả làng có gần 300 lao động đi bán muối rong, phần lớn là ở độ tuổi mười lăm, mười tám, hai mươi. Nhà nào cũng có người đi bán muối.
Ghi nhận về cuộc hành trình mưu sinh khốn khó của dân làng này, phóng viên báo Tuổi Trẻ mô tả rằng khi gà vừa gáy thì những chiếc xe đạp đen trũi với những bao tải muối căng tròn từ làng biển Trung Hậu lầm lũi nối nhau ra khỏi làng tỏa đi các ngả. Muối nhà làm ra, muối mua lại của các xã lân cận được đội quân bán rao của làng dùng xe đạp đưa đi khắp huyện, khắp tỉnh; muối rao lên tận miệt biên giới Việt- Lào. Hành trình chiếc xe đạp và tiếng rao héo quắt của người bán muối rong làng Trung Hậu cứ diễn ra quanh năm, bốn mùa, từ hàng chục năm nay.
Báo TT nêu ra trường hợp 1 cư dân tên là Nguyễn Văn Chiến bị tật cả hai cánh tay cùng vợ là Nguyễn Thị Lan đi bán muối rong có thâm niên đã 15 năm, khi nghe phóng hỏi chuyện đi bán muối thì cười cám cảnh: "Rao khàn cả cổ họng, một cân muối lãi được 200-300 đồng; vừa bán, vừa đổi hết một tạ muối lãi được 20 ngàn đồng. Đêm không dám bỏ tiền ra ngủ trọ, mà cũng chẳng có nhà trọ nào dám rước dân bán muối rong...". Phóng viên hỏi: "Muối rong rẻ như bèo sao cả làng vẫn kéo nhau đi rao bán cho cực"". Cư dân Nguyễn Chiến than:"Không đi bán muối rong thì có việc chi mà làm. Mà bác có biết nghề bán muối rong tủi cực đến mức nào không" Con gái làng này đã từng đẻ rớt trên đồng muối, đẻ rớt trên đường đi bán muối rong; mới năm trước đây thôi, anh Hoàng Sinh đã chết ngay trên đỉnh truông Én vì quá kiệt sức khi đẩy xe muối gần tạ rưỡi qua miền Phủ Quỳ đi bán".
Trưởng thôn dẫn phóng viên báo TT đến thăm một gia đình làm nghề bán muối rong. Đó là gia đình ông Hoàng Hạnh và bà Cao Thị Thanh. Bà Thanh mới 59 tuổi nhưng tóc bạc như cước và trông như một bà lão đã ngoài 70. Bà Thanh kể hai ông bà làm nghề bán muối rong đã gần 20 năm, hiện ông Hạnh đã "nghỉ hưu" vì sức yếu, còn bà thì gắng thêm vài năm nữa để kiếm tiền cho đứa con gái út học hết cao đẳng. Bà Thanh kể: "Tụi thanh niên thanh nữ chúng nó đi muối từ lúc nửa đêm gà gáy; còn tui thì sáng bạch mới lên đường. Mỗi chuyến chỉ chở được dăm yến muối, khi đi thì đẩy, bán hết muối mới đạp xe không về nhà".
Bạn,
Cũng theo báo TT, trong những năm gần đây, xã tìm cách hướng dẫn cư dân chuyển đổi ruộng muối để nuôi con tôm, con cua; hay làm nghề mây đan tre... nhưng có lẽ cũng còn lâu đội quân đi bán muối rong của làng Trung Hậu mới "mất nghề". Chiếc xe đạp thồ "tri kỷ" lại vẫn cùng họ rong ruổi trên đường "thiên lý" muối rao.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình