Bạn,
Cách đây không lâu, báo quốc nội loan tin nữ nghệ sĩ lão thành Thu An, 80 tuổi, đến hãng phim truyền hình Việt Nam gặp viên giám đốc để "tuyên bố" sẽ không hợp tác với 3 đạo diễn trong đó có một người của hãng "quên" trả thù lao cho bà dù phim đã phát sóng. Ðây chỉ là một trong những chuyện "cười" ra nước mắt trong việc trả thù lao cho diễn viên đóng phim truyền hình tại VN hiện nay. Báo Thể Thao-Văn Hóa ghi lại vài câu chuyện vềà hiện trạng này như sau.
Nghệ sĩ Thu An cho biết đạo diễn Q.T. mời bà đóng vai phụ nhưng phim đã phát sóng mà chẳng thấy ai "nói gì cả". Oái oăm thay đạo diễn lại là hàng xóm, hàng ngày vẫn phóng xe đi làm qua nhà bà. Chờ mãi nhưng vẫn im lặng, bà bèn bắt xe ôm đến tận hãng phim. Sau cái buổi bà già gần 80 tuổi lọ mọ đi gặp giám đốc hãng phim, tối hôm sau, khi chuẩn bị đi ngủ, bà nghe tiếng gõ cửa. Anh đạo diễn "hay quên" nọ lò dò đến và nói "mong u thông cảm, con xin lỗi vì bận quá" rồi nhét phong bì 200 ngàn đồng qua khe cửa.
Câu chuyện trên đây có lẽ hiếm hoi mới xảy ra, phổ biến vẫn là chuyện cát sê bị cắt xén. Diễn viên trẻ gọi điện thắc mắc đạo diễn về cái phong bì "mỏng" thì được trả lời là "để hỏi lại "bầu" xem thế nào chứ " còn khi gọi điện cho "bầu" thì "để gọi cho đạo diễn nhé". Có đạo diễn trao tiền tận tay cho diễn viên thì nhăn nhó: "Thông cảm cho anh, lần này chi nhiều khoản cho bối cảnh, lõm vào kinh phí, em cầm tạm, phim khác anh bù". Diễn viên đắng chát nhưng chỉ biết cười trừ. Bao giờ mới có phim khác, bù là bao nhiêu" Không ít đạo diễn vẫn vin vào lý do "nhiều bối cảnh" để giải thích về mức cát sê bất thường như vậy.
Thù lao phim truyền hình, vai chính thường là hơn một triệu đồng nhưng có thể bị "chặt" còn 800 ngàn- 900 ngàn đồng. Vai phụ thường được trả theo ngày, mức trung bình là 100 ngàn đồng (chưa đến 7 đô). Thậm chí, vai chính cũng được trả theo ngày, diễn viên hàng sao có thể được trả 300 ngàn đồng. Nghệ sĩ thường ngán ngẩm khi động chạm đến chuyện tiền nong, không mấy ai muốn thắc mắc hay than phiền. Vả lại, diễn viên với đạo diễn khi đã quen biết với nhau, làm hết phim này đến phim khác thì việc bớt xén một vài trăm ngàn cũng không có vấn đề gì. Có lẽ bị bớt xén nhiều nhất vẫn là các gương mặt trẻ mới đi đóng phim, thường là sinh viên trường điện ảnh, các sinh viên mới ra trường và các nghệ sĩ cao tuổi.
Hầu hết diễn viên đi đóng phim không phải vì thúc ép kinh tế nhưng diễn viên nhưng diễn là cái nghiệp, ngay cả khi giá rẻ "rẻ như bèo" họ vẫn chấp nhận vì lòng yêu nghề. Ðơn cử, nghệ sĩ Duy Hậu nhận lời đóng Ðất và Người với mức cát sê rất thấp, 520 ngàn đồng x 20 tập = 10 triệu 400 ngàn đồng. Nhưng khi phim được dựng thêm 4 tập ông chỉ được trả thêm 600 ngàn đồng.
Bạn,
Báo TTVH viết tiếp: Phim dài tập, các vai chính có hợp đồng hẳn hoi, còn lại, phim lẻ và các diễn viên phụ thì chẳng bao giờ thấy một thứ giấy tờ ký kết nào cả. Những diễn viên nhận vai phụ, hết ngày được nhận một chiếc phong bì kín mít do "bầu" trao. Suy cho cùng, câu chuyện cát sê đầy nhạy cảm sẽ không dừng lại ở đây khi cả diễn viên và hãng phim đều quen với nếp làm việc tù mù, không rõ ràng, minh bạch ngay từ đầu dù việc đó không hề khó.
Cách đây không lâu, báo quốc nội loan tin nữ nghệ sĩ lão thành Thu An, 80 tuổi, đến hãng phim truyền hình Việt Nam gặp viên giám đốc để "tuyên bố" sẽ không hợp tác với 3 đạo diễn trong đó có một người của hãng "quên" trả thù lao cho bà dù phim đã phát sóng. Ðây chỉ là một trong những chuyện "cười" ra nước mắt trong việc trả thù lao cho diễn viên đóng phim truyền hình tại VN hiện nay. Báo Thể Thao-Văn Hóa ghi lại vài câu chuyện vềà hiện trạng này như sau.
Nghệ sĩ Thu An cho biết đạo diễn Q.T. mời bà đóng vai phụ nhưng phim đã phát sóng mà chẳng thấy ai "nói gì cả". Oái oăm thay đạo diễn lại là hàng xóm, hàng ngày vẫn phóng xe đi làm qua nhà bà. Chờ mãi nhưng vẫn im lặng, bà bèn bắt xe ôm đến tận hãng phim. Sau cái buổi bà già gần 80 tuổi lọ mọ đi gặp giám đốc hãng phim, tối hôm sau, khi chuẩn bị đi ngủ, bà nghe tiếng gõ cửa. Anh đạo diễn "hay quên" nọ lò dò đến và nói "mong u thông cảm, con xin lỗi vì bận quá" rồi nhét phong bì 200 ngàn đồng qua khe cửa.
Câu chuyện trên đây có lẽ hiếm hoi mới xảy ra, phổ biến vẫn là chuyện cát sê bị cắt xén. Diễn viên trẻ gọi điện thắc mắc đạo diễn về cái phong bì "mỏng" thì được trả lời là "để hỏi lại "bầu" xem thế nào chứ " còn khi gọi điện cho "bầu" thì "để gọi cho đạo diễn nhé". Có đạo diễn trao tiền tận tay cho diễn viên thì nhăn nhó: "Thông cảm cho anh, lần này chi nhiều khoản cho bối cảnh, lõm vào kinh phí, em cầm tạm, phim khác anh bù". Diễn viên đắng chát nhưng chỉ biết cười trừ. Bao giờ mới có phim khác, bù là bao nhiêu" Không ít đạo diễn vẫn vin vào lý do "nhiều bối cảnh" để giải thích về mức cát sê bất thường như vậy.
Thù lao phim truyền hình, vai chính thường là hơn một triệu đồng nhưng có thể bị "chặt" còn 800 ngàn- 900 ngàn đồng. Vai phụ thường được trả theo ngày, mức trung bình là 100 ngàn đồng (chưa đến 7 đô). Thậm chí, vai chính cũng được trả theo ngày, diễn viên hàng sao có thể được trả 300 ngàn đồng. Nghệ sĩ thường ngán ngẩm khi động chạm đến chuyện tiền nong, không mấy ai muốn thắc mắc hay than phiền. Vả lại, diễn viên với đạo diễn khi đã quen biết với nhau, làm hết phim này đến phim khác thì việc bớt xén một vài trăm ngàn cũng không có vấn đề gì. Có lẽ bị bớt xén nhiều nhất vẫn là các gương mặt trẻ mới đi đóng phim, thường là sinh viên trường điện ảnh, các sinh viên mới ra trường và các nghệ sĩ cao tuổi.
Hầu hết diễn viên đi đóng phim không phải vì thúc ép kinh tế nhưng diễn viên nhưng diễn là cái nghiệp, ngay cả khi giá rẻ "rẻ như bèo" họ vẫn chấp nhận vì lòng yêu nghề. Ðơn cử, nghệ sĩ Duy Hậu nhận lời đóng Ðất và Người với mức cát sê rất thấp, 520 ngàn đồng x 20 tập = 10 triệu 400 ngàn đồng. Nhưng khi phim được dựng thêm 4 tập ông chỉ được trả thêm 600 ngàn đồng.
Bạn,
Báo TTVH viết tiếp: Phim dài tập, các vai chính có hợp đồng hẳn hoi, còn lại, phim lẻ và các diễn viên phụ thì chẳng bao giờ thấy một thứ giấy tờ ký kết nào cả. Những diễn viên nhận vai phụ, hết ngày được nhận một chiếc phong bì kín mít do "bầu" trao. Suy cho cùng, câu chuyện cát sê đầy nhạy cảm sẽ không dừng lại ở đây khi cả diễn viên và hãng phim đều quen với nếp làm việc tù mù, không rõ ràng, minh bạch ngay từ đầu dù việc đó không hề khó.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình